Tool - Lateralus

Τα μαθηματικά και η μουσική έχουν άμεση σχέση μεταξύ τους. Η έκφραση μιας σκέψης, ακόμα και συναισθήματος είναι μια υπόθεση που θέλει αρκετούς υπολογισμούς.  Αλλά συνήθως οι υπολογισμοί είναι στα στιχουργικά μέτρα για να ταιριάξουν στο μουσικό μέρος ενός τραγουδιού. Αλλά στο rock'n'roll, η κάθε "κατάκτηση" δημιουργεί μόνο επιθυμία για μια επόμενη, ειδικά αν ένας μουσικός ή μια μπάντα έχουν επιλέξει τα progresive μονοπάτια. Έτσι ο όρος Math rock δεν φαντάζει υπερβολικός και να ύπαρξη της ακολουθίας Fibonacci στους στίχους και στην μουσική είναι απλά αποτέλεσμα της αρμονικής συνύπαρξης μαθηματικών και μελωδίας. 

Οι συνθέσεις των  Tool δεν είναι ακριβώς ο ορισμός της απλότητας, αν και έχουν πάει την ροκ μουσική γενικά ένα βήμα μπροστά. Οι πειραματισμοί τους συνεχίζονται και στο τρίτο τους άλμπουμ το Lateralus του 2001. Και το ομώνυμο τραγούδι του άλμπουμ, διάρκειας 9.22 αποτελεί για πολλούς την επιτομή σχέσης μαθηματικών-μουσικής. Η δημιουργία του Justin Chancellor, μπασίστα της μπάντας, αν και χρεώνεται σε όλο το συγκρότημα, μέσα από τον πειραματισμό δημιούργησε μαθηματικές σχέσεις. Προφανώς μια κάποια θεία έμπνευση, ώθησε την δημιουργία του, αν λάβουμε υπ' όψη την ρήση του Πυθαγόρα, ότι τα μαθηματικά είναι η γλώσσα των θεών. 
Ο τίτλος του τραγουδιού, όπως και του άλμπουμ είναι ένα λογοπαίγνιο. Βγαίνει από το Vastus lateralis, έναν μυ του ποδιού και υπονοεί την πλάγια σκέψη ( Lateral thinking). Μια "θεωρία" του  Edwarda de Bono, που επιτρέπει στον ανθρώπινο νου, μέσω από την παρατήρηση, να ξεφύγει από στερεότυπα, ανοίγοντάς του τον ορίζοντα για νέες ιδέες. Και σίγουρα, αν κρίνουμε από τις συνθέσεις του συγκροτήματος, έπιασε τόπο. Το τραγούδι αρχικά λεγόταν  9-8-7, εξαιτίας του τέμπο στο ρεφρέν, που αλλάζει  από 9/8 σε  8/8 και καταλήγει 7/8. Και τα μαθηματικά τερτίπια αρχίζουν με τον αρχικό τίτλο του τραγουδιού, όταν τα τρία ψηφία σχηματίζουν το αριθμό 987, 16ο  αριθμό της ακολουθίας Fibonacci. 
Όμως, ο δημιουργός δεν σταμάτησε μόνο σε τέμπο και χρόνους του τραγουδιού, αλλά χρησιμοποίησε και την περίφημη ακολουθία στους στίχους. Black (1)
then (1)
white are (2)
all I see (3)
in my infancy (5)
red and yellow then came to be (8)
reaching out to me (5)
lets me see' (3)

Όπως φαίνεται, υπάρχει μια κανονική πορεία της ακολουθίας, που μετατρέπεται και σε φθίνουσα. Η συλλαβές του κάθε στίχου αντιστοιχούν στους αριθμούς. Το λυρικό μέρος έχει έντονες αναφορές στην παράδοση των αυτοχθόνων λαών της Αμερικής. Τα βασικά χρώματα που χρησιμοποιούνται και από τους Σαμάνους στις διδακτικές τους αφηγήσεις,  μαύρο, λευκό , κόκκινο και κίτρινο , κάνουν και "παρέλαση" στους στίχους του τραγουδιού. Τα χρώματα αυτά επίσης είναι τα μοναδικά, με τα οποία ζωγραφίζουν οι Αβορίγινες της Αυστραλίας. Ο στίχος  "As below so above and beyond, I imagine" είναι παρμένος από το Seven Aphorisms of Summum, αλλά παραπέμπει και στο Σμαραγδένιο Πίνακα της Ερμητικής διδασκαλίας. 
Ο Justin Chancellor, όταν δημιούργησε το μουσικό κομμάτι, το φαντάστηκε σαν μια κεντρομόλο σπείρα. Ο καλλιτέχνης Alex Grey, που σχεδίασε το εξώφυλλο του άλμπουμ, είδε κάτι παρόμοιο σε ένα "ταξείδι" υπό την επήρεια του  LSD. Ουσιαστικά ο καλλιτέχνης προσπάθησε να αναδείξει μια πνευματική κατάσταση του ανθρώπου. 

 Jacek Maniakowski

Tool

Το μαγικό που συμβαίνει ακούγοντας κομμάτια των Tool είναι ότι υπάρχουν χιλιάδες μηνύματα, έννοιες και ερμηνείες πίσω από τα μοναδικά λυρικά και ο καθένας μας είναι ελεύθερος να τα ερμηνεύσει κατ' ιδίων! Άλλοτε σκοτεινά τα λόγια, άλλοτε με φαινομενικά θρησκευτικό, προφανώς όμως, εντυπωσιακά κυνικό πνευματικό απόηχο, σε συνδυασμό με την art rock μουσική δημιουργούν εικόνες ξεχωριστές, που δύσκολα ξεχνιούνται.

Σχηματίστηκαν το 1990 στο Los Angeles από τον τραγουδιστή Maynard James Keenan, πρώην στρατιωτικό, οινοποιό και ηθοποιό, τον κιθαρίστα Adam Jones, 9ο καλύτερο metal κιθαρίστα και ιθύνοντα νου στη δημιουργία των μοναδικών μουσικών videos των Tool, το ντράμερ Danny Carey, βαθύ λάτρη της τέχνης της μαγείας και συλλέκτη βιβλίων του Alister Crowley και το μπασίστα Paul D' Amour, ο οποίος αντικαταστάθηκε το 1995 από τον Justin Chancellor, πρώην μέλος των Peach.

Η σχέση του group με τη μουσική βιομηχανία είναι αμφίθυμη, καθώς κατά καιρούς έχουν λογοκριθεί αυστηρά για τις δημιουργίες τους και τα μέλη επιμένουν στην απόλυτη προστασία της ιδιωτικότητάς τους. Έχοντας ήδη κυκλοφορήσει τέσσερα studio albums [Undertow (1993),  Ænima (1996),  Lateralus (2001), 10,000 Days (2006)], ένα EP, ένα demo, τρία video albums, δεκατρία singles και 8 music videos, έχουν κατακτήσει τρία Grammy καλύτερης metal ερμηνείας και ήταν υποψήφιοι άλλες τέσσερις φορές σε διαφορετικές κατηγορίες.
 

Φανερές οι επιρροές από τους πρωτοπόρους King Crimson και τους Melvins, αλλά και από Pink Floyd και Sex Pistols καθώς το εύρος στο ύφος της μουσικής τους είναι αχανές. Η μοναδικότητα στον τρόπο που τραγουδάει ο Keenan επηρέασε, με τη σειρά της, τους Pete Loeffler των Chevelle, Will Martin των Earshot και Fred Durst των Limp Bizkit.

Δε μένει λοιπόν, παρά να ευχηθούμε να μπορέσουμε να τους ξαναδούμε ζωντανά κάποια στιγμή για να νιώσουμε ακόμα πιο έντονα την επιρροή που θα έχουν... σε μας...

Μαρία Αναστασοπούλου