Τρίτη 26 Μαΐου 2026

Το Metal T-Shirt ως Σύμβολο Ταυτότητας και Ιδεολογίας Part I

 

Η  metal μουσική, δεν αποτελεί απλά μια επιλογή συγκεκριμένου ήχου, αλλά μια δήλωση ταυτότητας, προσχώρηση σε μια κοινότητα και γενικά αποτελεί ένα κοινωνικό φαινόμενο. Όποιος ξεκινάει να ασχολείται με αυτή τη μουσική, δεν πατάει απλά ένα κουμπί και ακούει τη μουσική, υιοθετεί συγκεκριμένη συμπεριφορά, ακολουθεί κάποιους κανόνες οι οποίοι δεν είναι γραμμένοι πουθενά, αλλά πάνω από όλα ξεχωρίζει από την μάζα και γίνεται αυτόματα μέλος μιας κοινότητας. Και αυτό δηλώνεται με πολύ απλό τρόπο, είτε με μακριά μαλλιά και κάποιο συγκεκριμένο ντύσιμο είτε με απλό μπλουζάκι, συνήθως μαύρο T-shirt.



Το T-shirt στη metal κουλτούρα δεν αποτελεί απλά ένα ένδυμα, ένα διακοσμητικό ρούχο που καλύπτει το σώμα, αλλά είναι μια δήλωση, ένα απόσπασμα μιας τελετουργίας, ένας φορέας που δηλώνει την ταυτότητα, καθώς ξεπερνά κατά πολύ την απλή λειτουργική του διάσταση. Από τις πρώτες εμφανίσεις των πρώτων metal συγκροτημάτων, όπως ήταν οι Black Sabbath στα τέλη της δεκαετίας του '60 μέχρι και τα σύγχρονα μεγάλα φεστιβάλ, στα οποία συγκεντρώνονται χιλιάδες οπαδοί φορώντας τα αγαπημένα τους μπλουζάκια, δηλαδή το logo της αγαπημένης τους μπάντας, έχει γίνει ένα πολύ ισχυρό κοινωνικό σήμα, το οποίο μπορεί να αποκαλύψει ποιος είσαι, τι πιστεύεις και που ανήκεις.

Η ιστορία του metal T-shirt ξεκινάει μαζί με τη γέννηση του ίδιου του είδους. Από τις αρχές της δεκαετίας του ‘70, τα πρώτα συγκροτήματα πουλούσαν merchandise στις συναυλίες τους, ουσιαστικά η ανακαλύψουν τα έξοδα που είχαν τα πρώτα τους live και οι πρώτες τους περιοδείες. Όμως πολύ γρήγορα, αυτά τα ταπεινά μπλουζάκια με το σήμα της μπάντας ή το λόγκο, μετατράπηκαν σε κάτι πολύ περισσότερο, έγιναν σύμβολα αναγνώρισης, ότι δεν ακολουθούν την πεπατημένη, έγιναν πύλες εισόδου στις πρώτες metal κοινότητες, αλλά επίσης και αποδείξεις για την πίστη και την αφοσίωση στην μπάντα ή στο είδος. Το να φοράς ένα T-shirt των Iron Maiden ή των Slayer δεν σήμαινε απλά ότι σου αρέσει η μουσική τους, συμβολίζει ότι ανήκεις κάπου και μοιράζεσαι μια κοσμοθεωρία με άλλους ανθρώπους που το ίδιο σύμβολο ή ιδιο μπλουζάκι.

Στο σημείο αυτό metal μουσική διαχωρίζεται από τα άλλα είδη, όπου το merchandise λειτουργεί κυρίως ως ένα αναμνηστικό ή ως διαφημιστικό εργαλείο, σε αντίθεση πώς την κοινότητα της metal έχει μια σχεδόν ιερή διάσταση. Οι μεταλλάδες δεν φοράνε απλά το μπλουζάκι τους, το επιλέγουν προσεκτικά, το φροντίζουν και το κρατάνε για δεκαετίες και οι πιο μεγάλοι κληρονόμων ακόμα και στα παιδιά τους. Ένα ξεθωριασμένο, φθαρμένο T-shirt, από μια συναυλία κάποιες περασμένης δεκαετίας δεν αποτελεί ένα ρούχο που πρέπει να πεταχτεί, αλλά αποτελεί ένα κειμήλιο μια απόδειξη του «ήμουν κι εγώ εκεί» ή «έχω πάει», ουσιαστικά μια απόδειξη της εμπειρίας του έμειναν ανεξάρτητοι μέσα στο χρόνο στη ζωή του κατόχου.

Η σημασία του metal T-shirt εκτείνεται και στην οπτική επικοινωνία. Τα artworks, τα οποία κοσμούν τα μπλουζάκια αυτά, πολλές φορές αρκετά σκοτεινά, προκλητικά, συνήθως αν πολλά σύμβολα θανάτου και όχι λίγες φορές επανάστασης η μυθολογίας, δεν αποτελούν κάποια τυχαία επιλογή. Στην πραγματικότητα αντανακλούν την αισθητική καθώς και την ιδεολογία ενός είδους, στοχεύουν με προκαλέσουν, να διχάσουν, ουσιαστικά να δημιουργήσουν κάποιες αντιδράσεις. Το να φοράς ένα τέτοιο T-shirt, με κάποιον δαίμονα ή κάποιο κρανίο, είναι από μόνη της σε μια πράξη αντίστασης, μια ένδειξη άρνησης για τυφλή συμμόρφωση με τους κώδικες μιας κυρίαρχης κουλτούρας.

Θα προσπαθήσουμε να εξερευνήσουμε περισσότερες από μία διαστάσεις που έχει ένα metal T-shirt. Ουσιαστικά θα το δούμε ως ένα υλικό του πολιτισμού και μέσω της κοινωνικής έκφρασης, ως ένα φορέας αφήγησης  και transmedia storytelling, ως ένα τελετουργικό αντικείμενο, το οποίο φέρει και μνήμη, αλλά επίσης ως ένα αντικείμενο που στοχεύει στην πρόκληση και στην αντίσταση. Θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε ως ένα απλό κομμάτι υφάσματος με μια στάμπα ή ένα τύπωμα μπορεί να μεταμορφωθεί σε ένα ισχυρό σύμβολο ταυτότητας και ιδεολογίας, αλλά επίσης αναγνώρισης μεταξύ των μελών μιας κοινότητας.



 

Υλικό Πολιτισμού και Κοινωνική Σημασία

 

Η έννοια της "υλικής κουλτούρας" (material culture) αναφέρεται στα φυσικά αντικείμενα που δημιουργούν, χρησιμοποιούν και ανταλλάσσουν οι άνθρωποι, και στους τρόπους με τους οποίους αυτά τα αντικείμενα αντανακλούν, διαμορφώνουν και μεταδίδουν πολιτισμικές αξίες, κοινωνικές σχέσεις και ιδεολογίες. Σύμφωνα με τη μελέτη του Arild Berg και των συνεργατών του από το Oslo University College, το metal T-shirt είμαι ένα τέτοιο παράδειγμα της υλικής κουλτούρας η οποία μπορεί να λειτουργήσει σε πολλαπλά επίπεδα, καθώς έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τις κοινωνικές σχέσεις, να μεταφέρει την ιδεολογία και ταυτόχρονα προσφέρει μια συγκεκριμένη αισθητική εμπειρία, τόσο σε όποιον τη φορά όσο και στους άλλους που τον βλέπουν.



Το metal T-shirt, εν αντιθέσει με οποιοδήποτε συνηθισμένο ρούχο, δεν επιλέγεται με βάση κάποια παροδική μόδα, την άνεση ή ακόμα και το χρώμα με το  οποίο ταιριάζει το υπόλοιπο ντύσιμο. Ή επιλογή μιας τέτοιας μπλούζας γίνεται με βάση το νόημα το οποίο κουβαλάει το σχέδιο που είναι γραμμένο πάνω της. Κάθε μπλουζάκι αντιπροσωπεύει και μια συγκεκριμένη μπάντα, ένα συγκεκριμένο άλμπουμ, μια περιοδεία, τις όποιες ημερομηνίες είναι γραμμένες στο πίσω μέρος της μπλούζας, μια συγκεκριμένη συναυλία και κατά επέκταση, ουσιαστικά μια ολόκληρη κοσμοθεωρία. Ο metalhead που φορά ένα T-shirt των Metallica δηλώνει μια διαφοροποίηση από αυτόν που φοράει μια μπλούζα των Napalm Death ή Manowar. Οι διαφορές δεν είναι μόνο μουσικές, είναι ιδεολογικές, αισθητικές και μερικές φορές ακόμα και πολιτικές.

Η μελέτη του Berg υπογραμμίζει ότι το T-shirt λειτουργεί ως «μέσο επικοινωνίας και διαπραγμάτευσης ταυτότητας». Αυτό ουσιαστικά σημαίνει πώς ένα μπλουζάκι δεν είναι απλά κάτι παθητικό, αλλά ένα εργαλείο το οποίο χρησιμεύει ως ένας φορέας για να μπορεί κάποιος να επικοινωνήσει με τον κόσμο γύρω του, αλλά παράλληλα και να διαπραγματευτεί τη θέση του μέσα σε αυτόν. Για παράδειγμα, όταν κάποιος φορά ένα μπλουζάκι με μια black metal μπάντα σε ένα περιβάλλον πολύ συντηρητικό, δεν δείχνει απλά πως αγαπάει μια μπάντα αλλά ταυτόχρονα κάνει μια πολιτική πράξη, προκαλεί θέτοντας παράλληλα ερωτήματα και αναγκάζοντας τους γύρω τους να δείξουν κάποια αντίδραση.

Η κοινωνική σημασία του metal T-shirt αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία μέσα στο πλαίσιο τις ίδιες τις metal κοινότητας. Ένας οπαδός μπορεί να γνωρίσει έναν άλλον ως «ομοϊδεάτη» μόνο και μόνο από το T-shirt που φορά, ξεκινώντας έτσι μια ζήτηση με μεγάλη ευκολία και δημιουργώντας παράλληλα και δεσμούς. Η διαδικασία αυτή έγινε ιδιαίτερα σημαντική σε μια υποκουλτούρα η οποία δεκαετίες ολόκληρες νιώθει περιθωριοποιημένη από την κυρίαρχη κοινωνία. Τότε, το T-shirt γίνεται ένα σήμα αναγνώρισης, ένα είδος μυστικής χειραψίας, όπως για παράδειγμα έχουν οι μυστικές εταιρείες, δηλώνοντας ταυτόχρονα πώς μέσα από την αγάπη τους για την ίδια μπάντα υπάρχουν και άλλοι στενοί δεσμοί και κοινές ιδέες.



Παράλληλα, το metal T-shirt, έχει και μια αισθητική διάσταση που δεν είναι καθόλου αμελητέα. Τα artworks που κοσμούν αυτά τα μπλουζάκια είναι συχνά έργα τέχνης από μόνα τους, δημιουργίες καλλιτεχνών όπως ο Derek Riggs (Iron Maiden), ο Ed Repka (Megadeth), ο Dan Seagrave (Death, Entombed) ή ο Pushead (Metallica), Zdzislaw Beksinski που έχει φιλοξενηθεί στα άλμπουμ των Sepultura. Τα έργα αυτά δεν αποτελούν μόνο διακόσμηση ενός εξωφύλλου ή αποτύπωση σε κάποιο μπλουζάκι, αλλά είναι οπτικές θα τα παραστάσεις της ίδιας της μουσικής, της ατμόσφαιρας που αυτή επιδιώκει καθώς και της ιδεολογίας της κάθε μπάντας. Το να φοράς ένα T-shirt με το εξώφυλλο κάποιου κλασικού άλμπουμ, δεν σημαίνει απλά πως έχεις πάνω σε αίμα κομμάτι τέχνης, αλλά επίσης και μια εικόνα που έχει σημαδέψει μια ολόκληρη γενιά.

Η υλική διάσταση του T-shirt, όπως το ύφασμα, η φθορά, το ξεθώριασμα, δείχνει ακόμα ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί μια νοηματοδότηση. Ένα μπλουζάκι το οποίο είναι καινούργιο έχει τελείως διαφορετικό νόημα από αυτό που είναι ένα παλιό, φθαρμένο και σίγουρα έχει περάσει από δεκάδες συναυλίες καθώς και πλυσίματα και κάποιες τρύπες προσφέρουμε ένα ακόμα επιπλέον κομμάτι μνήμης. Στην περίπτωση αυτή η φθορά δεν αποτελεί μειονέκτημα, αλλά μια ξεκάθαρη απόδειξη αυθεντικότητας η οποία μαρτυρά ότι αυτό το μπλουζάκι, προφανώς και ο κάτοχος του, έχει ζήσει πολλά και σίγουρα έχει εμπειρίες οι οποίες τον έχουν σημαδέψει.



Αυτό αποτελεί μόνο μία όψη της συγκεκριμένης αυτής ενδυμασίας. Ένα τέτοιο μπλουζάκι δηλώνει ακόμα περισσότερα, αφηγείται μια διαδρομή γεμάτη νότες και εμπειρίες και συνήθως όταν ερωτηθεί κάποιος για ένα T-shirt που φοράει, έχει να διηγηθεί μια ιστορία, όχι μόνο αυτά που σχετίζονται με το συγκρότημα που απεικονίζεται, αλλά με τη διαδρομή προς μια συναυλία και τα τεκταινόμενα που έγιναν μετά. Γεγονότα τα οποία θα εξεταστούν στα επόμενα άρθρα με αυτό το θέμα.

 Jacek Henryk Maniakowski

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Rock - e - pedia : Melodic black-death

 

Ακόμα και στην πιο σκοτεινή νύχτα θα λάμπει κάποιο μακρινό άστρο ικανό να ζεστάνει και την πιο παγωμένη καρδιά.


Melodic black-death (επίσης γνωστό και σαν blackened melodic death metal ή melodic blackened death metal)

 

Πως ακούγεται: Σαν τον Chopin να έκανε μια black metal με ψευδώνυμο παρμένο από κάποιον δαίμονα της Σολομωνικής. Βασικά πιασάρικα riffs, σωστός συνδυασμός μελωδίας με brutal φωνητικά. Η black metal συναντά τον ευρωπαϊκό ρομαντισμό του 19ου αι. σε μια νέα προσέγγιση προς τον ακραίο ήχο και ακόμα πιο σκοτεινό.



Γιατί να το ακούσουμε: είναι το δώρο της black metal προς την υπόλοιπη ανθρωπότητα.

Γιατί όχι: γιατί συνεχίζουν να σε τρομάζουν τα φανταστικά διαβόλια και τριβόλια και κοιμάσαι πάντα με αναμμένο φωτάκι από τα 5 σου.

Που; Σουηδία, Νορβηγία, Πολωνία ακόμα και Ελλάδα.

Πότε; Μέσα δεκαετίας του ‘90

Ποιοι; Dissection θεωρούνται πρωτοπόροι με το άλμπουμ τους, The Somberlain ουσιαστικά ξεκίνησαν το είδος, αλλά και οι At the Gates και οι In Flames έβαλαν τα θεμέλια του είδους, χωρίς να ανήκουν σε αυτό. Επίσης και οι Sacramentum με τα δύο πρώτα τους άλμπουμ το καθιέρωσαν. Ακόμα οι Emperor, Naglfar και Dark Tranquility.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Embraced, God Dethroned, Satariel, Throes of Dawn, Obscurity, Dawn, Catamenia, Midvinter, Twin Obscenity, Nokturnal Mortum, Unanimated, Epoch of Unlight, This Ending, Suidakra, Oathean, Thulcandra, Skeletonwitch και Cardinal Sin.

Μέρες δόξας:  όσο και όταν ο Σατανάς αγαπά τον κόσμο και τον εαυτό του. Ουσιαστικά από την δεκαετία του ’00 έχει μια σταθερή άνοδο και εξέλιξη.

Κόκκινη κάρτα: Θέλει εκπαίδευση στα αυτιά, δύσκολα θα προσεγγίσει με την πρώτη νέο ακροατή.

Με τι μπερδεύεται; με Melodic black-death, war metal, Melodic death metal, blackened death-doom

Τι λες στον άσχετο;  τι να του πρωτοπείς; Δεν είναι για αυτόν


 Jacek Henryk Maniakowski 

Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026

Rock - e - pedia : Medieval metal

 

Πάντα το παρελθόν οδηγεί το μέλλον, πολλές φορές είναι το παρελθόν που ζούμε ξανά και ξανά.


Medieval metal (επίσης λέγεται και Mittelalter-Metal ή Mittelalter-Rock)

 

Πως ακούγεται: Στα γερμανικά. Μελωδικό αρκετά πομπώδες, αλλά με ευχάριστο τρόπο. Πολλές φορές σαν μουσική μιας αποκρυφιστικής τελετής μαύρης μαγεία με επίκληση κάποιου δαίμονα από το βιβλίο του Πάπα Πίου VI και όλα αυτά σε μια εγκαταλειμμένη εκκλησία γοτθικού τύπου. Ουσιαστικά σαν folk metal στα γερμανικά με συνοδεία πολλών περίεργων μουσικών οργάνων.

Γιατί να το ακούσουμε: Γιατί είναι μελωδικό με πολύ ποιοτικές συνθέσεις, αλλά και γιατί δεν ξέρεις πώς να χρησιμοποίησεις το πτυχίο των γερμανικών που έχεις. Αλλά και γιατί μπορείς να μάθεις νέα (παλιά, πολύ παλιά) όργανα όπως ζουρνάς, cister, hurdy-gurdy, biniou, buccina, davul, riq, cornetto curvo και Άσκαυλος (bagpipes)



Γιατί όχι: όοοοοχι άλλον μεσαίωνα και γιατί έχεις κοπεί στα γερμανικά, επειδή απλά δεν τα γουστάρεις. Βασικά γιατί σου αρέσει το απλό γνήσιο metal.

Που; Γερμανία

Πότε; Αρχές δεκαετίας του ‘90

Ποιοι; Αν και θεωρείται κατά βάση γερμανικό φαινόμενο το είδος, σίγουρα το ντεμπούτο άλμπουμ των Skyclad, το The Wayward Sons of Mother Earth και ακόμα πιο συγκεκριμένα το τραγούδι  "The Widdershins Jig" είναι ο σπόρος του είδους. Από τις πρώτες μπάντες που έδωσαν την ώθηση για το είδος, αν και δεν ανήκουν σε αυτό, είναι οι Corvus Corax. Οι Ανατολικο-Γερμανοί Subway to Sally θεωρούνται οι πρωτοπόροι του είδους, όπως οι In Extremo

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Schandmaul, Letzte Instanz, Morgenstern, Saltatio Mortis, Schattentantz, Tanzwut, Feuerschwanz και Folkstone



Μέρες δόξας:  Κυρίως στην δεκαετία ’00, αλλά συνεχίζει να έχει μια αρκετά υψηλή θέση στην προτίμηση κυρίως των Γερμανών.

Κόκκινη κάρτα: πολλές φορές οι μπάντες μοιάζουν σαν παρουσιάσεις τάπερ στα σπίτια, όπου τα τάπερ είναι περίεργα μουσικά όργανα. Επίσης ο καθαρά γοτθικός του χαρακτήρες δημιουργεί υπόνοιες που τρομάζουν.

Με τι μπερδεύεται;  με Folk metal και medieval folk rock

Τι λες στον άσχετο; κάτι γότθοι που μοιάζουν με αυτούς που πολεμούσαν τις ρωμαϊκές λεγεώνες και παίζουν metal με κάτι μεσαιωνικά μαραφέτια , έχουν όμως ηλεκτρικές κιθάρες.


Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia : Medieval folk rock

 

Όλα στον χρόνο γυρνάνε με φυγόκεντρη δύναμη και η ιστορία πάντα επιστρέφει, το ίδιο συμβαίνει και στη μουσική.


Medieval folk rock ( ή medieval rock ή medieval folk)

  

Πως ακούγεται: σαν Power Epic Metal χωρίς ηλεκτρισμό και με όργανα τα οποία μπορούσε να φτιάξει και ένας βοσκός. Βασικά πολύ μελωδικό με μεσαιωνικά μοτίβα, μαζί με αρκετές δόσεις psychedelic rock και folk rock. Σαν η μαμά του art & progressive rock της δεκαετίας του ’70.

Γιατί να το ακούσουμε: για την όμορφη απλότητά του, γιατί έχει φανταστικές μελωδίες και βοηθάει να ρίξεις μια γκοθού με αυτήν την μουσική. Ακόμα γιατί αποτέλεσε βάση και έμπνευση για πολλά ακόμα είδη της rock.



Γιατί όχι: καταντάει πολύ μελιστάλαχτο και μετά από πολλές ώρες ακρόαση μπορείς να βγεις έξω γυμνός να κυνηγήσεις πεταλούδες. Η απλά να ψάχνεις για μεσαιωνικά φεστιβάλ και δεν έχεις ιδέα από D&D (Dungeons and Dragons παιχνίδι ρόλων)

Που; Ηνωμένο Βασίλειο και (Δυτική) Γερμανία

Πότε; Μέσα της δεκαετίας ’60 με αρχές δεκαετίας του ‘70

Ποιοι; The Incredible String Band με το πρώτο τους άλμπουμ του 1967 «The 5000 Spirits or the Layers of the Onion», έβαλαν μέσα στην μουσική τους στοιχεία της world music και της μεσαιωνικής μουσικής. Συνέχισαν με το δεύτερο τους άλμπουμ «The Hangman's Beautiful Daughter» (1968), βάζοντας θεμέλια στο είδος. Οι Pentangle επίσης, όπως και το μέλος τους John Renbourn, οποίος με το προσωπικό του άλμπουμ «Sir John Alot of Merry Englandes Musyk Thynge and ye Grene Knyghte» έβγαλε το είδος από την αφάνεια.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Shirley and Dolly Collins, Fairport Convention, Amazing Blondel, Gryphon, Gentle Giant, Tri Yann, Parzival, Jethro Tull, Estampie, Schandmaul, Saltatio Mortis και  Faun



Μέρες δόξας: μέσα δεκαετίας του ’70, καθώς αργότερα οι περισσότερες μπάντες ακολούθησαν άλλα μουσικά  μονοπάτια, ειδικά οι πιο πετυχημένες του είδους

Κόκκινη κάρτα: ειδικά οι γερμανικές μπάντες είχαν μια περίεργη τάση να θεωρούνται πως ανήκουν σε κάποιο ανώτερο έθνος. Αλλά επίσης το γεγονός, πως τελικά έχει πολύ περιορισμένο εύρος το είδος και περισσότερες μπάντες προσχώρησαν στο progressive rock.

Με τι μπερδεύεται; με psychedelic rock και progressive rock

Τι λες στον άσχετο; κάτι τύποι μαλωμένοι με μπαρμπέρηδες και χτένες παίζουν κάτι μεσαιωνικά και ακούγονται σαν βάρδοι που διηγούνται μια ιστορία με συνοδεία ενός περίεργου οργάνου. Συνήθως κάποιος παίζει και φλάουτο.


 Jacek Henryk Maniakowski 

Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026

Ξύλινα Σπαθιά - Νερό που κυλάει

 

Το ζητούμενο για έναν καλλιτέχνη είναι πάντα να περάσει από τον κόσμο μιας πεζής καθημερινότητας στον ονειρικό κόσμο, αυτόν της παράδοξης ομορφιάς. Απαλλαγμένο από λογιστικούς υπολογισμούς και ταπεινές συγκρίσεις. Πολλές φορές για ένα τέτοιο πέρασμα χρειάζεται μια γέφυρα. Οποία μπορεί να είναι από ένα απλό κλαδί, το οποίο αποφάσισε κάποια καταιγίδα να αφαιρέσει από κάποιο γέρικο δέντρο. Ως μια απλή ματιά από την απέναντι όχθη, η οποία κατάφερε να αποκαλύψει την πραγματική φύση μιας εικόνας.



Το πρώτο άλμπουμ των Ξύλινων Σπαθιών, το Ξεσσαλονίκη του 1993, δεν έδωσε μόνο μια τεράστια ώθηση στην ίδια την μπάντα και τον δημιουργό της, Παύλο Παυλίδη, αλλά και σε ολόκληρη την ελληνόφωνη σκηνή. Τα τραγούδια όμως του άλμπουμ δεν γράφτηκαν με ελληνικό στίχο, αλλά με αγγλικό. Και ούτε καν στην Ελλάδα, αλλά σε ένα χωριό έξω από το Παρίσι, δίπλα από ένα ποτάμι. Το χωριό λεγόταν Meriel και απέναντι του ήταν η Auvers, όπου πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Vincent Willem van Gogh. Ανάμεσα στα δύο χωριά υπήρχε «Νερό που κυλάει», ή αλλιώς ο ποταμός Oise.

Η χρονιά είναι 1992, φθινόπωρο και Παύλος Παυλίδης έχει υλικό για παραπάνω από ένα άλμπουμ, αλλά έχει μεταφράσει τους στίχους 11 τραγουδιών και ένα τον ζορίζει πολύ. Το τραγούδι λεγόταν Black Ship και αν τα υπόλοιπα εύκολα ντύθηκαν με ελληνικού στίχους, το 12ο του επερχόμενου άλμπουμ λες και δεν ήθελε να μεταφραστεί. Το εισιτήριο της επιστροφής έχει ήδη αγοραστεί, αλλά λείπει ένα τραγούδι για να ολοκληρωθεί το άλμπουμ.

Ο Παύλος συνήθιζε να πηγαίνει βόλτες με το ποδήλατό του ως την Auvers, όταν είχε κουραστεί στο προσωπικό του στούντιο και σαν διάλλειμα ανάμεσα στις ηχογραφήσεις. «Το μαύρο Καράβι», ζόριζε αρκετά τον μουσικό και έτσι αποφάσισε να κάνει μια ακόμα αγαπημένη του βόλτα. Ήταν σούρουπο. Σκεφτόμενος τον αγαπημένο του ζωγράφο, τα έργα του οποίου στόλιζαν όλο το χωριό, σε ρεπλίκες οι οποίες ήταν δωρεά του Yves Saint Laurent και σχεδόν ζητώντας του να δώσει μια λύση. Ο Γάλλο-Αλγερινός σχεδιαστής μόδας, είχε στήσει σε όλο το χωριό μεταλλικές πινακίδες με αντίγραφα των έργων του van Gogh, ακριβώς στα σημεία στα οποία είχε ο ζωγράφος την παλέτα του.

Καθήμενος σε ένα παγκάκι, ακριβώς από την εκκλησία την οποία είχε αποτυπώσει πολύ όμορφα ο Ολλανδός ζωγράφος.

Και τότε σχεδόν μεταφυσικά ο  van Gogh του απάντησε, όχι με λόγια, αλλά με τα έργα του. Ουσιαστικά αποτύπωνε με τα πινέλα του αυτό που έβλεπε. Και αυτό που έβλεπε μπροστά του ο Έλληνα μουσικός ήταν… το νερό που κυλάει. Τότε σε 5 λεπτά γράφτηκαν και οι στίχοι. Μετά την επιφοίτηση, έτρεξε γρήγορα στο σπίτι του, όπου είχε το προσωπικό του στούντιο, για να ηχογραφήσει το νέο του κομμάτι. Πάνω στον ενθουσιασμό του, πήρε ένα τεράστιο κλαδί, το οποίο είχαν κόψει οι υπάλληλοι του δήμου, όπως συνήθιζαν να κάνουν κάθε χρόνο τέτοια εποχή. Σέρνοντάς μέσα απ όλο το χωριό, έφτασε στο σπίτι και το τοποθέτησε δίπλα από την κονσόλα του. Με αυτό τον τρόπο, ήθελε να δώσει ένα συμβολισμό στην «επικοινωνία» του με τον μεγάλο ζωγράφο. Αλλά και στην λύση του στιχουργικού προβλήματός του.

Για τον ίδιο είναι από τις πιο αγαπητές του ιστορίες, οι οποίες ήταν και έμπνευση για κάποιο τραγούδι.

Το τραγούδι παίχτηκε για πρώτη φορά στην πρώτη συναυλία των Ξύλινων Σπαθιών στον Μύλο Θεσσαλονίκης. Επίσης έγινε κόμικς για το "Song Stories" του Street Mode Festival το 2019. 



Jacek Henryk Maniakowski


Dwarves - Everything and Moore

 

Οι άνθρωποι είναι σαν χημικά στοιχεία, όπως λέει και η γνωστή έκφραση, κάποιοι έχουν χημεία μεταξύ τους, εννοώντας το πάντα με μια θετική σύμπνοια. Αλλά οι χημικές σχέσεις δεν είναι πάντα …δημιουργικές. Πολλές φορές είναι καταστροφικές, αν όχι για τους ίδιους, σίγουρα για το περιβάλλον γύρω από αυτούς. Και όταν αυτό συμβαίνει σε μια punk μπάντα, που εφαρμόζει πλήρως τον τρόπο ζωής αυτής της «υποκουλτούρας», τότε κινδυνεύει το σύμπαν όλο. Όπως ακριβώς η φιλία ανάμεσα στον Πάτρικ τον Αστερία και τον Μπομπ Σφουγκαράκι Τετραγωνοπντελόνι.



Οι  punk rock Dwarves από το  Chicago, από τα μέσα των 80s, κρατάνε ψηλά την σημαία της ιδεολογίας της punk, όχι μόνο μουσικά, μιας που τα μόνα τους φλερτ είναι με hardcore punk και garage punk, αλλά και στην καθολική νοοτροπία της. Στο 14ο άλμπουμ τους, το Take Back The Night, κάνουν μνεία στα δύο μέλη τους, τα οποία είναι ταίριαζαν σαν τους ήρωες του Stephen Hillenburg. Το 44 δευτερολέπτων “Everything and Moore” μιλάει για τον Rex Everything (μπασίστα στην μπάντα Nick Oliveri) και τον  Vadge Moore, ντράμερ και ιδρυτικό μέλος της μπάντας. Γνωστός και σαν Tim Madison, οποίος μεταξύ των άλλων, είναι πλέον και συγγραφέας και ηθοποιός. Όπως αναφέρει γι αυτούς ο frontman της μπάντας Blag Dahlia, σε μια συνέντευξή του στον Ricky Frankel του New Noise magazine, ήταν πολύ ιδιαίτερο ντουέτο.  Τα πράγματα που μπορούσαν να κάνουν μαζί δήλωναν  μια πολύ extreme συμπεριφορά. Θα μπορούσαν να κάνουν ακραία πράγματα. Φυσικά ο τραγουδιστής δεν είπε κάποιο συγκεκριμένος στο γεγονός, ποια ήταν αυτά τα ακραία πράγματα. Ο καθένας θα μπορούσε όμως μόνος του να φανταστεί.



Το παράξενο σε αυτό το τραγούδι είναι, πως δεν έγραψε τους στίχους ούτε καν την μουσική ο Blag Dahlia, αλλά ο γνωστός session drummer Josh Freese. Ο οποίος έχει παίξει με Guns N' Roses από το 1997 ως 2000, A Perfect Circle από 1999 ως 2012 και  Nine Inch Nails, ακόμα και με τον Sting. Όπως αναφέρει ο frontman της μπάντας στην ίδια συνέντευξη, είναι πολύ αστείο το γεγονός, ότι ένας μουσικός αυτού του μεγέθους να ασχοληθεί μαζί με τους Dwarves. Αλλά πάντα παραμένει μεγάλος τους οπαδός.

Ουσιαστικά ο Josh Freese είναι και ήταν για πολλά χρόνια φίλος του τραγουδιστή. Μάλιστα είχε συμμετάσχει στο άλμπουμ τους ‘The Dwarves Must Die’. Κανονικά το τραγούδι έπρεπε να είχε σόλο στη μέση, αλλά τελικά κάτι τέτοιο δεν έγινε. Αλλά την λύση βρήκε τελικά ο Blag Dahlia, οποίος πήρε τηλέφωνο το παλιό του ντράμερ και ήρωα του τραγουδιού και του ζήτησε να γράψε μερικά σατανικά βουντού. Μιας που ο Vadge Moore είναι και μέλος της Σαντερία της Αϊτής, δεν του ήταν καθόλου δύσκολο να συμπληρώσει μερικές λεπτομέρειες και διάβασε κάποιο απόσπασμα από μια διατριβή για την εν λόγω θρησκεία. Αυτό το τηλεφώνημα μπήκε στην θέση του σόλο.

Δεν χρειάζεται πολύ σκέψη για να κατανοήσει κάποιος ότι οι Dwarves είναι το πιο αποτελεσματικό ενάντια στην σοβαροφάνεια. Οι τρέλα τους, αποτυπωμένη σε 44 δευτερόλεπτα, μπορεί να διαφωτίσει τον καθένα για τους τρόπους που γράφουν μουσική.

 VIDEO HERE 

Jacek Henryk Maniakowski

Πηγή: https://newnoisemagazine.com/interview-blag-dahlia-dwarves/

Ska-P - Crimen Sollicitationis

 

Η μουσική ήταν πάντα αρωγός. Ακόμα και σε ακραίες καταστάσεις, χειραγωγός ανθρώπων. Από την Αναγέννηση, όπου συνέβαλε σημαντικά στην ίδια την πολιτιστική της άνθηση, αν και βρισκόταν κυρίως στο πλευρό των ισχυρών και προσβάσιμη στους πλούσιους, μέχρι την δεκαετία του ’70, όταν η punk εμφανίζεται τυπικά και παίρνει ξεκάθαρα την θέση των περιθωριοποιημένων και των αδύναμων. Και για όσα δεν θέλουν να μιλήσουν τα μέσα με πιο ευρεία ανταπόκριση, η punk δεν θα σιωπήσει.



Έτσι και οι Ισπανοί Ska-P, μετά από 6 χρόνια απουσίας σαν μπάντα (η διάλυσή τους είχε ανακοινωθεί το 2005), επιστρέφουν δυναμικά με το δεύτερο πιο επιτυχημένο τους άλμπουμ, το Lágrimas y Gozos, το 2008. Το άλμπουμ κυκλοφορεί στις 5 Οκτωβρίου 2008 από την RCA / Sony BMG και φτάνει στο Νο.1 των ισπανικών charts. Το πρώτο single, αλλά και το πιο αναγνωρισμένο του τραγούδι, είναι το "Crimen Sollicitationis", το οποίο κυκλοφορεί επίσημα στις 5 Σεπτεμβρίου 2008, λίγο πριν το άλμπουμ. Το ίδιο το άλμπουμ δανείζεται φράση από τους στίχους του κομματιού – «δάκρυα και χαρά» – αναφερόμενο στα δάκρυα των παιδιών και στην διαστροφική “απόλαυση” των καθολικών ιερέων.

Το τραγούδι στιχουργικά καταπιάνεται με ένα ταμπού που ακόμη και σήμερα προκαλεί αμηχανία. Είναι ένα καθαρό μουσικό κατηγορώ προς την Καθολική Εκκλησία και την θεσμική της υποκρισία. Οι Ska-P, γνωστοί από τη δεκαετία του ’90 για την πολιτική και αντικληρικαλική τους στάση (βλ. “El Papa”, “Mis colegas”), δεν κάνουν πίσω ούτε εδώ. Το κομμάτι κινείται στο γνώριμο ska-punk ύφος τους: γρήγορος ρυθμός, πνευστά που κρατάνε το groove, ειρωνικός αλλά οργισμένος τόνος.

Η δημιουργία είναι συλλογική, όπως συμβαίνει συνήθως με το συγκρότημα, με τον Pulpul (Roberto Gañán Ojea), κιθαρίστα και βασικό τραγουδιστή, να αναλαμβάνει τους στίχους. Ο τίτλος αναφέρεται στην εγκύκλιο Crimen Sollicitationis, ένα εσωτερικό έγγραφο της Αγίας Έδρας, που συντάχθηκε αρχικά το 1922 και επανεκδόθηκε στις 16 Μαρτίου 1962 από την Ανώτατη και Ιερά Σύνοδο των Καρδιναλίων.

Η εγκύκλιος απευθυνόταν σε Πατριάρχες, Αρχιεπισκόπους και Επισκόπους – «περιλαμβανομένων και αυτών του Ανατολικού Τυπικού» – και περιέγραφε τον τρόπο διαχείρισης περιπτώσεων σεξουαλικής προτροπής (solicitation) από ιερείς, κυρίως στο πλαίσιο της εξομολόγησης. Το έγγραφο όριζε ότι οι υποθέσεις έπρεπε να εξετάζονται αυστηρά εντός του εκκλησιαστικού δικαίου και να τηρείται απόλυτη μυστικότητα. Έπρεπε «να φυλάσσεται επιμελώς στα μυστικά αρχεία» και η παραβίαση της μυστικότητας μπορούσε να οδηγήσει σε αφορισμό.

Από το περιεχόμενο του εγγράφου συνάγεται ότι η Αγία Έδρα επέβαλε διαδικασία εσωτερικής διαχείρισης των υποθέσεων, γεγονός που, στην πράξη, εμπόδιζε την άμεση προσφυγή στην πολιτική δικαιοσύνη. Μέσω της εξομολόγησης, ο ιερέας-θύτης υπαγόταν κυρίως στο εκκλησιαστικό δίκαιο και όχι στον κοινό ποινικό κώδικα. Με απλά λόγια, εγκλήματα όπως η παιδοφιλία συχνά δεν τιμωρούνταν με την αυστηρότητα που θα επέβαλλε το κοσμικό δικαστικό σύστημα.

Το έγγραφο ήρθε ξανά στο προσκήνιο στις 6 Αυγούστου 2003 από ρεπορτάζ του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου CBS, στο πλαίσιο των μεγάλων αποκαλύψεων για σεξουαλικά σκάνδαλα στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας. Στις 28 Αυγούστου 2003, τέσσερις Ιταλοί ευρωβουλευτές (Maurizio Turco, Marco Pannella, Marco Cappato και Gianfranco Dell'Alba) υπέβαλαν ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την ανάγκη αλλαγής πολιτικής έναντι του Βατικανού, ώστε να μην παραμένουν «ζώνες σκιάς και ατιμωρησίας για τον κλήρο».

Στους στίχους του τραγουδιού γίνεται ευθεία αναφορά και στον Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ΄, ο οποίος ως Καρδινάλιος Joseph Ratzinger είχε διατελέσει επικεφαλής της Congregation for the Doctrine of the Faith, του θεσμού που διαχειριζόταν τέτοιες υποθέσεις. Η προσφώνηση δεν είναι καθόλου κολακευτική:

JUDAS, MY NAME IS RATZINGER
JUDAS, SOY BENEDICTO XXVI

Η επιλογή του ονόματος «Ιούδας» δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας.

Παρότι το 2001 η Καθολική Εκκλησία εξέδωσε νέο κανονιστικό πλαίσιο (Sacramentorum Sanctitatis Tutela) που τυπικά αντικαθιστούσε προηγούμενες οδηγίες, πολλά θύματα εξακολουθούν να φοβούνται να μιλήσουν, είτε λόγω κοινωνικής πίεσης είτε λόγω ψυχολογικού τραύματος.

Το βιντεοκλίπ του τραγουδιού ακολουθεί πιστά την στιχουργική γραμμή. Παρουσιάζει έναν αρχιεπίσκοπο σαν παραμορφωμένο τέρας, μια φιγούρα σχεδόν γκροτέσκα, που χειραγωγεί και τιμωρεί ανυπεράσπιστα παιδιά. Η σκηνή όπου κρατάει ένα παιδί από το χέρι δεν αφήνει περιθώρια συμβολισμών· είναι ευθεία αναφορά στην κακοποίηση. Το animation ύφος του βίντεο εντείνει την ειρωνεία, αλλά ταυτόχρονα κάνει το περιεχόμενο ακόμη πιο σκληρό.

Στην περιοδεία που ακολούθησε το 2008-2009, το "Crimen Sollicitationis" δεν ήταν απλώς ένα ακόμη κομμάτι στο setlist. Ήταν το πολιτικό κέντρο βάρους της συναυλίας. Παιζόταν συνήθως προς το τέλος, με τον Pulpul να προλογίζει το τραγούδι με αναφορές στην υποκρισία των θεσμών και την ανάγκη να μιλήσουν τα θύματα. Σε πολλές πόλεις της Ισπανίας, αλλά και σε εμφανίσεις στη Λατινική Αμερική, το κοινό φώναζε ρυθμικά το “JUDAS” πριν καν ξεκινήσει το ρεφρέν. Οι συναυλίες εκείνης της περιόδου είχαν έντονο πολιτικό χαρακτήρα, με πανό, σημαίες και ξεκάθαρα αντικληρικά μηνύματα, δείχνοντας ότι το τραγούδι δεν έμεινε απλώς σε δισκογραφικό επίπεδο, αλλά μετατράπηκε σε ζωντανή δήλωση στάσης.

Οι Ska-P δεν έγραψαν ένα απλό protest song. Έγραψαν ένα τραγούδι που βάζει δάχτυλο σε πληγή θεσμική, παγκόσμια και βαθιά ριζωμένη. Και το έκαναν με τον μόνο τρόπο που ξέρουν: δυνατά, ειρωνικά και χωρίς να ζητήσουν άδεια.


Jacek Henryk Maniakowski