Φωνητικές χορδές και death metal: η επιστήμη πίσω από το γκάρισμα

 Ο κόσμος της μουσικής αποτελείται από δύο βασικά συστατικά: την τέχνη και την τεχνική. Η τέχνη από μόνη της μοιάζει με μια ιδέα στο κεφάλι ενός 6χρονου, που δεν ξέρει καλά καλά να κρατάει ένα κουτάλι — άρα δεν μπορεί να την εφαρμόσει γιατί δεν ξέρει πώς. Η τεχνική, από την άλλη, είναι σαν να έχεις μια Φερράρι αλλά δεν έχεις ιδέα πού θέλεις να πας με αυτή, και από πάνω δεν έχεις ούτε σταγόνα βενζίνης. Άρα, η ανάγκη της συνύπαρξης των δύο είναι τουλάχιστον αναγκαία.

Δεν είναι λίγες οι φορές που, γυρνώντας από μια συναυλία, καταφέρνεις να μιλήσεις κανονικά μετά από 2–3 μέρες — ειδικά αν γνωρίζεις καλά τα τραγούδια της μπάντας που παρακολουθούσες. Φυσικά, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι προσπαθούσες (ναι ναι, απλά προσπαθούσες — και σίγουρα δεν τα κατάφερες) να τραγουδήσεις μαζί με τον τραγουδιστή της αγαπημένης σου μπάντας. Την ίδια στιγμή, εκείνος δεν είχε κανένα πρόβλημα και την επόμενη μέρα πιθανώς τραγουδούσε σε άλλη πόλη, ενώ κάποιοι φανς του έμεναν άφωνοι για μέρες.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, ο 6χρονος γιος του γείτονά σου δεν σταμάτησε να γκαρίζει από την Κυριακή στις 9 το πρωί μέχρι το μεσημέρι — όταν γέμισε το στόμα του με κεφτεδάκια. Και συνέχισε να γκαρίζει και μετά το φαγητό, για την υπόλοιπη εβδομάδα, χωρίς κανένα πρόβλημα.

Όσο περίεργη κι αν φαίνεται η σύγκριση, δεν είναι καθόλου άσχετη. Η τέχνη και η τεχνική του screaming συμβαδίζουν. Στον εξάχρονο γείτονα είναι αυθόρμητη, ενώ στον αγαπημένο σου τραγουδιστή είναι αποτέλεσμα τεχνικής και εξάσκησης.

Ο Krzysztof Izdebski από το Pacific Voice and Speech Foundation, ειδικός σε ασθενείς με προβλήματα στις φωνητικές χορδές, έβγαλε πολύ χρήσιμα συμπεράσματα. Συγκεκριμένα, αποκάλυψε πως οι metal τραγουδιστές χρησιμοποιούν μια τεχνική που είναι φυσική στα παιδιά — δηλαδή τα παιδιά απλά το έχουν.

Παρατήρησε πως τα μωρά, πριν αρχίσουν να μιλάνε, βγάζουν διάφορους ήχους — όχι, δεν εννοεί τις παιδικές πορδές — αλλά κραυγές, γκαρίσματα, τσιρίγματα σε ψηλό και χαμηλό τόνο, σφυρίγματα, ακόμα και η αναπνοή τους βγάζει ήχο. Έτσι σκέφτηκε πως ο οργανισμός γνωρίζει από την αρχή, ενστικτωδώς, αυτή την τεχνική. Δηλαδή έχουμε αυτή την ικανότητα και, κατά κάποιον τρόπο, την χάνουμε μεγαλώνοντας. Οι ασθενείς που υποφέρουν από πληγωμένες φωνητικές χορδές δεν μπορούν να μάθουν πώς να το κάνουν σωστά, με αποτέλεσμα να τραυματίζονται.

Για να μελετήσει το φαινόμενο, ο Izdebski χρησιμοποίησε ειδικές κάμερες με δυνατότητα καταγραφής 16.000 fps (frames per second). Αυτό του επέτρεψε να δει τη διαδικασία σε πολύ αργή κίνηση. Τοποθέτησε την κάμερα στον λάρυγγα τραγουδιστή και διαπίστωσε πως οι metal τραγουδιστές χρησιμοποιούν τη φωνή τους με τέτοιο τρόπο ώστε οι φωνητικές τους χορδές δεν χτυπάνε μεταξύ τους — κάτι που αποτρέπει οποιαδήποτε ζημιά.

Οι εικόνες που κατέγραψε δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι ήχοι παράγονται κυρίως από δομές στον λάρυγγα, ακριβώς στη γλωττίδα. Οι φωνητικές χορδές ανοίγουν και δονούνται χωρίς να ακουμπά η μία την άλλη, ενώ όλη η περιοχή πάνω από αυτές — γλωσσικές-υπεργλωττιδικές πτυχώσεις και αραχνοειδείς χορδές — δημιουργεί δονήσεις και ήχους. Αυτή η περιοχή είναι αρκετά αραιή, και ο αέρας δημιουργεί αναταράξεις που με τη σειρά τους παράγουν ήχο. Δημιουργείται, με άλλα λόγια, ένας ακουστικός θόλος μέσα στο στόμα μας.

Ο Πολωνός επιστήμονας καταλήγει πως αυτές οι πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν πολλούς ασθενείς που, λόγω άγνοιας, δεν μιλάνε ή τραγουδούν σωστά — με αποτέλεσμα να καταστρέφουν τις φωνητικές τους χορδές και να προκαλούν μόνιμες βλάβες.

Τώρα, με λίγη μελέτη της τεχνικής και της ανατομίας της στοματικής κοιλότητας, μπορείτε πιο εύκολα να πιάσετε μικρόφωνο σε μια death metal μπάντα. Αλλά καλύτερα να μην ξεκινήσετε την πρακτική μέσα στο σπίτι… εκτός αν μένετε στο βουνό, μόνοι σας.

Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia: Foxcore

 

Η αδυναμία του ανθρώπου απέναντι σε κάποιες ικανότητες των ζώων, πολλές φορές τον ωθεί να δίνει ονόματα ζώων σε άλλους ανθρώπων, που έχουν πιο ανεπτυγμένη αυτήν την ικανότητα.

Foxcore

 

Πως ακούγεται: σαν alternative rock και indie rock, αλλά λίγο πιο τσαντισμένο και αρκετές δόσεις punk. Όλα αυτά πάντα με γυναικεία φωνητικά.

Γιατί να το ακούσουμε: γιατί τα κορίτσια έχουν πιο πολύ πάθος όταν τραγουδάνε.

Γιατί όχι: γιατί το πάθος δεν είχε ανάλογη συνέχεια. Οι μπάντες του είδους γρήγορα φθαρήκανε, δύσκολα κράτησαν μια συνέχεια και μάλλον δεν κατάφεραν να κρατηθούν σε έναν ανδροκρατούμενο rock κόσμο.

Που; Η.Π.Α., Δυτική ακτή

Πότε; Αρχές δεκαετίας του ‘90

Ποιοι; Ο όρος βγήκε από ένα αστείο από τον Thurston Moore κιθαρίστα των  Sonic Youth, οποίος ήθελε να περιγράψει το πλήθος ροκ συγκροτημάτων με γυναικεία φωνητικά, αλλά και με γυναίκες μουσικούς, που εμφανιζόταν εκείνη την εποχή. Ο μουσικός τύπος στην πλειοψηφία του, χωρίς καμιά αίσθηση του χιούμορ και καμιά αντίληψή του, το μπέρδεψε το Riot Grrrl της ίδιας εποχής και έτσι καθιερώθηκε και ο όρος.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: 4 Non Blondes, Babes in Toyland, Zuzu's Petals, Zuzu's Petals, Babes in Toyland, That Dog, Teen Angels, Hole/Courtney Love, Red Aunts, Stone Fox

Μέρες δόξας:  αρχές δεκαετίας του ’90, όπου οι μπάντες με όμορφα κορίτσια να κρατάνε κιθάρες και μικρόφωνα αγαπήθηκαν από το MTV και με βιντεοκλίπ, πολλές φορές υπερπαραγωγές.

Κόκκινη κάρτα: όμορφα κορίτσια όμορφα «καίγονται». Το σύστημα τις μάσησε και τις έφτυσε, τόσο απλά. Λίγες μπάντες κυκλοφόρησαν πάνω από 3 δουλειές, αποδεικνύοντας πως άλλο ένα κύμα έγινε έρμαιο της showbiz και της μουσικής βιομηχανίας.    

Με τι μπερδεύεται; με alternative και punk rock, κάποιες φορές με indie pop

Τι λες στον άσχετο; όμορφα κορίτσια παίζουν rock ή σαν rock και δείχνουν οργισμένες, αλλά δεν είναι. Μπορεί να σου αρέσουν κιόλας.

Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia: Folk Punk

 

Όλα στην φύση μπορούν να δημιουργήσουν ήχους είτε κατανοητούς για το ανθρώπινο αυτί είτε όχι.

Folk Punk (γνωστό και ως rogue folk)

 

Πως ακούγεται: σαν Folk Rock με πιο απλά ακόρντα και λίγο πιο πολύ γρήγορο. Σαν να μέθυσαν όλοι σε μια Folk μπάντα και ξαφνικά άρχισαν να παίζουν πιο γρήγορα. Ή σαν τους πάνκηδες που πήγαν στο χωριό και τους ζήτησαν να παίξουν κάτι folk, αλλά στην τέταρτη ή πέμπτη μπύρα ξεχάστηκαν και άρχισαν να παίζουν Punk.

Γιατί να το ακούσουμε: είναι απλό πιασάρικο και δεν χρειάζεται να έχεις μουσικές γνώσεις για να το απολαύσεις, ούτε καν να ξέρεις την μπάντα. Είναι κεφάτο και για όλες περιστάσεις.

Γιατί όχι: όοοοοοχι άλλο folk… πολλές φορές και μετά από πολλές… μπύρες όλα ίδια ακούγονται.

Που; Αγγλία, ΗΠΑ

Πότε; Δεκαετία του ‘80.

Ποιοι; Πρωτοπόροι για το Folk Punk θεωρούνται οι Pogues στην Αγγλία και οι Violent Femmes στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το 1977, ο Patrik Fitzgerald κυκλοφόρησε το πρώτο του EP με τίτλο Safety-Pin Stuck in My Heart, το οποίο είχε τον υπότιτλο "a love song for punk music".

Το ομώνυμο τραγούδι από το EP εξακολουθεί να παραμένει το πιο διάσημο έργο του Fitzgerald και λειτούργησε ως μία από τις πρωτοποριακές κυκλοφορίες για το folk punk συνδυάζοντας πανκ ροκ εικόνες με ακουστική κιθάρα και φωνητικά.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: The Dead Milkmen, Hüsker Dü, Articles of Faith, The Men They Couldn't Hang, Oysterband,  Ramshackle Glory.

Μέρες δόξας:  Κάπου στα μέσα δεκαετίας του ’80 είχε αρκετή επιτυχία εξαιτίας κάποιων αξιόλογων συγκροτημάτων, ωστόσο δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν την επόμενη δεκαετία και κάπου σχεδόν ξεχάστηκε το είδος.

Κόκκινη κάρτα: Φαίνεται πως το σύστημα τους μάσησε και τους έφτυσε χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση. Προκαλεί μάλλον ψυχολογικά προβλήματα η επιτυχία σε ότι έχει σχέση με punk.

Με τι μπερδεύεται; Με Punk rock, Folk British, folk rock, Celtic Music.

Τι λες στον άσχετο; Θυμάσαι όταν στο χωριό ήρθαν κάτι έφηβα ανίψια του προέδρου του χωριού με κάτι φίλους τους και ο πρόεδρος για να μην πληρώσει μπάντα στο πανηγύρι τους έβαλε να παίξουν; Ε τους πότισαν φτηνό και ζεστό κρασί και άρχισαν να παίζουν ότι να ναι; Και επειδή όλοι το ίδιο κρασί έπιναν, τους φάνηκε ωραίο και χόρευαν κιόλας… ε αυτό στην Αγγλία. Τι εννοείς όταν λες, κανένας δεν θυμάται εκείνη την μέρα;

Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia: Folk metal

 

Εκείνο το κομμάτι που άκουγα μικρός στο χωριό της γιαγιάς, στην γιορτή του ταράνδου, λες να ακούγεται καλό άμα το παίξω με την ηλεκτρική μου κιθάρα;

Folk metal

 

Πως ακούγεται: με παρέα και με πολλές μπύρες ή οτιδήποτε αλκοόλ. Σαν παραδοσιακά τραγούδια των Σκανδιναβών, Ρώσων … και Ισπανών, αλλά με πολύ ηλεκτρισμό και με περίεργα όργανα, παιγμένα από τύφλα μεθυσμένους μουσικούς απόφοιτους μουσικών πανεπιστημίων.

Γιατί να το ακούσουμε: Γιατί ο συνδυασμός metal και παραδοσιακών μελωδιών ακούγεται πολύ ενδιαφέρον και πρωτότυπος. Αλλά και γιατί μπορείς εύκολα να τραγουδήσεις μεθυσμένος μαζί με τους επίσης μεθυσμένους φίλους σου.

Γιατί όχι: γιατί όσο και μεθυσμένος να είσαι, δε μπορείς να τραγουδάς κάποια σκανδιναβική διάλεκτο και μερικές φορές καταντάει σχεδόν αστεία η μουσική.

Που; Σκανδιναβία, κυρίως στην Φινλανδία, Ισπανία, Ρωσία, αλλά και Ιρλανδία και ξεκίνησε από Αγγλία. Αλλά και πολλές ακόμα ευρωπαϊκές χώρες προσεγγίζουν το θέμα όλο και πιο συχνά.

Πότε; Ουσιαστικά αρχές τις δεκαετίας του ‘90

Ποιοι; Οι Skyclad με το ντεμπούτο τους άλμπουμ The Wayward Sons of Mother Earth το φθινόπωρο του 1991 θεωρούνται ορόσημο στο είδος. Ουσιαστικά όταν ο Martin Walkyier ήθελε να προσθέσει στο thrash metal κάποια νέα όργανα, όπως το piccolo και fiddle,  δημιούργησε και νέο είδος. Αλλά και οι Βόρειο-Ιρλανδοί Cruachan και Γερμανοί  Subway to Sally θεωρούνται πρωτοπόροι. Και Heidevolk, Δανοί Sylvatica και Ισπανοί Stone of Erech.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Finntroll, Ensiferum, Korpiklaani, Turisas, Moonsorrow, Mägo de Oz

Μέρες δόξας: Από τα μέσα της δεκαετίας ’00 και μετά. Συνεχίζει να μεγαλώνει το κίνημα. 

Κόκκινη κάρτα: μερικές φορές απλή αντιγραφή παραδοσιακών μελωδιών σε metal τέμπο, εθνικιστικές τάσεις πιο σπάνια

Με τι μπερδεύεται; Pagan metal, Viking metal, Celtic metal, medieval metal, oriental metal και με δημοτικά παιγμένα με πάθος από μεταλλά κιθαρίστα, οποίος πήγε στο χωριό να βοηθήσει στο πανηγύρι.

Τι λες στον άσχετο; Έχεις δει ιρλανδικό πανηγύρι με χορούς και παραδοσιακά τραγούδια; Ε αυτό με ηλεκτρικές κιθάρες, αλλά μαζί με αυτό το περίεργο όργανο, το οποίο ξέρει πως λέγεται μόνο αυτός που το παίζει και αντί για οικογένειες με παιδιά και παππούδες, από κάτω έχει μεθυσμένους μαλλιάδες.

Jacek Henryk Maniakowski

Η μουσική ως φορέας γνώσης και εργαλείο επιστημονικής σκέψης

 

Η μουσική, πέρα από την απόλαυση που δημιουργεί, είναι και φορέας γνώσης. Οι νότες λειτουργούν συχνά σαν σύμβολα — συμπυκνώματα αμέτρητων πληροφοριών, προσιτών στους μυημένους. Δεν είναι τυχαίο ότι στη μυθολογία της Ινδίας, ο θεός της σοφίας Γκανέσα αναπαρίσταται ως ελέφαντας. Ο λόγος είναι απλός: τα μεγάλα αφτιά υπονοούν και συμβολίζουν ότι η σοφία βρίσκεται στο να ακούς. Στην θεολογική συμβολολογία, καμία θεότητα της γνώσης δεν απεικονίζεται με ζώο που έχει ως χαρακτηριστικό του… μεγάλο στόμα. Ασχέτως που πολλοί νομίζουν ότι η πολυλογία είναι ένδειξη γνώσης.

Πηγαίνοντας στη μουσική, έχουμε ξανα-αναφερθεί στο metal/rock και στο πώς, κυρίως μέσα από τους στίχους του, μεταφέρει πληροφορίες. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι συγκροτήματα όπως οι Tool χρησιμοποιούν την ακολουθία Φιμπονάτσι στους στίχους και στη μουσική τους (ΕΔΩ). Ο ψυχολόγος του MacEwan University στο Edmonton του Καναδά, Rodney M. Schmaltz, προχωράει ακόμα περισσότερο, μέσα από έρευνα που δημοσίευσε στο Frontiers in Psychology. Συγκεκριμένα, ανακαλύπτει πως η heavy metal είναι εξαιρετικό μέσο για την προώθηση της επιστημονικής σκέψης.

Ο Schmaltz στηρίζει την άποψή του στο γεγονός ότι η heavy metal έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης ψυχολόγων, λόγω της ιδιαιτερότητάς της. Και φυσικά, ό,τι δεν γίνεται εύκολα κατανοητό, συχνά κατηγορείται — όπως για κρυφά μηνύματα στους Slayer ή υποκίνηση αυτοκτονιών από τους Judas Priest. Όμως για έναν πραγματικό αναζητητή της γνώσης, αυτές οι κατηγορίες απλώς υποκινούν την περιέργεια — το πρώτο σκαλοπάτι της μάθησης.

Η θεωρία του Schmaltz βασίζεται σε προηγούμενες έρευνες, όπως του Willingham, D. T. (2008), Critical thinking: Why is it so hard to teach? και του Cialdini, R. B. (2005), What's the best secret device for engaging student interest? Ο πρώτος αναφέρει ότι τέτοιες υποθέσεις βοηθούν τους φοιτητές να σκέφτονται επιστημονικά, εφαρμόζοντας τις αρχές του αυστηρού ελέγχου υποθέσεων και εκτός διδακτικών αιθουσών. Ο δεύτερος προτείνει τη δημιουργία μυστηρίου στην τάξη, κάτι που ενισχύει την ανάγκη για μάθηση.

Η heavy metal πληροί και τις δύο αυτές προϋποθέσεις. Συχνά κατηγορείται με επιφανειακές ρητορικές, ενώ το μυστήριο είναι βασική πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία της. Ο Cialdini αναλύει ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να δομεί μια διάλεξη όπως ένας συγγραφέας ιστοριών μυστηρίου — και ο φοιτητής να μπορεί να τη λύσει. Μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν concept άλμπουμ που βασίζονται σε τέτοια βιβλία. Ο ίδιος ο καθηγητής θέτει το ερώτημα: «Μπορεί η μουσική να οδηγήσει τους ανθρώπους σε επιβλαβείς πράξεις;», κάτι που ο φοιτητής καλείται να ερευνήσει.

Με αυτή την προσέγγιση, ο Cialdini δημιουργεί ένα μυστήριο που πλαισιώνει μια γενική συζήτηση γύρω από τη μουσική. Παράλληλα εισάγει θέματα επιστημονικής σκέψης, όπως λογικές πλάνες, μεθοδολογία έρευνας και προκαταλήψεις. Για παράδειγμα, η αιτιατή σχέση μουσικής και βλαβερής δράσης μπορεί να γίνει αφορμή για συζήτηση γύρω από την πλάνη της διαφήμισης. Αλλά και η άποψη του Αριστοτέλη, που αναφέρει ότι η υπερβολική έκθεση σε δυνατή μουσική μπορεί να βλάψει τον χαρακτήρα του ατόμου, δημιουργεί επιχειρηματολογία που οδηγεί σε επιστημονική και κριτική σκέψη.

Η συζήτηση μπορεί να επεκταθεί στο heavy metal και τις πλάνες που έχουν δημιουργηθεί γύρω από αυτό. Στη δεκαετία του ’80, εμπλέκεται σε πράξεις εφηβικής βίας. Ο φοιτητής καλείται να λύσει με επιχειρήματα αυτές τις υποθέσεις, μελετώντας τα βαθύτερα αίτια που οδήγησαν στην κατηγορία της μουσικής ως υπαίτια.

Για να θυμίσουμε τα γεγονότα: στα μέσα της δεκαετίας του ’80, οι Judas Priest κατηγορήθηκαν ότι μέσω του τραγουδιού Better By You, Better Than Me παρακίνησαν δύο εφήβους στην αυτοκτονία. Η κατηγορία βασίστηκε στο ότι ακούγεται η φράση «Do It», θεωρούμενη ως υποσυνείδητο μήνυμα. Ξεκίνησε εκστρατεία ενάντια στο heavy metal από τη σύζυγο του μετέπειτα αντιπροέδρου και υποψήφιου προέδρου Αλ Γκορ. Το συγκρότημα αθωώθηκε — όχι επειδή το μήνυμα δεν μπορούσε να οδηγήσει σε αυτοκτονία, αλλά επειδή η φράση «Do It», που ακουγόταν μόνο αν έπαιζε ο δίσκος ανάποδα, δεν τοποθετήθηκε σκόπιμα.

Μέσα από αυτό το πείραμα, ο φοιτητής καλείται να αποδείξει ότι ένα υποτιθέμενο υποσυνείδητο μήνυμα δεν μπορεί να καθορίσει τη ζωή κάποιου. Παράλληλα, να κατανοήσει ότι η γενίκευση οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα και αποτελεί μορφή χειραγώγησης.

Η συζήτηση μπορεί να επεκταθεί στο black metal, με διερεύνηση περιστατικών όπως των Mayhem ή των Slayer, που κατηγορήθηκαν για υποκίνηση δολοφονίας μιας 15χρονης. Η έρευνα επεκτείνεται στην υπερεκτίμηση της μουσικής ως καθοριστικό παράγοντα συμπεριφοράς. Και στις δύο περιπτώσεις, δεν υπήρξε δικαστική συνέχεια, καθώς η συμπεριφορά αποδόθηκε στην υπερβολική χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών.

Αποδεικνύεται ότι στη σχέση μουσικής και συμπεριφοράς παρεμβαίνουν άλλες μεταβλητές. Αν και κάποιο είδος μουσικής μπορεί να προσελκύσει άτομα με προβληματικές συμπεριφορές, η ίδια η μουσική δεν τις καθορίζει. Παρά ταύτα, η metal στοχοποιείται, ενώ ακροατές άλλων ειδών παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά εγκληματικής συμπεριφοράς.

Το ερώτημα είναι: γιατί επιλέχθηκε η heavy metal ως αρωγός της διδασκαλίας; Οι λόγοι είναι απλοί. Πρώτον, τα μυστήρια γύρω από τη μουσική αυτή έχουν επιλυθεί. Δεύτερον, η αποτυχία της εκστρατείας της Tipper Gore και της οργάνωσης PRMC οδηγεί στη μελέτη της λογικής και συναισθηματικής πλάνης. Τα επιχειρήματά τους ήταν καθαρά συναισθηματικά, και ο χαρακτηρισμός των μελών της PRMC ως αυθεντίες δεν στηριζόταν σε εμπειρία ή αποδείξεις.

Αντίθετα, οι οπαδοί της heavy metal απέδειξαν μέσα από τη γενική τους συμπεριφορά ότι τα καταφέρνουν καλύτερα σε όλες τις πτυχές της ζωής τους, όπως έχουμε αναφερθεί σε ένα παλιότερο άρθρο (ΕΔΩ).

Η heavy metal σίγουρα δεν συνδέεται με προβληματικές συμπεριφορές. Αντίθετα, οι εκπαιδευτικοί ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν την προσέγγιση του Cialdini, μαζί με άλλα μέσα της ποπ κουλτούρας — όπως κόμικς και video games — για την προώθηση της επιστημονικής σκέψης. Η metal αποτελεί το ιδανικό παράδειγμα για τη σχέση μουσικής και συμπεριφοράς, δίνοντας στους φοιτητές εργαλεία για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, της μεθοδολογικής προσέγγισης και της αποδόμησης προκαταλήψεων.

Και τελικά, δικαιώνει με τον πιο ουσιαστικό τρόπο τον Jack Black και τον ρόλο του στο School of Rock — όχι ως καρικατούρα, αλλά ως εκπαιδευτικό μοντέλο που συνδυάζει πάθος, γνώση και ελευθερία έκφρασης.

Jacek Henryk Maniakowski

Yoth Iria - Rites of Blood and Ice

 

Υπάρχει μια ρήση η οποία αναφέρεται στο γεγονός πως χρειάζεται πάντα σκοτάδι για να φανεί το φως ή έστω να μπορούμε να το δούμε εμείς. Άλλωστε ποια είναι η αξία μιας ηλιόλουστης μέρας αν δεν υπήρχε σύγκριση με μια νύχτα. Ίσως παρατηρώντας τους νόμους της φυσικής αστρονομίας, θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε και την δική μας ψυχοσύνθεση. Όπως αναφέρει και η ερμητική φιλοσοφία, ό τι είναι πάνω είναι και κάτω. Αλλά η νύχτα, είτε ως κυριολεκτική έννοια είτε ως μεταφορική, λειτουργεί σαν ένα είδος σκαλοπατιού ή αλλιώς μεταβίβασης. Και δεν είναι λίγες οι φορές πού αυτή η μεταβίβαση κατάφερε να δώσει έμπνευση είτε φωτίζοντας τον εαυτό ήταν τα πραγματικά αίτια γεγονότων.

«Θα μιλήσουμε για το Rites of Blood and Ice» αποφάσισε ο Jim Mutilator, ιδρυτής των Yoth Iria, όταν του ζητήθηκε να μοιραστεί κάποια ιστορία πίσω από ένα τραγούδι της μπάντας. Το τραγούδι αυτό βρίσκεται στο δεύτερο ολοκληρωμένο άλμπουμ το Blazing Inferno του 2024 και «κλείνει» την πρώτη πλευρά του, μιλώντας πάντα με όρους του βινυλίου. Και συνεχίζει «Ένα κομμάτι που έγινε για τα γεγονότα που έγιναν στην Νορβηγία και επηρέασαν σημαντικά την μετέπειτα εξέλιξη του Black metal».

Τα γεγονότα αυτά έχουν ως εξής: Στις 10 Αυγούστου 1993, ο Euronymous,  κατά κόσμον Øystein Aarseth, ήταν κεντρική μορφή της νορβηγικής black metal σκηνής , δολοφονήθηκε από τον Varg Vikernes (Burzum) στις 10 Αυγούστου το 1993, με 23 μαχαιριές: 2 στο κεφάλι, 5 στον λαιμό και 16 στην πλάτη. Ο Vikernes ισχυρίστηκε ότι ο Euronymous σχεδίαζε να τον απαγάγει και να τον βασανίσει, και ότι η δολοφονία έγινε σε αυτοάμυνα. Το δικαστήριο τον καταδίκασε για φόνο, εμπρησμό τριών εκκλησιών και απόπειρα εμπρησμού τέταρτης. Τελικά ο Ο Vikernes αποφυλακίστηκε το 2009 με περιοριστικούς όρους.

Τα γεγονότα όμως ξεκίνησαν 2 χρόνια νωρίτερα, όταν ο τραγουδιστής των Mayhem, Per "Dead" Ohlin, αυτοκτόνησε. Ο Euronymous βρήκε το πτώμα, τράβηξε φωτογραφίες και αργότερα χρησιμοποίησε μία ως εξώφυλλο bootleg άλμπουμ. Κυκλοφόρησαν φήμες ότι έφτιαξε κολιέ από κομμάτια του κρανίου του Dead και ότι μαγείρεψε μέρος του εγκεφάλου του — κάτι που αρχικά αρνήθηκε, αλλά αργότερα επιβεβαίωσε.

Την ίδια χρονιά ανοίγει το δισκάδικο Helvete στο Όσλο, που έγινε κέντρο της νορβηγικής black metal σκηνής. Ίδρυσε τη δισκογραφική Deathlike Silence Productions, μέσω της οποίας κυκλοφόρησαν άλμπουμ των Mayhem, Burzum, και άλλων συγκροτημάτων. Με τον τρόπο αυτό σημάδεψε μια εποχή και παράλληλα έθεσε πολύ δυνατά θεμέλια για τη μετέπειτα πορεία του είδους.

Το πιο πιθανόν οι φανατικοί οπαδοί του black metal να γνωρίζουν πολύ αυτά τα γεγονότα, αλλά καλό είναι να τα υπενθυμίσουμε για να γίνει πιο κατανοητή η ιστορία πίσω από την έμπνευση του τραγουδιού. Φυσικά, ο Jim Mutilator ως μέλος των Rotting Christ τότε, τα ζούσα τα γεγονότα αυτά από το πρώτο χέρι: «Είχα επαφές με πολλούς μουσικούς από την Νορβηγία από τα 80ies και δέχτηκα πολύ βοήθεια και υποστήριξη από τους περισσότερους τότε και περισσότερο από όλους από τον Euronymous. Τα γεγονότα που ακολούθησαν ήταν αρκετά έντονα και για κάποιους σοκαρίστηκα, δεν εννοώ φυσικά το κάψιμο των εκκλησιών αλλά το θάνατο κάποιων ανθρώπων είτε από την δική τους θέληση είτε από δολοφονία.»

Και συνεχίζει μιλώντας πως αυτά αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για το τραγούδι: «Νομίζω ότι όφειλα να γράψω ένα τραγούδι για πολλούς λόγους» Και παράλληλα το αιτιολογεί περιγράφοντας πώς την ζούσε την εποχή εκείνη: «Δεν έχει να κάνει καθεαυτό με τον θάνατο, όλοι θα πεθάνουμε, ούτε νιώθω κάποιο φόβο απέναντι στο θάνατο έχει να κάνει με την επιστροφή δικαίωσης σε κάποια νέα παιδιά,  όπως νέοι είμασταν όλοι τότε . Το Black metal δεν δημιουργήθηκε από τα καλύτερα παιδιά, τα καλύτερα παιδιά υπήρχαν και υπάρχουν στα κατηχητικά, αλλά άνοιξε πνευματικές πόρτες και ορίζοντες». Άλλωστε είναι γνωστό, πως όσο και όμορφα λουλούδια να βγάζει ένα δέντρο, οι ρίζες του πάντα είναι βρώμικες Βαθιά μέσα στο χώμα.

Μιλώντας για το τραγούδι συνεχίζει «To Rites of Blood and Ice δεν κρίνει νεαρά παιδιά, δεν κρίνει συμπεριφορές, δεν βγάζει συμπεράσματα, αλλά βγάζω την θλίψη μου για άτομα που δεν είναι στην ζωή και δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους απέναντι σε οποιαδήποτε άποψη εναντίον τους, απέναντι σε οποιαδήποτε συκοφαντία, που πολλές φορές υφίστανται από ανθρώπους πού δεν είχαν γεννηθεί καν τότε ή ήταν μωρά ή δεν ήξεραν καν τότε ότι υπάρχει μουσική Black metal.». Τις περισσότερες φορές τα γεγονότα δεν είναι όπως φαίνονται, αλλά και στην πλειονότητα αυτών το θύμα αδυνατεί να υπερασπιστεί.

Και εκεί που δεν φτάνει η πένα ή ακόμα και ο λόγος, πάντα υπάρχουν νότες να δώσουν λίγο περισσότερο φως είτε στα γεγονότα είτε στα αίτια αυτών: «Ήταν γενναία όμως τα περισσότερα παιδιά και ελεύθερα πνεύματα. Έτσι ένιωσα την ανάγκη να γράψω ένα ειδικό τραγούδι.» Συνεχίζει την διοίκηση ο μπασίστας του συγκροτήματος, αλλά δηλώνει πως δεν ήταν μια αλτρουιστική πράξη φιλαλήθειας: «Φυσικά το έκανα για μένα».

Και στη συνέχεια το αιτιολογεί: «Ούτως ή άλλως δεν είμαι κανένας γνωστός μουσικός για να επηρεάζω τις μάζες, ούτε το Rites of Blood and Ice θα γίνει κάποια παγκόσμια επιτυχία για να προσελκύσει τα βλέμματα του κόσμου. Αλλά εγώ νιώθω καλά με τον εαυτό μου και το παρελθόν μου και σκέφτομαι ότι έστω και ένα νέο παιδί ασχοληθεί με το θέμα και φορτιστεί συναισθηματικά και αντιληφθεί τι δημιούργησε το Black metal, είναι ικανοποίηση για μένα.

Το Rites of Blood and Ice είναι ύμνος στον ηρωικό θάνατο». Καθώς ένας σωστός κηπουρός πρέπει να γνωρίζει και τις ρίζες των φυτών από τα οποία μαζεύει τους καρπούς. Και λόγος πολύ απλός, να μπορεί να το κάνει διαρκώς, να συλλέγει δηλαδή τους καρπούς. Στην περίπτωση της μουσικής οι καρποί είναι οι νότες και ο κηπουρός είναι ο κάθε γνώστης και φίλος του είδους ή ακόμα και δημιουργός νέων τραγουδιών.

Η νοσταλγία ως η ωραιοποίηση του παρελθόντος, είναι η μεγαλύτερη πλάνη που σχετίζεται με αυτό. Ωστόσο, οι καθαρές μνήμες πάντα δημιουργούν μια ένταση και από αυτήν δεν μπορούσε να ξεφύγει και ο ιδρυτής των Yoth Iria: «Όταν το έγραφα ήμουν σε μια έντονη συναισθηματική φόρτιση και έπρεπε μέσα από εκατοντάδες αναμνήσεις να περιοριστώ σε λίγες γραμμές.». Όμως ένας μουσικός καταφέρνει πάντα να βάλει άπειρα πράγματα μέσα σε λίγους στίχους πλαισιωμένους από τη μουσική: «Στα πιο τυπικά μέρη τώρα, η μουσική προσπάθησε να έρθει όσο πιο κοντά γίνεται στους στίχους και να μεταφέρει στον ακροατή κάποιες εικόνες, όχι θλίψης αλλά σεβασμού. Επίσης να δημιουργήσει και ένα επαναστατικό τέμπο. Ο καθένας να κάνει τους δικούς του συνειρμούς και να σκεφτεί λίγο διαφορετικά. Ότι τότε το Black metal ήταν μια επανάσταση κάτι εντελώς διαφορετικό και αυτό είναι η αιώνια άποψη μου. Ίσως κάποιοι να διαφωνούν και ο καθένας είναι ελεύθερος να πιστεύει ότι θέλει βέβαια,  αλλά ανέκαθεν δεν έδινα δεκάρα για το τι μπορεί να πιστεύει ο άλλος για μένα και τις απόψεις μου.».  

Και καταλήγει: «Γιατί εμείς που ξεκινήσαμε τότε το black metal, αν μας ενδιέφερε η κρίση της τότε κοινωνίας και φοβόμασταν από το bullying που δεχόμασταν, δεν θα παίζαμε black metal... αλλά θα πηγαίναμε στο κατηχητικό. χα χα χα.», δηλώνοντας σταθερά: « Όσο για το ποιος θα ήθελα να ερμηνεύσει αυτό το τραγούδι. Κατηγορηματικα κανείς άλλος εκτός από εμένα και τους Yoth Iria».

Κάθε τραγούδι βγαλμένο από την ψυχή ή τη μνήμη είναι μια ιστορία. Μια ιστορία προσωπική, μια ιστορία που αφορά πολλούς και μια ιστορία που είναι κομμάτι της Ιστορίας καθαυτής. Όπως και οι βάρδοι στον μεσαίωνα μέσα από τα τραγούδια τους μετέφεραν γεγονότα ή ακόμα την ίδια τη γνώση, πάντα κάτω από τη μύτη της εξουσίας, ίσως καλύτερα να πούμε κάτω από τα αυτιά της, τα οποία δεν ήθελε να γίνει γνωστά, ούτε να γίνει η αληθινή ανάγνωσή τους, έτσι κάποια τραγούδια μεταφέρουν ένα βίωμα ως μέρος μιας πραγματικής ιστορίας, πάντα όμως ρίχνοντας φως στις πιο σκοτεινές γωνίες.

Jacek Henryk Maniakowski

Yoth Iria: Echo-λόγιο

 

Ο Jim Mutilator απαντά για τους Yoth Iria:

 

1-    Τι συμβολίζει το όνομα σας;

Το όνομα είναι απλά ένα αβατάρ που μου αποκαλύφθηκε το 1992

Θεός άγγελος δαίμονας της νέας χιλιετίας

 

2-    Χρήμα ή δόξα;

Χρήμα

 

3-    Πως θα προβάλεις με μια λέξη ή μια φράση την μπάντα σου;

Metal Magic Freedom

 

4-    Σημείο μηδέν της μπάντας

Ο εσωτερικός πόλεμος, μια συνεχή μάχη μεταξύ του καλού εαυτού μου με τις κακές στιγμές των εξωτερικών επιδράσεων. Η αυτοκάθαρση που αυτό που ένιωσες σημείο μηδέν απλά είναι το σημείο επανεκκίνηση

 

5-    Τι μουσική σας εκφράζει λιγότερο ή καθόλου;

Πολλά είδη μουσικής αλλά δεν αντέχω ούτε δευτερόλεπτο τα νησιώτικα τα έντεχνα την τραπ, βασικά η λίστα είναι μεγάλη

 

6-    Αν ήταν υπερόπλο η μουσική που θα την χρησιμοποιούσατε;

Να πάω στην εποχή των δεινοσαύρων

 

7-    Με ποιον θα θέλατε να ανεβείτε στην σκηνή;

Σίγουρα με τον Jimi Hendrix μμμμ ίσως και τους Quorthon και Chuck Schuldiner.

 

8-    Η μουσική σαν πολιτική ή θρησκευτική έκφραση;

Τίποτα από τα δύο πλέον, όλα τα δόγματα στον κάδο της ανακύκλωσης

 

9-    Οι επιρροές σας;

Ότι στέλνει το υποσυνείδητο και η προσεκτική ακρόαση των αναγκών των μελλοντικών γενεών

 

10  Μέσον ή σκοπός το συγκρότημα;

Προσωπική εξερεύνηση και Προσωπική ευδαιμονία

 

11  Μέσον ή σκοπός η μουσική;

Η μουσική είναι Τέχνη χωρίς όρια που παράγεται από ανθρώπους, για εμένα είναι και μέσον και σκοπός και άλλα πολλά

 

 Το ταλέντο συνοδεύει την αλαζονεία ή την ταπεινοφροσύνη;

 Δεν έχω ιδέα, και ούτε με ενδιαφέρει. Όλοι γύρω λένε ότι μισούν το ψέμα την αλαζονεία την ματαιοδοξία, όμως πως γίνεται να ζούμε μέσα στο ψέμα την αλαζονεία και την ματαιοδοξία.

 

Συμβολικά με ποιο ζώο θα παρομοιάζατε την μπάντα;

Με το φίδι του παραδείσου

 

14 Μια ευχή για την μπάντα

Να βγάλει πολλά καλά άλμπουμ

 

15 Ποιο είναι το πιο σκοτεινό σημείο της μουσικής δημιουργίας;

Το ελληνικό Black metal

 Οι Yoth Iria είναι:

Jim Mutilator (founder, bass),

Rustam Shakirzianov (HE) (Studio/Live vocals) 

Orestis Oikonomopoulos (Live vocals),

Nikolas Perlepe (guitar),

Costas Papadopoulos (Naberius) (guitar),

Vasilis Stavrianidis (drums)

 

Θα τους βρείτε:

Record Label : https://www.facebook.com/edgedcircleproductions

Spotify : https://open.spotify.com/artist/3tcBc9lN5ncBG7KNTKB1o1?si=Tby_9AE4Rca1ezsm-eEYkg

YouTube : https://www.youtube.com/@yothiria/featured

Instagram : https://www.instagram.com/yoth.iria/

Website: https://yothiria.com

Facebook : https://www.facebook.com/yothiriaofficial