Cactus

Ήταν μια Αμερικάνικη μπάντα από το Long Island της Νέας Υόρκης.Ιδρύθηκαν στα τέλη του 1969 και η αρχική ιδέα ήταν να δημιουργηθεί ένα <Supergroup>, καθώς τα μέλη ήταν ήδη καταξιωμένοι μουσικοί - ο μπασίστας Tim Bogert και ο ντράμερ Carmine Appice από τους Vanilla Fudge, ενώ στην κιθάρα ο μεγάλος Jeff Beck με τον τότε  τραγουδιστή του Rod Stewart!  Όμως  δυστυχώς, ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα του Jeff Beck - το οποίο τον άφησε ανενεργό για 18 μήνες - τους χάλασε τα σχέδια. Έτσι οι Bogert και Appice στράφηκαν στον κιθαρίστα Jim McCarty και τον τραγουδιστή Rusty Day, και οι δυο από τους Ted Nugent’s Amboy Dukes. Με αυτήν τη σύνθεση κατάφεραν να κυκλοφορήσουν τρία άλμπουμ (Cactus, One Way… Or Another, Restrictions). Κάποιες εσωτερικές τριβές όμως οδήγησαν στην αποχώρηση του Jim McCarty στα τέλη του 1971. Λίγο καιρό αργότερα εκδιώχθηκε και ο Rusty Day.

 Το τέταρτο και τελευταίο τους άλμπουμ κυκλοφόρησε το 1972, με ονομασία 'Ot 'N' Sweaty, με τους Bogert και Appice, πλαισιωμένους από τον Werner Fritzschings στην κιθάρα, τον Duane Hitchings στα πλήκτρα και τον Peter French στα φωνητικά. Την ίδια χρονιά η μπάντα διαλύθηκε οριστικά με τους Bogert και Appice να συνυπάρχουν τελικά με τον Jeff Beck, ιδρύοντας τους Beck, Bogert & Appice, οι οποίοι κυκλοφόρησαν ένα στούντιο άλμπουμ, το ομώνυμο, και ένα ζωντανό, το Live In Japan, αλλά κι αυτοί τελικά διαλύθηκαν το 1974. Τα μέλη των Cactus συνέχισαν, βέβαια, την μουσική τους καριέρα, παίζοντας ανά τα χρόνια σε μεγάλες μπάντες και ήρθε τελικά το πλήρωμα του χρόνου για την επανένωσή τους το 2006, με την αρχική σύνθεση, εκτός από τον Rusty Day, ο οποίος 

σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών σε μια υπόθεση με κοκαΐνη, το 1982. Στα φωνητικά τώρα έχουν πάρει τον Jimmy Kunes και κυκλοφόρησαν μάλιστα το πέμπτο τους άλμπουμ το 2006 με τίτλο Cactus V.  

Αυτή ήταν εν ολίγοις η ιστορία των Cactus, η οποία συνεχίζεται τα τελευταία 7 χρόνια, και όλοι εμείς ευελπιστούμε να τους δούμε, ίσως, σε κάποια ζωντανή εμφάνιση, αφού δεν τους προλάβαμε στις αρχές της δεκαετίας του 70. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε ότι παρότι δεν έγιναν ιδιαίτερα γνωστοί στην Ελλάδα και γενικότερα στην Ευρώπη, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού γνώρισαν τεράστια επιτυχία στην σύντομη καριέρα τους και οι μουσικοκριτικοί της εποχής, τους χαρακτήρισαν <οι Αμερικάνοι Led Zeppelin!>. Ήταν σίγουρα μια από τις πρώτες μπάντες που έπαιξαν Hard Rock, ενώ επηρέασαν αρκετά, πολλούς μεταγενέστερους μουσικούς του χώρου.

Ναούμ Αθ. Βάρκας

Jake Holmes/Led Zeppelin - Dazed and Confused

Ο Προμηθέας έκλεψε την φωτιά από τους θεούς για να την δώσει στους κοινούς ανθρώπους. Ουσιαστικά έδωσε κάτι που είχαν λίγοι για να το δώσει στους πολλούς, αν και ακόμα σήμερα, πολλά χρόνια μετά από τους μυθικούς καιρούς, είναι δύσκολο να πει κανείς αν μπορούμε να την χειριστούμε σωστά. Η μουσική είναι ένα αναπόσπαστο μέρος του ανθρώπου και πολλές φορές αντανακλά και μύθους, φέρνοντας τους στην καθημερινότητα με την μορφή της μελωδίας.

Και όπως η φωτιά πέρασε από τα χέρια των θεών στους ανθρώπους, έτσι και μια μελωδία μπορεί να ταξιδέψει από έναν δημιουργό σε έναν άλλον, αλλάζοντας μορφή, δύναμη και σκοπό. Μερικές φορές γίνεται δώρο, άλλες γίνεται αντικείμενο διεκδίκησης — και κάπου ανάμεσα γεννιέται η “Προμηθεϊκή κλοπή”.

Όλος αυτός ο πρόλογος είναι για να προσεγγίσω κάπως την έννοια της "Προμηθεϊκής κλοπής". Κάποιος ενσαρκώνει μια μελωδία, κάποιος άλλος την εξελίσσει και στο τέλος γίνεται παντού γνωστή από κάποιον, που έχει την λάμψη να το δείξει σε πολλούς. Ο ορισμός αυτής της διαδικασίας είναι και το Dazed and Confused, που έγινε γνωστό από τους Led Zeppelin, μέσα από το ντεμπούτο τους άλμπουμ. Η δημιουργία του πραγματικού τραγουδιού ανήκει στον Jake Holmes, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στο πρώτο δίσκο του καλλιτέχνη, το "The Above Ground Sound" την χρονιά του 1967.

Η αρχική εκδοχή του Holmes ήταν ένα folk‑ψυχεδελικό κομμάτι, χτισμένο πάνω σε μια κατερχόμενη χρωματική μπασογραμμή (E–D–C#–C–B), με ατμόσφαιρα σχεδόν εξομολογητική. Ηχογραφήθηκε σχεδόν live, σε δύο μέρες, με ελάχιστο budget, και είχε διάρκεια μόλις 3:46. Οι στίχοι του ήταν πιο σκοτεινοί, πιο προσωπικοί, μακριά από την επική διάσταση που θα έπαιρνε αργότερα.

Αμέσως την επομένη χρονιά το τραγούδι μπαίνει στον δίσκο των The Yardbirds, Live Yardbirds: Featuring Jimmy Page με "κωδικοποιημένο τίτλο" "I'm Confused".... και όλα με σφραγίδα του Page και καμιά αναφορά στον δημιουργό. Η επιτομής της κλοπής έρχεται με το ντεμπούτο άλμπουμ των Led Zeppelin, όπου πάλι δεν γίνεται καμιά αναφορά στον καλλιτέχνη.

Οι Yardbirds είχαν ήδη μετατρέψει το κομμάτι σε ψυχεδελικό τελετουργικό, με τον Page να εισάγει για πρώτη φορά το περίφημο βιολί‑δοξάρι στην κιθάρα — στοιχείο που αργότερα θα γίνει σήμα κατατεθέν των Zeppelin. Όταν οι Zeppelin σχηματίστηκαν, το “Dazed and Confused” ήταν μόλις το δεύτερο τραγούδι που ηχογράφησαν ποτέ. Στις συναυλίες τους το ανέβαζαν στα 15–20 λεπτά, με εκτεταμένους αυτοσχεδιασμούς και σκοτεινά middle sections που δεν υπήρχαν στην εκδοχή Holmes.

Η πρώτη επαφή του ψευδοδημιουργού με τον πραγματικό δημιουργό έγινε σε μια τουρνέ των The Yardbirds στην Αμερική, όπου ο Jake Holmes άνοιγε την εμφάνιση των Άγγλων στο Village Theater στην πόλη Greenwich Village τον Αύγουστο του 1967. Ο δημιουργός του αναφέρει πως το σύνθετε χωρίς την επήρεια του LSD, διαψεύδοντας τις φήμες. Ο ίδιος λέει ότι, απλά κάπνιζε "χόρτο" και φοβόταν το LSD. Ουσιαστικά το τραγούδι μιλάει για την κοπέλα του, που δεν ήξερε αν ήθελε να μείνει μαζί του ή όχι.

Μετά από εκείνη τη βραδιά, ο ντράμερ των Yardbirds, Jim McCarty, αγόρασε το άλμπουμ του Holmes την επόμενη μέρα — και έτσι ξεκίνησε η αλυσίδα της “μεταμόρφωσης”. Ο Holmes, χρόνια αργότερα, είπε ότι είχε προσπαθήσει να επικοινωνήσει με τον Page ήδη από τα ’80s, αλλά δεν πήρε ποτέ απάντηση.

Η μήνυση όμως, στον Page έγινε μόλις το 2010, αλλά απορρίφθηκε δυο χρόνια αργότερα, πιθανόν λόγω εξωδικαστικού συμβιβασμού.

Μετά την υπόθεση, σε μεταγενέστερες εκδόσεις του κομματιού εμφανίστηκε η φράση “Inspired by Jake Holmes”, μια καθυστερημένη αλλά ουσιαστική αναγνώριση. Το θέμα επανήλθε ξανά στο προσκήνιο το 2025, με αφορμή νέο υλικό και συζητήσεις γύρω από το ντοκιμαντέρ “Becoming Led Zeppelin”.

Jacek Henryk Maniakowski