Πρέπει τα τραγούδια να είναι πολιτικά;

 

Η διαχρονική απορία αν η τέχνη διαμορφώνει την κοινωνία ή η κοινωνία την τέχνη πλανιέται πάνω από τα κεφάλια πολλών — ίσως και μέσα σε αυτά. Οι απαντήσεις είναι μοιρασμένες και στις δύο πλευρές, με ισχυρά επιχειρήματα να στηρίζουν κάθε άποψη. Ίσως η πιο ισορροπημένη θέση να είναι πως τέχνη και κοινωνία αλληλοεπηρεάζονται και αλληλοδιαμορφώνονται.

Ωστόσο, προκύπτει κι ένα άλλο ερώτημα: πώς επιλέγουμε τα τραγούδια που ακούμε; Ή μήπως αυτά μας επιλέγουν, ανάλογα με τις επιθυμίες, τους φόβους, τις προσδοκίες μας — και τις κοινωνικές μας ανησυχίες; Ίσως αυτές να είναι το «παράθυρο» που αφήνουμε ανοιχτό, ώστε ένα τραγούδι να εισχωρήσει στο μυαλό μας ή ακόμα και στην καρδιά μας.

Οι Queen, για παράδειγμα, δεν είναι από τα συγκροτήματα που συνδέθηκαν με πολιτικά ή κοινωνικά θέματα. Για την ακρίβεια, ούτε μία φορά οι στίχοι τους δεν ασχολήθηκαν με τέτοιο περιεχόμενο. Κι όμως, η τεράστια καριέρα τους εκτυλίχθηκε σε δύο δεκαετίες γεμάτες κοινωνικές και πολιτικές αναταράξεις. Γιατί λοιπόν δεν άγγιξαν ποτέ αυτά τα ζητήματα;

Την απάντηση δίνει ο ντράμερ της μπάντας, Roger Taylor, σε συνέντευξή του στο Music Radar. Όπως εξηγεί, οι στίχοι των Queen καταπιάνονται με θέματα όπως η φιλία, η αγάπη, η κατάκτηση του κόσμου, οι αγώνες ποδηλάτου, τα γρήγορα αυτοκίνητα και οι κακοί δημοσιογράφοι — αλλά ποτέ με την πολιτική. Ο λόγος είναι απλός: ο Freddie Mercury δεν ήθελε να τραγουδάει για πολιτικά θέματα. Από την αρχή της πορείας τους, είχε δηλώσει:

 «Δεν θέλω να ανακατευτώ σε όλο αυτό. Θέλω να γυρίσω τον κόσμο και να παίζω τραγούδια που φέρνουν χαρά στους ανθρώπους. Δεν είμαι εδώ για να δώσω κάποιο μήνυμα.» Ο Taylor προσθέτει: «Ακόμα και τώρα πιστεύω πως είναι μια καλή προσέγγιση. Δεν θέλω να κάνω κήρυγμα».

Αυτή η αποκάλυψη γεννά νέα ερωτήματα: πρέπει τα τραγούδια — ειδικά στη rock και metal — να έχουν κοινωνικοπολιτική προσέγγιση; Μήπως ένα διάσημο συγκρότημα οφείλει έστω και περιστασιακά να ασχοληθεί με τέτοια θεματολογία;

Η απάντηση είναι πως δεν υπάρχει “πρέπει” στην τέχνη. Τα τραγούδια είναι αποτέλεσμα έμπνευσης — και αυτή δεν υπακούει σε κανόνες. Ένας μουσικός μπορεί να είναι εξαιρετικός δημιουργός, χωρίς να έχει διαμορφωμένη πολιτική άποψη. Άλλωστε, γράφει για όσα ζει και αισθάνεται: είτε για να τα αναδείξει, είτε για να τα αποφύγει, δημιουργώντας μια πιο ανεκτή πραγματικότητα.

Πολλοί καλλιτέχνες, ειδικά όσοι έχουν καταξιωθεί, έχουν κατηγορηθεί πως ζουν «στην πολυτελή κοσμάρα τους», μακριά από τα προβλήματα των οπαδών τους. Όμως μήπως αυτή η απόσταση είναι ακριβώς αυτό που επιζητούν οι οπαδοί; Μια απόδραση από την καθημερινότητα;

Υπάρχουν μουσικά είδη και καλλιτέχνες με πολύ πιο σοβαρή πολιτική άποψη από τους ίδιους τους πολιτικούς. Άρα δεν χρειάζεται όλοι να ασχολούνται με την πολιτική. Υπάρχει βέβαια και η πιθανότητα η πολιτική προσέγγιση να είναι «κατά παραγγελία» — χρηματοδοτούμενη και εργαλειακή, με τον καλλιτέχνη να λειτουργεί ως μέσο χειραγώγησης.

Από την άλλη, υπάρχουν μουσικοί των οποίων η καλλιτεχνική ύπαρξη εξαρτάται από την πολιτική αναταραχή. Χωρίς αυτή, ίσως να μην υπήρχε καν η μουσική τους. Όμως ο κόσμος του μουσικού — και κατ’ επέκταση η φύση των τραγουδιών — δεν είναι μόνο εξωτερικός. Είναι κυρίως εσωτερικός.

Ένας πραγματικός καλλιτέχνης, όταν αντιληφθεί ένα κοινωνικοπολιτικό ζήτημα, θα το φανερώσει και θα το αναδείξει μέσω των στίχων του. Αλλά δεν μπορούμε να απαιτούμε από τους μουσικούς να μας «πετάξουν στα μούτρα» το πρόβλημα για να το δούμε. Η τέχνη δεν είναι νουθεσία — είναι αντανάκλαση. Και η ευθύνη της κατανόησης ανήκει τελικά σε εμάς.

Άλλωστε τα τραγούδια μόλις φτάσουν στα αυτιά των κατάλληλων ανθρώπων αποκτούν την δική τους οντότητα και βούληση, ακολουθώντας διαφορετικό δρόμο που τους έχει δοθεί από τον δημιουργό τους. Δεν είναι λίγες φορές που "αθώα" τραγούδια γίνονται σύμβολα πολιτικών γεγονότων, όπως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των Aphrodite's Child  και το τραγούδι τους Rain And Tears, που από μόνο του έγινε σύμβολο του Μάη του '68. Άρα ο σκοπός ενός καλλιτέχνη είναι να δημιουργεί και ίσως να αφήνει το δημιούργημά του να ακολουθεί τον δικό του δρόμο. 

Πηγή:  https://www.antyradio.pl/Muzyka/Rock-News/Dlaczego-Queen-nie-pisal-politycznych-piosenek-48757

  Jacek Henryk Maniakowski

 

 

Queen - Princes of the Universe

Το "Princes of the Universe" μαζί με το μοναδικό "Who Wants to Live Forever" είναι ένα τραγούδι που έντυσε μουσικά την ταινία  Highlander. Είναι μια δημιουργία του Freddie Mercury και μπήκε επίσης στο άλμπουμ των  Queen, το  A Kind of Magic του 1986. Το μοναδικό κομμάτι αυτού του άλμπουμ, που ο τραγουδιστής του συγκροτήματος είναι αποκλειστικός δημιουργός του. Γράφτηκε κατά παραγγελία για την ταινία και θεωρείται από τα πιο καλτ τραγούδια τους. Ο βασικός λόγος είναι ότι, δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε σινγκλ στην Μ. Βρετανία και φυσικά και η ταινία την οποία έντυσε μουσικά. 
Στην ταινία το σόλο, με το οποίο σχεδόν ξεκινάει το τραγούδι, έχει κοπεί. Το λυρικό μέρος μιλάει φυσικά για τους "αθάνατους", το θέμα που διαπραγματεύεται και η ταινία. Αλλά από την σκοπιά των αθανάτων. Αναφέρεται στην κατάσταση τους και την διαφορετικότητά τους. Η επιθυμία τους να είναι συνηθισμένοι άνθρωποι συγκρούεται με την αθάνατη φύση τους. Και όλη αυτή εσωτερική τους σύγκρουση, δημιουργεί και εξωτερικές δοκιμασίες. Κατά μια ερμηνεία οι στίχοι  "People talk about you, people say you've had your day / I'm a man that will go far, find the moon and reach for the stars." αναφέρονται στους ίδιους τους  Queen. Η συνέχεια του του τραγουδιού είναι το μυθικό "Who Wants to Live Forever", που το ακολουθεί και στην ταινία. 

Jacek Maniakowski

Queen - Innuendo

Το "Innuendo" των Queen είναι το τραγούδι που ανοίγει το ομώνυμο άλμπουμ καθώς και το πρώτο σινγκλ από αυτό το άλμπουμ του 1991. Με 6 μισή λεπτά θεωρείται από τα μεγαλύτερα τους κομμάτια σε διάρκεια, μόνο το "Bohemian Rhapsody" το ξεπερνάει. Το κομμάτι έπιασε κορυφή στην Μ. Βρετανία. Ουσιαστικά είναι είναι ένα μουσικό παζλ που δημιουργήθηκε από τους Steve Howe των Yes και Brian May. Οι οπερετικές παύσεις και τα heavy metal μέρη παραπέμπουν στους παλιούς Queen και οι στίχοι είναι εμπνευσμένοι από την ασθένεια του Freddie Mercury. Το επαναλαμβανόμενο μουσικό μοτίβο είναι παρμένο από από το μπολερό του Ραβέλ, ξεκινάει σαν τζαμάρισμα από τους May, Deacon and Taylor.Μετά προστίθεται και η μελωδία του Mercury. Το αξιοσημείωτο είναι το σόλο φλαμέγκο από τον Steve Howe των Yes με την με την φωνή του Mercury να το ενώνει με το ηλεκτρικό σόλο του Brian May. Θεωρείται από τα πιο δύσκολα κομμάτια και στην σύνθεση αλλά και στην εκτέλεση. Τα τέμπο του τραγουδιού εναλλάσσονται συνεχώς και παραπέμπουν από κλασσικούς συνθέτες μέχρι και τα πρώτα χρόνια των Queen. Ουσιαστικά είναι μουσική ιστορία τους. Το 1992 τα τρία εναπομείναντα μέλη τους τραγούδησα μαζί με τον Robert Plant το "Kashmir" αλλά και το "Innuendo", τραγούδια με πολλές ομοιότητες.

Jacek Maniakowski