Pearl Jam - Yellow Ledbetter

Τα ονόματα και τίτλοι είναι κάτι αναγκαίο και στο rock'n'roll. Μπορεί η κλασική μουσική ελάχιστες φορές να δίνει κάποιο όνομα  σε μια σύνθεση, πέρα από τον τεχνικό της προσδιορισμό, αλλά κάτι τέτοιο είναι αδύνατο στην ροκ μουσική. Πριν όμως, κάποιος μουσικός αποκαλύψει τη σημασία του τίτλου, αλλά και του λυρικού μέρους σχηματίζεται πάντα μια παραφιλολογία γύρω από αυτό.Βασική προϋπόθεση το τραγούδι να είναι πετυχημένο και πέρα από την θύελλα των φημών προσφέρει και και αρκετές γνώσεις για την ιστορία της μουσικής ή για κάποιο πρόσωπο, που ως την στιγμή της κυκλοφορίας του τραγουδιού, έμενε στην σφαίρα του άγνωστου. 
Και ένα από τα πιο πετυχημένα ντεμπούτο άλμπουμ στην ιστορία της ροκ είναι πόλος έλξης για κάθε ερευνητή της μουσικής και όχι μόνο. Η πρώτη δισκογραφική απόπειρα των  Pearl Jam, το Ten του 1991, από τον τίτλο του ως και το τελευταίο τραγούδι του, είναι πηγή έρευνας και το "Yellow Ledbetter", σαν τίτλος μόνο, προκαλεί πολύ ενδιαφέρον.  Η δημιουργία των Jeff Ament, Mike McCready, με τον Eddie Vedder να αναλαμβάνει το λυρικό μέρος, έχει αρκετές εκδοχές, σχετικά με την σημασία των στίχων. 
Η πρώτη θεωρεία λέει πως είναι απλά αποτέλεσμα ενός δημοφιλούς στην Αμερική γλωσσοδέτη, του "yellow better, red better". Η γρήγορη του επανάληψη καταλήγει με μαθηματική ακρίβεια στο  "yellow ledbetter. Και η αιτία γι αυτήν την εξήγηση είναι η δυσδιάκριτη σημασία των στίχων. Η δεύτερη θεωρεία λέει ότι είναι φόρος  τιμής για τον Huddy Ledbetter ή αλλιώς του γνωστού  Leadbelly, πρωτεργάτη των  Blues στην δεκαετία του '30 και συνήθη πηγή "δανεισμού" για ανέμπνευστους μουσικούς και από τους πρώτους που ηχογράφησαν αυτόν τον μουσικό θησαυρό. 
Αλλά στην πραγματικότητα το τραγούδι αναφέρεται σε έναν φίλο του Eddie Vedder από το Σικάγο, του Tim Ledbetter. Το τραγούδι γράφτηκε κατά τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου, του  "Papa Bush" .  Η ιστορία περιγράφει την ιστορία του νεαρού Grunger, του οποίου ο αδελφός πήγε στον πόλεμο και σκοτώθηκε. Οι ειδοποιήσεις που πήγαιναν σε συγγενείς, για τον θάνατο κάποιου στρατιώτη, ερχόταν σε κίτρινους φακέλους. Έναν τέτοια φάκελο παρέλαβε και ο ήρωας του τραγουδιού. Αναστατωμένος πηγαίνει μια βόλτα και κει συναντάει ένα ηλικιωμένο ζευγάρι να κάθεται κάτω από μια Αμερικάνικη σημαία. Προσπαθώντας να του εξηγήσει την κατάστασή του, καταλαβαίνει ότι μάταιο. Όμως, η σημασία των στίχων άλλαξε με τον καιρό και σε κάθε ζωντανή εμφάνιση ο Vedder τραγουδάει και διαφορετική εκδοχή. 
Το τραγούδι με το οποίο συνήθιζαν να κλείνουν τις μεγάλης διάρκειας συναυλίες τους, δεν αποτελεί στο μουσικό του μέρος καμιά παρθενογέννηση. Το βασικό riff  του τραγουδιού είναι παρμένο από το "Little Wing." του Jimi Hendrix. 

Jacek Maniakowski

Pearl Jam - Black

Πάντα ένας ταπεινός σπόρος μπορεί να δημιουργήσει τεράστια δέντρα. Αυτός είναι κανόνας ζωής — αλλά δεν είναι κάθε σπόρος εν δυνάμει δέντρο. Είναι εκείνος που έχει τη διάνοια να αρπάξει την ευκαιρία, όσο ασήμαντη κι αν φαίνεται. Και χάρη σε αυτή τη διάνοια, δεν αλλάζει απλώς ένα τοπίο — αλλά ολόκληρη τη ροκ σκηνή.

Το ντεμπούτο άλμπουμ των Pearl Jam, Ten (1991), άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία της μουσικής. Πέρα από την εμπορική επιτυχία, σχεδόν κάθε τραγούδι του δίσκου κουβαλά μια προσωπική ιστορία, συσσωρευμένη και έτοιμη να συναντήσει το φιλόμουσο κοινό. Το “Black” είναι μία από αυτές τις ιστορίες — και ίσως η πιο εμβληματική.

Η μουσική του τραγουδιού γράφτηκε το 1990 από τον κιθαρίστα Stone Gossard, με τον προσωρινό τίτλο “E Ballad”. Η πρώτη ηχογράφηση έγινε για την κασέτα Stone Gossard Demos '91, όταν ο Gossard αναζητούσε τραγουδιστή και ντράμερ. Η κασέτα έφτασε στα χέρια του Eddie Vedder, τότε υπαλλήλου σε βενζινάδικο στο San Diego. Ο Vedder ηχογράφησε φωνητικά για τρία κομμάτια (“Alive”, “Once”, “Footsteps”) και τα έστειλε πίσω. Η μπάντα εντυπωσιάστηκε και τον κάλεσε στο Seattle. Στο δρόμο προς τα εκεί, ο Vedder έγραψε τους στίχους του “Black”.

Ο ίδιος έχει παραδεχτεί πως οι στίχοι και η ερμηνεία του είναι επηρεασμένα από τους American Music Club, και ειδικά από το τραγούδι “Western Sky”. Παρότι δεν πρόκειται για λογοκλοπή, η συναισθηματική ατμόσφαιρα και η θεατρικότητα του “Black” παραπέμπουν ευθέως στο ύφος του Mark Eitzel. Ο Vedder εξεπλάγη που κανείς από την μπάντα δεν αναγνώρισε την επιρροή — και ακόμα περισσότερο που δεν γνώριζαν καν τους AMC.

Το λυρικό μέρος είναι ένας εσωστρεφής μονόλογος για την πρώτη αγάπη και την απώλεια. Στίχοι όπως “I know someday you'll have a beautiful life / I know you'll be a sun in somebody else's sky / But why can't it be mine?” αποτυπώνουν την ωμή θλίψη και την αδυναμία αποδοχής. Η φωνή του Vedder δεν τραγουδά — σπαράζει.

Παρότι η Epic Records πίεσε για την κυκλοφορία του “Black” ως single, η μπάντα αρνήθηκε. Θεώρησαν πως το τραγούδι είναι υπερβολικά προσωπικό και πως η συναισθηματική του δύναμη θα καταστρεφόταν από ένα μουσικό βίντεο. Παρ’ όλα αυτά, το “Black” έφτασε στο νούμερο 3 του Billboard Mainstream Rock Tracks και παραμένει ένα από τα πιο αγαπημένα τραγούδια των Pearl Jam.

Η ηχογράφηση έγινε στα London Bridge Studios στο Seattle, με παραγωγό τον Rick Parashar. Το τελικό μιξ έγινε στο Ridge Farm Studios στην Αγγλία. Ο Mike McCready, κιθαρίστας της μπάντας, έχει δηλώσει πως το σόλο του είναι “rip-off του Stevie Ray Vaughan”, με ροές και bends που προσθέτουν μελωδική ευαισθησία.

Το περιοδικό Rolling Stone το κατέταξε στο Νο 9 στη λίστα με τις καλύτερες μπαλάντες όλων των εποχών. Το τραγούδι συμπεριλήφθηκε σε remixed εκδοχή στο Rearviewmirror (2004) και στην επανέκδοση του Ten το 2009.

Jacek Henryk Maniakowski