Παρασκευή 26 Απριλίου 2013
Steve Miller Band - The Joker
Green Day - Jesus of Suburbia
Falco - Jeanny
Η εξέλιξη της μουσικής δεν αποτελείται από
μεμονωμένα γεγονότα ή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα γεγονότα είναι τα
τραγούδια, αλλά είναι μια διαρκής προσθήκη, παραλλαγή και, ως συνέπεια, εξέλιξη
ενός ήχου. Παρ' όλα αυτά, κάποια τραγούδια θεωρούνται από τους μουσικούς
αναλυτές ως τραγούδια σταθμοί, κάτι σαν αόρατο σύνορο ανάμεσα στον παλιό
και στον καινούριο κόσμο. Οι νότες και τα τραγούδια είναι εκ φύσεως αθώα και
αγνά, αν και αρκετές φορές δεν αναφέρονται ούτε στην αγνότητα ούτε στην
αθωότητα. Κάποια είναι σκληρά ή αναφέρονται σε σκληρά γεγονότα και κάποιοι
άλλοι ακόμα τολμούν να δουν μια διαφορετική οπτική, η οποία πέρα από το γεγονός
ότι είναι ενοχλητική, πατάει τη γραμμή της ηθικής.
Ο Falco δεν φημιζόταν ποτέ για το χαμηλό
του προφίλ. Αλλά σίγουρα δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι η προκλητικότητά του
θα του έφερνε τόση μεγάλη επιτυχία. Λίγο η προκλητικότητα, για τον υποκριτικό
καθωσπρεπισμό της κοινωνίας και των ΜΜΕ, λίγο το πολύ καλό βίντεο που συνόδευε
το τραγούδι και φυσικά πολύ MTV, έκανε το “Jeanny” τη μεγαλύτερη
επιτυχία του Johann (Hans) Hölzel, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του
Αυστριακού καλλιτέχνη.
Οι στίχοι του τραγουδιού, γραμμένοι από
τους Bolland & Bolland, αλλά και το καταπληκτικό βίντεο του
τραγουδιού, προκάλεσαν ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην γερμανόφωνη μουσική
σκηνή. Το λυρικό μέρος του κομματιού αναφέρεται στην απαγωγή και τον βιασμό
μιας ανήλικης κοπέλας, της Jeanny, από την οπτική του ψυχικά διαταραγμένου
άντρα που τη βιάζει. Η ιστορία είναι ακραία και αρκετά σκοτεινή: ο αφηγητής,
στο αποκορύφωμα του παροξυσμού του, σκοτώνει την κοπέλα. Παρά την έντονη και
σκληρή θεματολογία, το τραγούδι έγινε τεράστια επιτυχία σε όλη την Ευρώπη, αν
και προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, κυρίως από οργανώσεις γυναικών που
διαμαρτυρήθηκαν για την απεικόνιση του βιασμού και την αποδοχή της βίας κατά
των γυναικών ως μια "ρομαντική" ή "ροκ" ιδέα.
Οι στίχοι του “Jeanny” είναι ιδιαίτερα
προκλητικοί και εξετάζουν τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης ψυχής, μέσα από τα
μάτια ενός ψυχικά διαταραγμένου ατόμου που βλέπει την Jeanny ως
αντικείμενο της εμμονής του. Αυτό το "ρομαντικό" πορτρέτο, ωστόσο,
είναι γεμάτο από βία και απώλεια της ανθρωπιάς, προσφέροντας μια απόκλιση από
τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τον έρωτα και τη σχέση.
Οι στίχοι παρουσιάζουν έναν εσωτερικό διάλογο
όπου ο αφηγητής προσπαθεί να δικαιολογήσει τις πράξεις του, θεωρώντας τον εαυτό
του ένα είδος προστάτη της Jeanny, παρόλο που οι πράξεις του είναι
εξαιρετικά βίαιες. Η χρήση της λέξης “Jeanny” ως όνομα, προσδίδει μια
αίσθηση αθωότητας που έρχεται σε αντίθεση με την απόλυτη κακοποίηση και το
έγκλημα που περιγράφεται. Αυτή η αντίφαση είναι που προκαλεί τον ακροατή να
αναρωτηθεί και να αμφισβητήσει την ηθική διάσταση του τραγουδιού.
Ο συνδυασμός αυτής της θεματολογίας με τη μουσική παραγωγή του τραγουδιού, η οποία περιλαμβάνει στοιχεία της pop και του rap, δίνει στο κομμάτι μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα και, παρά τις αντιδράσεις, επιτυγχάνει να κερδίσει την προσοχή του κοινού, προσφέροντας μια μουσική εμπειρία που ταυτόχρονα ενσωματώνει την ένταση των στίχων με τον ήχο του 1980.
Αν και το θέμα του “Jeanny” δεν ήταν
ιδιαίτερα πρωτότυπο, η σκηνοθεσία του βίντεο (που θυμίζει γερμανικά
ειδησεογραφικά δελτία) προκάλεσε ακόμα μεγαλύτερη αναταραχή και έκανε τις
αντιδράσεις ακόμα πιο έντονες. Μάλιστα, ένα γερμανικό κανάλι
διαμαρτυρήθηκε για την κλοπή πνευματικών δικαιωμάτων σε σχέση με το
βίντεο. Στην Δυτική Γερμανία, το τραγούδι δεν απαγορεύτηκε άμεσα, αλλά
αποφεύχθηκε η υπερβολική διαφήμισή του, ενώ στην Ανατολική Γερμανία,
απαγορεύτηκε εντελώς, και μάλιστα δεν επιτρεπόταν ούτε στα κλαμπ να παίζεται
το τραγούδι.
Η δημιουργία του εκκεντρικού Αυστριακού
καλλιτέχνη, που ανήκε στο τρίτο του άλμπουμ, το Falco 3 (1985),
είναι ουσιαστικά μια μέτρια σύνθεση, αλλά ο τρόπος με τον οποίο εκτελέστηκε το
τραγούδι το ανέβασε στην κορυφή σχεδόν σε όλα τα ευρωπαϊκά charts. Μάλιστα,
θεωρείται το πρώτο ραπ τραγούδι που ανέβηκε στην κορυφή του αμερικανικού
Billboard Hot 100, γεγονός που το καθιστά ακόμα πιο αξιοσημείωτο και
επαναστατικό για την εποχή του.
Το “Jeanny” παραμένει ένα από τα πιο
αμφιλεγόμενα τραγούδια στην ιστορία της γερμανόφωνης μουσικής, προκαλώντας
συζητήσεις για την έννοια της ηθικής στην τέχνη και την ευθύνη των καλλιτεχνών
απέναντι στην κοινωνία. Η πρόκληση και το σκοτεινό του θέμα ήταν η κινητήρια
δύναμη πίσω από την επιτυχία του, αλλά και η αφορμή για σοβαρές κοινωνικές
συζητήσεις γύρω από το ρόλο της μουσικής στην απεικόνιση της βίας και της
ψυχικής διαταραχής.
Η επίδραση του τραγουδιού συνεχίζει να
είναι ισχυρή και σήμερα, και θεωρείται ένα σημείο καμπής στη μουσική σκηνή των
80s, προσφέροντας μια μουσική αφήγηση που δεν φοβάται να εξετάσει τις πιο
σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης ψυχής.
Jacek Henryk Maniakowski


.jpg)

