Dwarves - Everything and Moore

 

Οι άνθρωποι είναι σαν χημικά στοιχεία, όπως λέει και η γνωστή έκφραση, κάποιοι έχουν χημεία μεταξύ τους, εννοώντας το πάντα με μια θετική σύμπνοια. Αλλά οι χημικές σχέσεις δεν είναι πάντα …δημιουργικές. Πολλές φορές είναι καταστροφικές, αν όχι για τους ίδιους, σίγουρα για το περιβάλλον γύρω από αυτούς. Και όταν αυτό συμβαίνει σε μια punk μπάντα, που εφαρμόζει πλήρως τον τρόπο ζωής αυτής της «υποκουλτούρας», τότε κινδυνεύει το σύμπαν όλο. Όπως ακριβώς η φιλία ανάμεσα στον Πάτρικ τον Αστερία και τον Μπομπ Σφουγκαράκι Τετραγωνοπντελόνι.

Οι  punk rock Dwarves από το  Chicago, από τα μέσα των 80s, κρατάνε ψηλά την σημαία της ιδεολογίας της punk, όχι μόνο μουσικά, μιας που τα μόνα τους φλερτ είναι με hardcore punk και garage punk, αλλά και στην καθολική νοοτροπία της. Στο 14^ο άλμπουμ τους, το Take Back The Night, κάνουν μνεία στα δύο μέλη τους, τα οποία είναι ταίριαζαν σαν τους ήρωες του Stephen Hillenburg. Το 44 δευτερολέπτων “Everything and Moore” μιλάει για τον Rex Everything (μπασίστα στην μπάντα Nick Oliveri) και τον  Vadge Moore, ντράμερ και ιδρυτικό μέλος της μπάντας. Γνωστός και σαν Tim Madison, οποίος μεταξύ των άλλων, είναι πλέον και συγγραφέας και ηθοποιός. Όπως αναφέρει γι αυτούς ο frontman της μπάντας Blag Dahlia, σε μια συνέντευξή του στον Ricky Frankel του New Noise magazine, ήταν πολύ ιδιαίτερο ντουέτο.  Τα πράγματα που μπορούσαν να κάνουν μαζί δήλωναν  μια πολύ extreme συμπεριφορά. Θα μπορούσαν να κάνουν ακραία πράγματα. Φυσικά ο τραγουδιστής δεν είπε κάποιο συγκεκριμένος στο γεγονός, ποια ήταν αυτά τα ακραία πράγματα. Ο καθένας θα μπορούσε όμως μόνος του να φανταστεί.

Το παράξενο σε αυτό το τραγούδι είναι, πως δεν έγραψε τους στίχους ούτε καν την μουσική ο Blag Dahlia, αλλά ο γνωστός session drummer Josh Freese. Ο οποίος έχει παίξει με Guns N' Roses από το 1997 ως 2000, A Perfect Circle από 1999 ως 2012 και  Nine Inch Nails, ακόμα και με τον Sting. Όπως αναφέρει ο frontman της μπάντας στην ίδια συνέντευξη, είναι πολύ αστείο το γεγονός, ότι ένας μουσικός αυτού του μεγέθους να ασχοληθεί μαζί με τους Dwarves. Αλλά πάντα παραμένει μεγάλος τους οπαδός.

Ουσιαστικά ο Josh Freese είναι και ήταν για πολλά χρόνια φίλος του τραγουδιστή. Μάλιστα είχε συμμετάσχει στο άλμπουμ τους ‘The Dwarves Must Die’. Κανονικά το τραγούδι έπρεπε να είχε σόλο στη μέση, αλλά τελικά κάτι τέτοιο δεν έγινε. Αλλά την λύση βρήκε τελικά ο Blag Dahlia, οποίος πήρε τηλέφωνο το παλιό του ντράμερ και ήρωα του τραγουδιού και του ζήτησε να γράψε μερικά σατανικά βουντού. Μιας που ο Vadge Moore είναι και μέλος της Σαντερία της Αϊτής, δεν του ήταν καθόλου δύσκολο να συμπληρώσει μερικές λεπτομέρειες και διάβασε κάποιο απόσπασμα από μια διατριβή για την εν λόγω θρησκεία. Αυτό το τηλεφώνημα μπήκε στην θέση του σόλο.

Δεν χρειάζεται πολύ σκέψη για να κατανοήσει κάποιος ότι οι Dwarves είναι το πιο αποτελεσματικό ενάντια στην σοβαροφάνεια. Οι τρέλα τους, αποτυπωμένη σε 44 δευτερόλεπτα, μπορεί να διαφωτίσει τον καθένα για τους τρόπους που γράφουν μουσική.

 VIDEO HERE 

Jacek Henryk Maniakowski

Πηγή: https://newnoisemagazine.com/interview-blag-dahlia-dwarves/

Γιατί η Punk δεν έχει ερωτικά τραγούδια;

 

Η μουσική μπορεί να κατευνάσει, αλλά με τον ίδιο τρόπο να ξεσηκώσει. Και όταν λέμε να ξεσηκώσει, δεν εννοούμε μόνο τον ενθουσιασμό αλλά γενικά οι έναν κοινωνικό ξεσηκωμό, ίσως ακόμα και μια κοινωνική επανάσταση. Και προφανώς αυτό δεν είναι άγνωστος σε ανθρώπους που κατέχουν εξουσία και θέλουν να τη διατηρήσουν. Πέρα από τον κλασικό έλεγχο, ο οποίος απλά συνιστά την απαγόρευση ενοχλητικών τραγουδιών, όπως κάνουν όλα τα δικτατορικά καθεστώτα, υπάρχει ένας τρόπος για την καθοδήγηση των τραγουδιών. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβαίνει σε καθεστώτα λογοκρισίας, όπου υπάρχει μόνο μία κατεύθυνση … Τα τραγούδια πρέπει να είναι γλυκανάλατα και να αναφέρονται μόνο σε αγάπη και στον έρωτα. Και όπου δεν υπάρχουν τραγούδια που να ασχολούνται με κάτι άλλο, πέρα από τις επιθυμίες κάτω από τον αφαλό, τότε κοινωνικά κάτι πάει λάθος.

Φυσικά, αν κοιτάξει κανείς τη δισκογραφία της της rock και της pop, θα μπορέσει να καταλάβει πως το ερωτικό τραγούδι είναι σχεδόν κανόνας και ουσιαστικά αποτελεί την πλειοψηφία στις επιλογές για το λυρικό μέρος. Από τις μπαλάντες  των 60ς μέχρι τις stadium rock εξομολογήσεις των ’80s, ο έρωτας είναι το βασικό προϊόν, αλλά και το πιο κερδοφόρο, για τη μουσική βιομηχανία. Η αγάπη, η απώλεια, η επιθυμία, και η λύτρωση   …. μιαααου μετατρέπονται σε αφηγήσεις που εύκολα μπορεί να τις αναγνωρίσει κανείς, αλλά και να ταυτιστεί με αυτές και πάνω από όλα είναι και πιο εμπορικές. Ο ρομαντισμός στην μουσική βιομηχανία δεν είναι η έκφραση κάποιου συναισθήματος, αλλά είναι ένα προσοδοφόρο προϊόν.

Παρ όλα αυτά, όπου υπάρχει δράση υπάρχει και αντίδραση, ένα μουσικό είδος, όχι το μοναδικό αλλά σίγουρα το πρώτο που έγραψε στα παλιά του τα παπούτσια όλο το ρομαντικό λεξιλόγιο, ίσως σε κάποιο μέρος του σώματος κάτω από τον αφαλό, εμφανίστηκε για να χαλάσει αυτήν γλυκανάλατη ισορροπία. Η punk μουσική, για αυτή μιλάμε, δεν φοβήθηκε να μιλήσει ωμά για το σώμα, για τη σεξουαλικότητα, για την επιθυμία χωρίς φίλτρα και λογοκρισία και προπάντων χωρίς να τα εξιδανικεύει. Ουσιαστικά η πανκ μουσική απογύμνωσε τον έρωτα από την ροζ αφήγηση και τον γείωσε χωρίς ιδιαίτερη μελωδία. Και παρ όλα αυτά γεννηµατά ένα βασικό ερώτημα: γιατί η punk δεν έχει ερωτικά τραγούδια;

Η απάντηση δεν βρίσκεται στην απουσία του συναισθήματος, κάτι το οποίο η πανκ μουσική προσφέρει απλόχερα και προφανώς δεν είναι άψυχη. Ουσιαστικά είναι υπερβολικά φορτισμένη για να μπορεί να είναι ουδέτερη. Αυτό που απορρίπτει δεν είναι ο έρωτας ως εμπειρία, αλλά η ρομαντική του αφήγηση. Σε μια εποχή όπου υπήρχε οικονομική κρίση, ανεργία καθώς και η κοινωνική αποσύνδεση, η υπόσχεση για πάντα ή φορεβαρ, όπως μιλάμε στα χωριά μας, ακουγόταν σχεδόν ειρωνική. Από τη στιγμή που η καθημερινότητα είναι επισφαλής η αιωνιότητα είναι απλά είδος πολυτελείας. Κατ αυτόν τον τρόπο λοιπόν, η punk δεν αρνείται τον έρωτα, αλλά αρνείται τις έτοιμες λέξεις που τον περιγράφουν σε μια μελωδική καιρός συσκευασία.

Αν ο έρωτας στη mainstream μουσική παρουσιάζεται ως λύτρωση, τις περισσότερες φορές λειτουργεί ως ένας μηχανισμός οργάνωσης και πειθαρχίας. Η φράση «ανήκω σε κάποιον» δεν αποτελεί μια απλή ρομαντική διατύπωση, αλλά μια δήλωση ιδιοκτησίας. Οι περισσότερες αφηγήσεις που αφορούν τον έρωτα στηρίζονται σε έννοιες όπως είναι η ζήλια, η αποκλειστικότητα, η υπόσχεση αιωνιότητας καθώς και θυσία. Στοιχεία από τα οποια αμα βγαλεις το ροζ περίβλημα ορίζουν περισσότερο μια δομή εξουσίας παρά την ελευθερία, στοιχείο βασικό του έρωτα.

Η punk σκηνή Δημιουργήθηκε μέσα σε μια γενικευμένη δυσπιστία απέναντι σε κάθε είδους μορφή αυθεντίας, είτε αυτοί είναι πολιτικη, είτε κοινωνική είτε θεσμική. Το γεγονός αυτό ουσιαστικά δεν επέτρεπε να αφήσει ανέγγιχτη και την πιο «ιερή» αφήγηση όλων, δηλαδή τον ρομαντικό έρωτα. Σε ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο το κράτος, η αγορά και οι κοινωνικοί ρόλοι αμφισβητούνται, ένα ζευγάρι παρουσιάζεται ως μια μικρογραφία εξουσίας και προφανώς για την πανκ μουσική δεν θα μπορούσε να μείνει στο απυρόβλητο.

Ειδικά για τις γυναίκες τις πανκ σκηνής, κάθε είδους ρομαντζάδες ήταν φορτωμένες με πατριαρχικές προσδοκίες. Η ιδέα της αφοσιωμένης, της πάντα συναισθηματικά διαθέσιμης και άριστης σύντροφο κάθε άλλο παρά τέτοιες μια γυναίκα οι οποίοι φτύνει στο μικρόφωνο, ιδρώνεις στη σκηνή, βρίζει σαν νταλικέρης και ρεύεται πιο δυνατά και από τον γκοτζίλα να είναι ένα αντικείμενο που απλά το κοιτάνε οι άντρες. Άρα η απόρριψη ενός love song, ουσιαστικά ήταν η απόρριψη ενός ρόλου που ταίριαζαν σε τέτοιου είδους τραγούδια.

Έτσι, η punk δεν μπορούσε να γράψει για τον έρωτα με τον τρόπο που τα έκανε η ποπ μουσική, γιατί δεν μπορούσε να εμπιστευτεί το ίδιο το πλαίσιο μέσα στο οποίο παρουσιαζόταν. Από τη στιγμή που όλα γύρω σου μοιάζουν δομημένα για να έχεις μια θέση, ως εργαζόμενος, ως καταναλωτής, ως εκπρόσωπος φύλου, τότε ακόμα και η αγάπη φάνταζε σαν ένα σενάριο που έχει γραφτεί για σένα πριν από σένα. Και προπάντων χωρίς καν να σε ρωτήσουν αν θέλεις να συμμετάσχεις.

Ο έρωτας σαν μια βασική έννοια δεν εξαφανίζεται, αλλά απογυμνώνεται. Και όταν απογυμνώνεται από τις ίδιες τις αυταπάτες του σταματάει να γίνεται ένα γλυκανάλατο τραγούδι και γίνεται μέσω μίας σύγκρουσης, αν όχι η ίδια η σύγκρουση.

Όμως, η punk δεν προφητεύει, ούτε εκπληρώνει κάποιο είδος προφητείας. Δεν κατέχει καν τις απόλυτες αλήθειες, ούτε καν προσφέρει εναλλακτικό παράδεισο ή κάποια έστω εναλλακτική λύση. Μπορεί να την παρομοιάσουμε με τον Neo του Matrix, όχι επειδή είναι εκλεκτοί, αλλά επειδή κάποια στιγμή φεύγει από το εικονικό κόσμο και βλέπει καλώδια πίσω από τον τοίχο, καλώδια με τα οποία είναι και οι ίδιοι οι άνθρωποι συνδεδεμένοι. Πανκ μουσική μπορεί να έχει την ωριμότητα ενός οκτάχρονο που βλέπει τον βασιλιά που είναι γυμνός, αλλά δεν εξηγεί τον κόσμο, τον ξεσκεπάζει και μετά κυνικά σε αφήνει να τα βγάλεις πέρα μόνος σου.

 

Η punk αρνείται την συναισθηματική εμπορευματοποίηση

 

Από τη στιγμή που ένας ρομαντικός έρωτας αρχίζει να γίνεται ένα σταθερό μοτίβο κατανάλωσης, παύει να είναι ένα συναίσθημα και μετατρέπεται σε μια δομή της αγοράς. Το είδος των love song είναι από τα πιο σταθερά προϊόντα της μουσικής βιομηχανίας. Και αυτό γιατί είναι επαναλαμβανόμενο, εύκολα αναγνωρίσιμο και πάνω από όλα ασφαλές. Ουσιαστικά λειτουργεί ως μαγικός καθρέφτης μέσα στον οποίο ο ακρατής μπορεί να προβάλλει την προσωπική του επιθυμία, χωρίς να αμφισβητήσει το πλαίσιο μέσα στην οποία πραγματοποιείται η επιθυμία.

Η punk κάνει την εμφάνισή της ακριβώς την ίδια στιγμή που η κανονικότητα έχει κρυσταλλοποιηθεί. Δεν επιτίθεται απλά στην πολιτική, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί από το κράτος ή στο ίδιο το κράτος, άρα ουσιαστικά «κράζει» και επιτίθεται στην ίδια τη φόρμα. Στο τι είναι επιτρεπτό να ειπωθεί και με ποιον τρόπο. Όταν οι δισκογραφικές εταιρείες γνωρίζουν πως ένα ερωτικό τραγούδι μπορεί εύκολα να πουλήσει, τότε η άρνηση να γραφτεί ένα τέτοιο τραγούδι δεν είναι μια αισθητική επιλογή αλλά γίνεται μια πραγματικά πολιτική πράξη.

Και με αυτό τον τρόπο εξηγείται το παράδοξο πόση punk μιλάει ανοιχτά για το σεξ, την ερωτική επιθυμία και για το ίδιο το σώμα, αλλά σχεδόν είναι αδύνατο να τραγουδήσει ένα «σ αγαπώ για πάντα». Και όχι επειδή ακριβώς υπάρχουν δεν μπορεί να νιώσει δεν έχει συναισθηματικό υπόβαθρο, αλλά οι φύσεως της δεν με εμπιστεύεται το «για πάντα» όταν αυτό μοιάζει περισσότερο με ένα λόγο τυπωμένο σε κάποιο μπλουζάκι.

 

Punk “love songs” που δεν είναι love songs

 

Με μια επιφανειακή αναζήτηση θα βρει κάποιος ερωτικά τραγούδια… που δεν είναι ακριβώς ερωτικά τραγούδια, απλά μοιάζουν. Οι Ramones, για παράδειγμα, στο I Wanna Be Your Boyfriend χρησιμοποιούν τη φόρμα ενός κλασικού love song. Παρ όλα αυτά, η αμηχανία μαζί με μια σχεδόν παιδική αφέλεια και την παντελής έλλειψη ηρωισμό το μετατρέπουν σε κάτι αδέξιο ως και ειρωνικό. Δεν υπάρχει σε αυτό κάτι μεγαλειώδες, αλλά μια αφελής επιθυμία η οποία δεν ξέρει πώς να σταθεί.

Οι Sex Pistols στο Submission εκφράζουν την επιθυμία με μια υπόγεια επιθετικότητα και μπόλικη ειρωνεία. Εδώ οι στίχοι δεν εξυψώνουν αλλά από δω μόνο και ισχυρίζεται παρουσιάζεται ως ιερή ένωση αλλά ως ένα παιχνίδι επιβολής και δύναμης.

Αλλά ακόμη και η Patti Smith, ως πολύ σημαντική ποιήτρια, πολλές φορές αναφέρεται στους στίχους της για την ένωση και την ένταση, αλλά δεν παρουσιάζει ποτέ τον έρωτα ως ένα ρομαντικό καταφύγιο, αλλά ως μια πνευματική σύμπραξη, μια δημιουργική έκρηξη και πότε σαν μια μελοδραματική υπόσχεση αιωνιότητας. Στους τοίχους της δεν υπάρχει η κλασική δομή ερωτικών στίχων «ανήκουμε ένας στον άλλον», αλλά δημιουργεί μια ένταση ανάμεσα σε δυο υποκείμενα τα οποία την ίδια στιγμή συγκρούονται και συνυπάρχουν ταυτόχρονα.

Η punk, λοιπόν δεν αποφεύγει το συναίσθημα, αλλά ουσιαστικά αγνοεί μια γλυκιά αφήγηση και όταν μιλάει για τον έρωτα, το δείχνει ραγισμένο, με πληγές, ασταθή και γεμάτο ιδρώτα και αμφιβολία. Αυτή ακριβώς η κυνική έκφραση τον κάνει πιο αληθινό αλλά ποτέ εμπορεύσιμο.

 

Riot Grrrl: όταν ο έρωτας γίνεται πολιτική δήλωση

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, η riot grrrl σκηνή, ως ένα κοριτσίστικο πανκ μουσικό είδος, δεν έπαιρνε έφερε απλά τον έρωτα στην punk, αλλά έκανε μια διαφορετική προσέγγιζε προς αυτόν, κάνοντας ουσιαστικά μια επαναδιαπραγμάτευση. Μπάντες όπως οι Bikini Kill και οι Bratmobile δεν έγραψα απλά ρομαντικά τραγούδια, όπως ορίζεται από μια κλασσική έννοια, αλλά έγραψαν τραγούδια που μιλάνε για το σώμα, την επιθυμία, την κακοποίηση, την αυτοδιάθεση. Δηλαδή πράγματα τα οποία ακόμα και σήμερα δεν είναι αυτονόητα για μια γυναίκα.

Στην επαναστατική αυτή περίπτωση ο έρωτας δεν είναι μια ροζ αφήγηση, αλλά γίνεται ένα πεδίο μάχης και διεκδίκησης. Εδώ ο έρωτας είναι φωνακλάς και καταγγέλλει συνεχώς, η επιθυμία δεν συνδέεται πλέον με το αντρικό βλέμμα και σταματάει να είναι ένα αντικείμενο για κατανάλωση. Αν η αρχική punk απογύμνωσε τον ρομαντισμό, η riot grrrl προσπαθεί να αποκαλύψει τις έμφυλες δομές του οι οποίες ουσιαστικά ήταν τα θεμέλια της εικόνας του. Το love song δεν απορρίπτεται σαν θέμα, αλλά αποδομείται τελείως ως ένας μηχανισμός που χρησιμοποιείται ως μέσο πειθαρχίας και στη θέση του δεν δημιουργείται μια νέα εξιδανίκευση, αλλά μια ξεκάθαρη και ειλικρινής και κατά συνέπεια άβολη αφήγηση της ίδιας της εμπειρίας του έρωτα. Στην περίπτωση αυτή λοιπόν, ο έρωτας δεν είναι ένα όνειρο αλλά η ίδια η διεκδίκηση του χώρου.

 

Τι λένε οι ίδιοι οι μουσικοί

 

Παρόλο που οι περισσότεροι πρωταγωνιστές της punk δεν διατύπωσαν καμιά συγκεκριμένη θεωρία που να έχει σχέση με την δημιουργία των ερωτικών τραγουδιών ή την έλλειψή της, αλλά έχουν μιλήσει ξεκάθαρα για την απόρριψη της ψεύτικης συναισθηματικότητας και της εμπορευματοποιημένης ροκ κουλτούρας. Ο Johnny Lydon (Johnny Rotten) έχει πει πολλές φορές σε επιθετικό ύφος μιλώντας για τον έρωτα τον οποίο θεωρούσε θεατρικό και αυτό ικανοποιητικό συναισθηματισμό της mainstream rock σκηνής των ’70s, υποστηρίζοντας πώς το punk ήταν μια αντίδραση σε μια μουσική που είχε χάσει την αλήθεια της (Lydon, High Times, 1980· Savage, England’s Dreaming, 1991). Προφανώς αυτή η στάση δεν είχε σαν στόχο τον έρωτα καθ’αυτό, αλλά την ρομαντική εξιδανίκευση του ο νους μια εμπορική φόρμα, η οποία απλά αναπαράγει πολλαπλά το ίδιο πράγμα, ως ένα χρήσιμο καλούπι για χριστουγεννιάτικα μπισκότα.

Η Patti Smith έχει περιγράψει το rock’n’roll ως ένα μέσον μιας συνολικής έκφρασης και ποιήσης, σεξουαλικότητας και πολιτικής και όχι ως μια απλά συναισθηματική εξομολόγηση (Smith, The Talks, 2010). Στο Just Kids συγκεκριμένα παρουσιάζει τον έρωτα όχι ως μια σχέση ιδιοκτησίας ή κάποια ρομαντική υπόσχεση της αιωνιότητας, αλλά ως μια πνευματική και δημιουργική σύμπραξη. Αυτή η μετατόπιση, από το ανήκω στο συν-δημιουργώ δημιουργεί μια ριζική διαφοροποίηση στην punk αντίληψη από το τυπικό love song.

Κατά τον ίδιο τρόπο, η Kathleen Hanna των Bikini Kill έχει πει σε μια συνέντευξή τους πως για αυτήν η punk ήταν «ιδέα, όχι απλώς ήχος», ουσιαστικά ένας τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαν να εκφραστούν οι εμπειρίες των γυναικών χωρίς να περνάει από το φίλτρο της μουσικής βιομηχανίας ή ακόμα και των ανδρικών προσδοκιών (Hanna, KQED, 2022). Στο πλαίσιο της riot grrrl σκηνής, η ρομαντική αφήγηση έχει αντιμετωπιστεί συχνά ως ένα μέρος του ευρύτερου μηχανισμού της πειθαρχίας και των έμφυλων ρόλο. Έτσι ο έρωτας δεν απορρίπτεται, αλλά από γυμνώνεται από το ίδιο το στερεότυπο που τον έκαναν να φαίνεται πλαστικός και ανούσιος, ως απλό εμπόρευμα.

Έτσι μπορούμε να πούμε, πώς η punk δεν απέτυχε να γράψει ερωτικά τραγούδια, αλλά αρνήθηκε να τραγουδήσει τον έρωτα με έναν τρόπο ο οποίος ουσιαστικά ήταν έτοιμος δοσμένος από τη βιομηχανία. Και σε έναν κόσμο όπου η αγάπη συσκευάζεται, μελοποιείται, θα μπορούσε να πούμε πως η λέξη προέρχεται και από το μέλι, κατόπιν πωλείται ως μια υπόσχεση για διαφυγή ή υπεκφυγή, η πανκ απλά επέλεξε να τους χαλάσει τη συσκευασία, δηλαδή τη μελωδία. Χωρίς ποτέ να απορρίψει το συναίσθημα αλλά το σενάριο έτοιμο δοσμένο, δεν ήταν απλά απίστευτο η αυτήν τη μουσική.

Η mainstream μουσική ουσιαστικά σου δίνει ένα μπλε χάπι, αν πάρουμε υπόψη μας την τριλογία του Matrix, Το οποίο μαζί με την ανακούφιση δίνει την ψευδαίσθηση της αιωνιότητας, την ιδέα πώς η ολοκλήρωση μπορεί να έρθει μέσα από την ένωση 2 ανθρώπων, ενώ οι πανκ σου δίνει το κόκκινο χάπι, το οποίο σου αποκαλύπτει την πραγματικότητα όπως είναι. Δεν τη σώζει φυσικά, ούτε δίνει κάποια καλύτερη ιστορία, απλά δείχνει τα ψεύτικα καλώδια τα οποία απλά κινούν την ψευδαίσθηση του μέσου ανθρώπου.

Ουσιαστικά η μουσική αυτή έδωσε μια άλλη οπτική στην έννοια του έρωτα, που πλέον δεν είναι ντυμένος με ροζ βελούδα, αλλά είναι γυμνός και χωρίς κανένα ψεύτικο και πλαστικό περιτύλιγμα. Δείχνει πως είναι διαπραγματεύσιμο και όχι ορισμένο ως ένα συγκεκριμένο προϊόν που βγαίνει από κάποιο καλούπι. Ουσιαστικά έδωσε την επιλογή στο καθένα μας να το ακολουθήσουμε ή όχι, όμως απογυμνωμένο ξεκάθαρο και πάντα πραγματικό.

 

Jacek Henryk Maniakowski

Πηγές

 

Lydon, John (Johnny Rotten). “A Rotten Interview.” High Times, 1980.

https://hightimes.com/culture/interview-with-johnny-lydon/

Savage, Jon. England’s Dreaming: Sex Pistols and Punk Rock. Faber & Faber, 1991.

Smith, Patti. Interview. The Talks, 2010.

https://the-talks.com/interview/patti-smith/

Smith, Patti. Just Kids. Ecco, 2010.

Hanna, Kathleen. Interview. KQED Arts, 2022.

https://www.kqed.org/arts/13957749/kathleen-hanna-interview-bikini-kill-le-tigre-rebel-girl

Marcus, Greil. Lipstick Traces: A Secret History of the 20th Century. Harvard University Press, 1989.Savage, Jon. England’s Dreaming: Sex Pistols and Punk Rock. Faber & Faber, 1991.

Hebdige, Dick. Subculture: The Meaning of Style. Routledge, 1979.

McRobbie, Angela. Κείμενα για youth culture, gender και subcultures (δεκαετία ’80–’90).

Smith, Patti. Just Kids. Ecco, 2010.

 

Γιατί ακούμε metal ή punk μουσική; Η επιστήμη πίσω από την μουσική επιλογή

Ίσως από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που έχουμε βασανίσει τους φιλοσόφους και επιστήμονες είναι κατά πόσο έχουμε ελεύθερη βούληση να επιλέγουμε, να αποφασίζουμε ουσιαστικά τι θα συνοδεύσει στη ζωή μας και για το υπόλοιπο της. Από τι θα ασχοληθούμε από την παιδική μας ηλικία ως με ποιον άνθρωπο θέλουμε να τελειώσουμε τη ζωή μας, από το να επιλέξουμε τι φαγητό μας αρέσει ως και τη μουσική θα ακούσουμε. Η βούληση η δικιά μας δεν είναι ακριβώς ελεύθερη, ίσως κάποιες στιγμές μπορεί να γίνει αλλά στην ουσία, είναι πολλοί άλλοι παράγοντες που μας οδηγούν να κάνουμε οποιαδήποτε επιλογή. Και η μουσική, όπως σε κάθε πτυχή της ζωής μας, δεν αποτελεί καμία εξαίρεση.

Δεν ακούμε τη μουσική τυχαία. Δεν πατάμε κάποιο κουμπί επειδή απλά μας αρέσει ο ήχος, αλλά η επιλογή ενός μουσικού είδος είμαι μια πράξη το οποίο ορίζει την ταυτότητά μας, αλλά παράλληλα και μια νευροβιολογική αντίδραση καθώς και μια κοινωνική δήλωση και σίγουρα δεν μπορούμε να αφαιρέσουμε και την ψυχολογική ανάγκη. Και το γεγονός αυτό το επιβεβαιώνει και η επιστήμη, δηλαδή πώς η μουσική που ακούμε, ειδικά για κάποια είδη όπως είναι η metal και η punk, είναι αποτέλεσμα ενός σύνθετου πλέγματος παραγόντων και αίτιων τα οποία ξεκινούν από τον εγκέφαλο και φτάνουν ακόμα και στην κουλτούρα.

H ακρόαση της μουσικής καταφέρνει να ενεργοποιεί το σύστημα που σχετίζεται με την ανταμοιβή του εγκεφάλου, γεγονός το οποίο απελευθερώνει την ντοπαμίνη, δηλαδή την ουσία η οποία σχετίζεται με την ευχαρίστηση από το φαγητό, το σεξ ή ακόμα και το χρήμα. Μελέτη του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης έδειξε ότι η χορήγηση λεβοντόπα (πρόδρομος της ντοπαμίνης) κατάφερε να αυξήσει την απόλαυση από τη μουσική, ενώ επίσης η ρισπεριδόνη (ανταγωνιστής ντοπαμίνης) την περιόρισε σημαντικά. Η μελέτη αυτή λοιπόν, αποδεικνύει πως η μουσική απόλαυση έχει και βιολογική βάση και δεν αποτελεί απλά ένα πολιτισμικό κατασκεύασμα.

Η metal και η punk, αν και πολλές φορές θεωρούνται επιθετικά είδη με αρνητική διάθεση, παρόλα αυτά προκαλούν έντονη συναισθηματική διέγερση και σαν συνέπεια βοηθούν στην εκτόνωση του άγχους, της οργής καθώς και της απογοήτευσης. Μέσα από τις μελέτες έχει αναδειχθεί το γεγονός πώς οι ακροατές και φίλε αυτών των ειδών μπορούν να βιώσουν πολύ θετικά συναισθήματα, παρόμοια με εκείνα τα οποία προκαλούνται από μουσικά είδη που είναι πιο ήπια ή αλλιώς πιο εύπεπτα. Η μουσική καταφέρνει να γίνεται ένα εργαλείο της συναισθηματικής ρύθμισης, καθώς και η επιλογή της τις περισσότερες φορές είναι ασυνείδητη αλλά ταυτόχρονα και στοχευμένη. Δηλαδή, από τη στιγμή που ακούμε metal μουσική, δεν βιώνουμε κάποιον θυμό, αλλά αντίθετα νιώθουμε εκτόνωση. Κάτι ανάλογο ισχύει και για την punk μουσική, όπου κατά τη διάρκεια της ακρόασης της δεν απορρίπτουμε, αλλά επαναπροσδιορίζουμε.

Στην επιλογή της μουσικής που ακούμε, σημαντικό ρόλο παίζει επίσης και η προσωπικότητα. Οι οπαδοί της metal και της punk έχουν την τάση να είναι πιο ανοιχτοί σε οποιαδήποτε εμπειρία και παράλληλα κρατούν αρνητική στάση απέναντι σε μια συντηρητική εξουσία, έχουν ανάγκη για μοναδικότητα και επίσης πολύ χαμηλά επίπεδα αναζήτησης κάποιας θρησκευτικής ομαδοποίησης. Μελέτη του Swami το 2013 ανέδειξε το γεγονός πως η μεταλλάδες πολλές φορές έχουνε πιο χαμηλή αυτοεκτίμηση, αλλά ως αντίβαρο χρησιμοποιούν τη μουσική σαν έναν χώρο αυτοεπιβεβαίωσης καθώς και ταύτισης. Στην περίπτωση αυτή η μουσική γίνεται όχι απλά ένα καταφύγιο, αλλά ένας καθρέφτης της κάθε προσωπικότητας. Και σε τελική ανάλυση, δεν ακούμε την metal επειδή νιώθουμε θυμό, αλλά γιατί προσπαθούμε και θέλουμε να είμαστε αληθινοί.

Σε όλα αυτά προστίθεται και η κοινωνική πλευρά της προτίμησης μας για τη μουσική ως ένα κοινωνικό σήμα. Μια έρευνα των Clark & Lonsdale το 2023 απέδειξε πως η προτίμηση για μια πιο έντονη και επαναστατική μουσική έχει άμεση σχέση με πολύ υψηλή συλλογική αυτοεκτίμηση, δηλαδή οι ακροατές της νιώθουν υπερήφανοι για την ομάδα στην οποία ανήκουν και ταυτίζονται με αυτήν. Στην περίπτωση αυτή η μουσική γίνεται ένα badge of identity, δηλαδή ένα σύμβολο για το ποιος είμαι και πού ανήκω. Η ταύτιση αυτή δεν έχει να κάνει με τον ήχο, αλλά είναι μια δήλωση, μια φωνή, καθώς και η πίστη σε μια κοινότητα.

Η βία αποτελεί μια κρίσιμη περίοδος για τη διαμόρφωση όχι μόνο της προσωπικότητας του καθένα, αλλά και για την διαμόρφωση της μουσικής ταυτότητας. Η μουσική την οποία ακούμε μεταξύ 12 και 22 ετών αφήνει ένα ανεξίτηλο στίγμα, παράλληλα λειτουργώντας ως μουσικό imprinting το οποίο δύσκολα μπορεί να αλλάξει αργότερα. Η metal και η punk, με την ένταση και την ειλικρίνεια της, αλλά γενικά με την αντικομφορμιστική τους φύση, βρίσκουν το πιο εύκολο σημεία επικοινωνίας με την ψυχολογία ενός έφηβου, δηλαδή την ανάγκη για ανεξαρτησία, την αμφισβήτηση και την δημιουργία της ταυτότητάς του. Δεν αποτελεί ένα τυχαίο γεγονός πως οι πρώτες μπάντες που αγαπήσαμε στην εφηβεία, συνεχίζουμε να τις αγαπάμε για πάντα. Είναι οι πρώτες φωνές οι οποίες με τις νότες τους είπαν την πιο όμορφη κουβέντα σε φιλικές ψυχές: «είσαι εντάξει έτσι όπως είσαι».

Καλά στην επιλογή της μουσικής, καθοριστικό ρόλο έχει το περιβάλλον καθώς και η πολιτισμική έκθεση. Από τη στιγμή που έχουμε μεγαλώσει σε κοινότητες μέσα στις οποίες η punk ή η metal έχουν μια αισθητή παρουσία, είναι πολύ πιθανόν κράτησε ενσωματώσουμε ως ένα μέρος της πολιτισμικής μας ταυτότητας. Σε όλα αυτά προστίθεται και η γεωγραφία ως ένας ακόμα παράγοντας ο οποίος συμβάλλει στην επιλογή της μουσικής που ακούμε. Οι μελέτες έχουν δείξει πως η μουσικές μας ρίζες διαμορφώνονται πολύ νωρίς και παραμένουν σταθερές, ακόμα και αν έχουμε αλλάξει ριζικά πολιτισμικά μας περιβάλλοντα. Έτσι λοιπόν, η μουσική δεν είναι μόνο μια προσωπική επιλογή, αν αποτελεί επίσης και μια πολιτισμική μνήμη. Ουσιαστικά είναι ένα είδος soundtrack της γειτονιάς, της παρέας, της πρώτης συναυλίας. Είναι αυτή που κρατάει και τις παιδικές μας μνήμες, μαζί με τα αισθήματα μας, ακόμα ζωντανά.

Έχει πλέον αποδειχτεί πώς η μουσική έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει ένα εργαλείο για την κατανόηση του εαυτού, ουσιαστικά μπορεί να γίνει ένα κλειδί αυτογνωσίας. Από τη στιγμή που ακούμε ένα τραγούδι το οποίο μας φέρνει κάποια συγκίνηση,  δεν είναι μόνο οι νότες που μας τη φέρνουν, αλλά ουσιαστικά ακόμα τον εαυτό μας. Η metal και η punk, με την ωμή ειλικρίνεια, στα όρια του κυνισμού, την άρνησή της για κάποιο είδος τι φτιασιδώματος, την αποδοχή του σκοτεινού και του ομιχλώδους, καταφέρνει να μας προσφέρει αυτό που λίγα είδη μπορούν, δηλαδή την αίσθηση πως δεν είμαστε μόνοι. Γιώργη μπορεί μετά να μετατραπεί σε ήχο, η αμφισβήτηση σε αριθμό καθώς και η μοναξιά έχει τις λέξεις της οι οποίες αποτυπώνονται στους στίχους.

Οι πιο πρόσφατες έρευνες δεν στοχεύουν να ακυρώσουν τη μαγεία που έχει η μουσική, αλλά ίσα ίσα προσπαθούμε να την εξηγήσουν, καθώς και να την αναδείξουν. Ουσιαστικά προσπαθούν να το γεγονός πως η επιλογή ενός είδους μουσικής αποτελεί μια πράξη βαθιά ανθρώπινη, αλλά επίσης και βαθιά πολιτισμική. Όλο αυτό έρχεται μα να δείξει το γεγονός πως δεν ακούμε metal επειδή είμαστε «σκληροί καριόληδες», δεν ακούμε απλά την πανκ επειδή είμαστε αντιδραστικοί. Ακούμε τα ίδια αυτά γιατί καταφέρνουν να μας επιτρέψουν, αλλά ίσως και να μας ωθήσουν λίγο περισσότερο, στο να είμαστε αληθινοί και πιο κοντά στον εαυτό μας, ουσιαστικά να είμαστε εμείς. Αυτό ακριβώς επιβεβαιώνεται και μέσα από τις σύγχρονες επιστημονικές έρευνες.

Η μουσική ουσιαστικά αποτελεί έναν τρόπο της ύπαρξης, είναι η σωκρατική μύγα η οποία προσπαθεί να τσιμπήσει, όχι για να βλάψει αλλά για να αφυπνίσει. Είναι η φωνή του Smith που σταματά πριν τον τερματισμό. Είναι το “I get knocked down, but I get up again”. Είναι το “God Save the Queen” που δεν σώζει τίποτα. Είναι το “Master of Puppets” που κόβει τα νήματα. Είναι το “Holiday in Cambodia” που δεν είναι καθόλου διακοπές. Είναι το “Roots Bloody Roots” που φωνάζει για καταγωγή και αντίσταση.

Συνοπτικά μπορούμε να πούμε πως η μουσική δεν είναι η επιλογή του ήχου, αλλά η επιλογή της ταυτότητας. Και σε αυτό συμφωνεί και η επιστήμη με τις σύγχρονες έρευνες της, επιβεβαιώνοντας το γεγονός πως οι ακροατές και οι φίλοι αυτών των ειδών το γνωρίζουν ήδη πώς η μουσική δεν είναι απλά η διασκέδαση. Είναι ένα τρόπος να υπάρχουμε και να θυμόμαστε, αλλά επίσης και να ζούμε σε ένα αντί-κόσμου. Έχοντας τις μνήμες μας, όχι μόνο στο μυαλό μας αλλά και στην καρδιά μας και ταυτόχρονα αντιστεκόμαστε με νότες. Να δημιουργούμε κοινότητες μέσα από τους ήχους και τις νότες, οι οποίες δεν ζητούν κάτι εμείς ή έγκριση άλλα προσφέρουν απλόχερα ένα καταφύγιο. Η metal και η punk δεν αποτελούν απλά μουσικά είδη, αλλά είναι ο τρόπος και το μέσον να μπορείς να υψώσει τη φωνή σου από τη στιγμή που δεν σε ακούει κανείς. Είναι ένα είδος που δεν αρκούνται στο να χαϊδέψουν, αλλά προσπαθούν να αφυπνίσουν. Ουσιαστικά αποτελεί το καλύτερο τεκμήριο στο αξίωμα πως η τέχνη δεν χρειάζεται να είναι απλά όμορφη, για να μπορεί να είναι αληθινή.

Η επιστήμη, μέσα από τις μελέτες της, τις αναφορές της στους νευροδιαβιβαστές, τις συγκριτικές τις στατιστικές και όποιους τρόπους χρησιμοποιεί για να τη εξερευνήσει, δεν αφαιρεί το μυστήριο της μουσικής, αλλά έρχεται για να δείξει προς αυτό το μυστήριο έχει πολύ βαθιές ρίζες, όχι μόνο στην ψυχή, αλλά και στον εγκέφαλο και στην ίδια την κοινωνία που ζούμε. Έρχεται να αποδείξει πως η επιλογή να ακούσουμε ένα τραγούδι δεν προέρχεται από ένα ρηχό «μου αρέσει», αλλά ουσιαστικά βασίζεται στο «με εκφράζει», «με σώζει», καθώς και «μου θυμίζει ποιος είμαι πραγματικά».

Και από τη στιγμή που η επιλογή της μουσικής είναι η metal ή η punk, τότε μιλάμε πολύ περισσότερο από μουσική, είναι μια βουτιά στην ίδια την ψυχή μας. Ουσιαστικά μιλάμε για μια «αντίσταση στην ομοιομορφία», για την «αποδοχή του σκοτεινού» ως ένα κομμάτι του ίδιου του εαυτού μας και τέλος για την «ανάγκη να ακουστείς χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσεις τίποτα». Η επιλογή αυτών των 2 ειδών ουσιαστικά είναι μια κραυγή, ως η ασβέστη φλόγα σε κάποιον ναό του ζωροαστρισμού, η οποία δεν σβήνει ποτέ, μια οργή η οποία δεν ξεχνά ποτέ και μια συλλογική μνήμη την οποία κανένας δεν μπορεί να υποτάξει.

Κάθε μουσικό είδος αποτελεί ένα σύμβολο, η metal και η punk είναι τα πιο ειλικρινή σύμβολα που έχουμε. Είναι μουσικά ρεύματα τα οποία δεν προσφέρουν προσδοκία κάποιας λύτρωσης, ούτε ουσιαστική παρηγοριά, αλλά απλόχερα δίνουν την αλήθεια, η οποία πολλές φορές δεν είναι καθόλου ευχάριστη, όμως είναι πάντα απαραίτητη. Και αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο επιλέγουμε αυτά τα είδη, όχι επειδή μας απαλύνουν τον πόνο και μας κάνουν να νιώθουμε καλά, αλλά επειδή μας κάνουν να νιώθουμε πραγματικά. Και σε αυτό τον τομέα, η επιστήμη δίνει απλόχερα τα δεδομένα της πήγε να το επιβεβαιώσει. Δεν είμαστε απλοί παθητικοί ακροατές, αλλά είμαστε δρομείς μεγάλων αποστάσεων με τη μουσική να είναι ο ρυθμός μας που ταιριάζει με τον χτύπο της καρδιάς.

 

Jacek Henryk Maniakowski

Πηγές: 

- [Clark & Lonsdale (2023) – Music preference, social identity, and collective self-esteem](https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/03057356221126202) 

- [Futura Labs – Psychology of Music Genres](https://futuralabs.tech/blog/music/psychology-of-music-genres-6-reasons-why-we-love) 

- [Swami et al. (2013) – Personality and Preference for Heavy Metal](https://www.apa.org/pubs/journals/features/aca-a0034493.pdf) 

- [Verywell Mind – Music Preferences and Personality](https://www.verywellmind.com/music-and-personality-2795424) 

- [Neuroscience News – The Neuroscience of Musical Tastes](https://neurosciencenews.com/music-taste-neuroscience-25588/) 

- [Frontiers in Psychology – Neural Correlates of Emotion Regulation and Music](https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2017.00501/full) 

- [PNAS – Dopamine modulates the reward experiences elicited by music](https://www.pnas.org/doi/pdf/10.1073/pnas.1811878116)

BAiLDSA - Νe znam

 

Οι θεοί αλλάζουν, αναλόγως με την εξέλιξη μιας κοινωνίας, αλλά τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούνται σαν ψευδο-πνευματική καθοδήγηση προς ένα σκοπό, ο οποίος εξυπηρετεί νέους φεουδάρχες και μια νέα ελίτ. Πλέον έχουν χάσει τα ανθρωπόμορφα χαρακτηριστικά τους, αντιγραφές βασιλιάδων και αφεντάδων. Οι σημερινοί θεοί έχουν πιο αόριστη υπόσταση και ταυτίζονται με έννοιες, όπως η πρόοδος, ανάπτυξη, χρήμα και οικονομία. Και στο βωμό τους εύκολα θυσιάζονται οι άνθρωποι οποίοι δεν ακολουθούν τους κανόνες τους. Όμως η μεγαλύτερη θυσία είναι αυτών που ακολουθούν του κανόνες τους, αυτοί χάνουν την ψυχή τους. Με αποτέλεσμα η σημερινή κοινωνία να μοιάζει σχεδόν με το δυστοπικό  Brazil του 1985, μια ταινία του Terry Gilliam. Όπου η άγνοια θεωρείται προσόν για τους νέους θεούς και κυρίως για τους αυτοδιορισμένους αντιπροσώπους τους.

Η φράση «δεν ξέρω», όχι με την σωκρατική έννοια της παραδοχής και της αναζήτησης της γνώσης, αλλά με την αλαζονική άγνοια της απόρριψης της γνώσης, γίνεται διαβατήριο για επαγγελματική αποκατάσταση. Το «Νe znam» σημαίνει «δεν ξέρω» σε όλες σχεδόν σλαβικές διαλέκτους και γλώσσες. Αλλά είναι και τραγούδι από το τρίτο άλμπουμ των BAiLDSA, το “WarZone” (Mantra Records/2018). «Το “ne znam” είναι σε στίχους και μουσική των BAiLDSA και κυκλοφόρησε ως e-single το Οκτώβρη του 2017 μαζί με videoclip από γυρίσματα που γίναν στο Street Mode Festival του 2016 και του 2017. Περιέχεται στο 3ο άλμπουμ των BAiLDSA “WarZone” (Mantra Records/2018). Είναι στο playlist των συναυλιών από το 2016.» Παρουσιάζει το τραγούδι ο Θάνος Γκουτάνος κιθαρίστας του συγκροτήματος.

Και στην συνέχεια αποκαλύπτει πως δημιουργήθηκε το τραγούδι: «Μουσικά θέλαμε να φτιάξουμε ένα δυνατό, χορευτικό, γκαραζοπάνκ-indie κομμάτι με roots στοιχεία. Οι στίχοι μιλάνε για μια ουτοπική κοινωνία όπου οι θεμελιώδεις έννοιες της δυτικής αστικής κοινωνίας όπως την γνωρίζουμε, δεν έχουν καμία σημασία.». Και οι βασικές της έννοιες έχουν να κάνουν με την ελευθερία και πρόσβαση σε βασικές ανάγκες ενός ανθρώπου. Η άγνοια προς αυτές, ουσιαστικά «στρώνει το χαλί» για μια δυστοπική κοινωνία, η οποία δίνει αξία μόνο σε ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί.

Η κεντρική ιδέα του τραγουδιού είναι και το ρεφρέν του:

 «ne, ne znam, ne vidim, ne čujem

by the way you people tell me how ya doing?

ne, ne znam, ne vidim, ne čujem

by the way you people tell me are you grooving?»

«Πρώτα μουσική, μετά στίχοι. Αν και το refrain υπήρχε σαν ιδέα πριν καιρό» αναφέρει ο Θάνος στην ερώτηση πως γράφτηκε το κομμάτι.

 Στην Ελλάδα υπάρχουν ακόμα πολλά χωριά που χρησιμοποιούν σλαβικές διαλέκτους κυρίως στην βόρεια Ελλάδα. Και φυσικά έχουν και τις δικές τους εκφράσεις, σχεδόν συνωμοτικές, ώστε να μην μπορεί να τις καταλάβεις κάποιος που είναι ντόπιος. «Στο Φεστιβάλ Πόζαρ στο Λουτράκι Πέλλας το σύνθημα της περιοχής είναι “ne znam, ne videm, ne čujem” (στην διάλεκτο που λένε “ντόπια”) που σημαίνει “δεν ξέρω, δεν είδα, δεν άκουσα» συνεχίζει να μας διηγείται ο Θάνος για περίεργα συμβάντα που να σχετίζονται με το τραγούδι. Υποθέτω πως οι κάτοικοι αγκάλιασαν αμέσως το τραγούδι.

Όσο για το μήνυμα που μεταφέρει καταλήγει ο κιθαρίστας του συγκροτήματος: «Το τραγούδι περιγράφει μια διαφορετική κατάσταση-έκσταση για να τονίσει και να υπογραμμίσει την ασχήμια της καθημερινότητας ενός μεγάλου αστικού κέντρου όπου ο χρόνος μετριέται μόνο ως χρήμα. Το μήνυμα είναι η προτροπή για αλλαγή στην καθημερινότητά μας.»

Όπως στην ταινία του Terry Gilliam, το Brazil, ο έρωτας είναι αυτός που σπάει την αποχαυνωτική ρουτίνα και ουσιαστικά δείχνει την πραγματικότητα στον ήρωα. Μια τέτοια δύναμη μπορεί να χουν ακόμα και μερικοί στίχοι και λίγες νότες. 

Jacek Henryk Maniakowski

The Undertones - Teenage Kicks

 

Η ρήση «δεν έχει σημασία τι λες, αλλά τι καταλαβαίνουν αυτοί που σε ακούνε» έχει μια ουσιαστική προέκταση: «...και πόσοι σε ακούνε». Κάθε λόγος, κάθε δημιουργία, χρειάζεται κάποιον να τη διαδώσει. Πνευματικοί άνθρωποι χάθηκαν στη λήθη της ιστορίας επειδή δεν υπήρχε κανείς να μεταφέρει τον λόγο τους. Όπως και ιστορικά γεγονότα που δεν καταγράφηκαν ποτέ — απλώς σβήστηκαν.

Στη μουσική, τα πράγματα δεν είναι πολύ διαφορετικά. Τα σκονισμένα κιτάπια της μουσικής ιστορίας είναι γεμάτα από αριστουργήματα που δεν βρήκαν ποτέ το δρόμο προς το κοινό, επειδή δεν υπήρχε κανείς να τα αναδείξει. Από την άλλη, υπάρχουν τραγούδια που έγιναν γνωστά επειδή απλώς τα λάτρεψε ένας DJ — και η αγάπη του αυτή τα εκτόξευσε. Όπως συνέβη με το City am Fenster, που έγινε λατρεμένο χάρη σε έναν ραδιοφωνικό παραγωγό που το πίστεψε.( http://www.echoadventures.net/index.php/el/song-stories/346-city-am-fenster )

Ίσως η punk rock/new wave μπάντα των The Undertones να είχε μείνει στη μνήμη κάποιων μεθυσμένων Ιρλανδών μιας παμπ στο Derry, αν δεν υπήρχε γι’ αυτούς ένας «απόστολος» να κολλήσει με ένα τραγούδι τους. Οι Βόρειο-Ιρλανδοί, στα πρώτα χρόνια της ύπαρξής τους (1975–1983, με επανασύνδεση το 1999), κυκλοφόρησαν τέσσερα άλμπουμ. Όμως μόνο το πρώτο, του 1979, έβγαλε ένα τραγούδι που έμελλε να γίνει ύμνος κάθε τσαντισμένου έφηβου: το Teenage Kicks.

Το κομμάτι γράφτηκε το 1977 από τον κιθαρίστα John O'Neill, βασικό συνθέτη της μπάντας. Δεν είχε κάτι το λυρικά επαναστατικό, ούτε μουσικά πρωτοποριακό — ήταν απλώς ένα καλό punk τραγούδι, απλό, άμεσο, με τίτλο που δεν είχε χρησιμοποιηθεί ποτέ ως τότε. Και όμως, η επιτυχία του δεν ήρθε από την μπάντα. Ήρθε από τον John Peel, τον θρυλικό παραγωγό του BBC Radio 1.

Οι Undertones έστειλαν το demo του τραγουδιού στον Peel μία και μοναδική φορά. Δεν περίμεναν τίποτα. Ούτε ότι θα το παίξει. Ούτε ότι θα το αγαπήσει. Ούτε ότι θα το παίξει δύο φορές στη σειρά — κάτι που δεν είχε ξανακάνει ποτέ. Ούτε ότι θα του δώσει 28 αστερίσκους, όταν η βαθμολογία του στα τραγούδια κυμαινόταν από 1 έως 5. Ούτε ότι θα γίνει το αγαπημένο του τραγούδι από το 1978 μέχρι τον θάνατό του το 2004.

Ο Peel ταυτίστηκε με το τραγούδι περισσότερο από το ίδιο το συγκρότημα. Σε συνέντευξή του στην The Guardian το 2001, είχε δηλώσει πως, πέρα από το όνομά του, οι μόνες λέξεις που ήθελε να γραφτούν στον τάφο του ήταν ο στίχος:

“Teenage dreams, so hard to beat.”

Και αυτό ακριβώς έγινε το 2008, όταν τοποθετήθηκε επιτύμβια πλάκα με τον στίχο χαραγμένο. Το τραγούδι έπαιξε και στην κηδεία του, τον Οκτώβριο του 2004.

Το συγκρότημα συνέχισε να γράφει μουσική και να κυκλοφορεί τραγούδια που θεωρούσε καλύτερα από το Teenage Kicks — αλλά η ιστορία είχε ήδη γραφτεί. Και γράφτηκε γιατί κάποιος τους άκουσε. Και τους πίστεψε.

Jacek Henryk Maniakowski 

Rock - e - pedia: Anarcho-punk

 

Οι λέξεις αρμονικά τοποθετημένες, δημιουργούν ομορφιά, ενώ οι λέξεις με μια ιδέα συνοδευμένες δημιουργούν δύναμη.

Anarcho-punk

 

Πως ακούγεται: Πρωτόγονο, χωρίς καμιά παραγωγή και πολύ θυμωμένο. Σαν τον Μπακούνιν με μαλλί καρφιά, σχισμένο παντελόνι, κρεμασμένη ζώνη με καρφιά που έχει «σκοτωθεί» με τον παραγωγό ή έστω με κάποιον που δήλωνε αυτήν την ιδιότητα και προσπαθεί να τραγουδήσει κάποιο μανιφέστο. Βασικά σαν ακατέργαστη punk με στίχους αναρχικά μανιφέστα.

Γιατί να το ακούσουμε: Είναι τίμιο, ξεκάθαρο και όσο είναι «βρώμικος» ο ήχος, άλλο τόσο «καθαροί» οι στίχοι. Γενικά νοιάζεται για άλλους, παρά για την πάρτι του και πολλές φορές ξεχνά κάποια βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης μουσικής. Και γιατί έχει βγάλει μερικά από τα πιο επιδραστικά ονόματα της punk.

Γιατί όχι: μια ακόμα έκφραση της punk, που ουσιαστικά είναι πάλι punk με άλλη θεματολογία.

Που; Ηνωμένο Βασίλειο

Πότε; Τέλη της δεκαετίας του ‘70.

Ποιοι; Οι Crass μαζί με τους Poison Girls, ήταν ίσως από τα πρώτα Punk συγκροτήματα που εξέφρασαν ανοιχτά τις αναρχικές ιδέες.

Η έννοια (και η αισθητική) του Anarcho-punk υιοθετήθηκε γρήγορα από μπάντες όπως οι Flux of Pink Indians, Subhumans, Chumbawamba και Conflict.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Rudimentary Peni, Zounds, DIRT, Amebix, Aus-Rotten, Γενιά του Χάους, Βανδαλούπ, Αδιέξοδο, Dead Kennedys, Amebix, Crucifix.

Μέρες δόξας:  Κάποιο συγκροτήματα γνώρισαν παγκόσμια αναγνώριση, αλλά η σχέση του είδους με την δόξα είναι ίδια με αυτή με την εξουσία.

Κόκκινη κάρτα: Το πολύ κύριε ελέησον το βαριέται και ο παπάς. Δεν μπορείς να προσπαθείς να κάνεις μια κοινωνία καλύτερη, όταν είσαι έξω από αυτήν.

Με τι μπερδεύεται; Με τα πάντα και με τον εαυτό του σαν είδος. Με όλα τα υπο-είδη της punk.

Τι λες στον άσχετο; Σ’ αρέσει ο Μπακούνιν; Ο Κροπότκιν; Έστω ο Προυντόν; Όχι έ; Δεν έχει καμιά δουλειά με αυτήν την μουσική.

Jacek Henryk Maniakowski