Τρίτη 21 Ιανουαρίου 2014

Oasis - Rock 'n' Roll Star


Κάθε πιτσιρικάς που ξεκινάει να καταπιάνεται με τις νότες και ειδικά όταν αυτές βρίσκονται σε κάποιο rock'n'roll τραγούδι, έχει ένα όνειρο..... να γίνει ροκ σταρ. Η ματαιόδοξη αυτή ονειροπόληση, κράτησε πολλούς έφηβους στον δρόμο της μουσικής και τους απομάκρυνε από τα καθημερινά προβλήματα  τους. Η πιθανότητες να γίνει ένας πιτσιρικάς όμως, μουσικός αστέρας είναι μικρότερες από αυτές να κερδίσεις ένα πρωτοχρονιάτικο λαχείο. Αλλά, πάντα στόχος τέτοιων ονείρων είναι κάποια στιγμή να ξεφύγει κάποτε ο έφηβος από το περιβάλλον του, ίσως και να γοητεύσει κάποια κοπελίτσα.  
Σίγουρα ο Noel Gallagher δε φανταζόταν γράφοντας το Rock 'n' Roll Star, ότι το τραγούδι θα γινόταν και αυτό η βίζα του για το Έβερεστ του rock'n'roll. Η επιτυχία του  Definitely Maybe του 1994, του ντεμπούτου άλμπουμ των Oasis, της  Britpop/ indie rock μπάντας από το Manchester, δεν άλλαξε μόνο την ζωή των μελών της, αλλά και τα δεδομένα στην Βρετανική μουσική σκηνή. Το συγκεκριμένο τραγούδι, όμως ήταν ένα από τα τρία που έγραψε ο κιθαρίστας της μπάντας και ήθελε να εκφράσει κάτι με το λυρικό του μέρος. Τα άλλα δύο ήταν τα "Live Forever" και "Cigarettes & Alcohol" μέσα από ίδιο άλμπουμ και κατά κάποιον τρόπο συνδέονται, έστω και σαν τίτλοι με το  Rock 'n' Roll Star. Προφητικά, θα μπορούσε κάποιος να τα χαρακτηρίσει, λαμβάνοντας υπ' όψη τα γεγονότα που επακολούθησαν της κυκλοφορίας του άλμπουμ. 
Η σύνθεση αυτή είναι από τα πρώτα τραγούδια της μπάντας και ακόμα παραμένει αγαπητό στο δημιουργό του, φαινόμενο όχι και τόσο συχνό, μιας και πολλοί συνθέτες αποκηρύσσουν τις πρώτες τους δημιουργίες. Ο ίδιος θυμάται όταν το πρωτο-τραγούδησε στο στούντιο και ρωτώντας την γνώμη των υπόλοιπων έξι που βρισκόταν στο στούντιο, το μόνο εισέπραξε ήταν μια απόλυτη σιγή. Απλά την μετέφρασε, σωστά, όπως αποδείχτηκε, σε θαυμασμό, παίρνοντας και απόφαση ότι όντως είναι ένας Rock 'n' Roll Star. Μεταξύ των παρόντων ήταν και ο ιδιοκτήτης της δισκογραφικής Creation Records, ο Alan McGee, οποίος κατάφερε να πει κάτι. Και αυτό ήταν μια παρατήρηση σχετικά με το τελικό  mix του τραγουδιού: "turn the hi-hat up in the second verse." ήταν τα λόγια του. 
Το λυρικό μέρος εκφράζει την ελπίδα του να φύγει από τον τόπο, στον οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε και τίτλος του τραγουδιού ορίζει το μέσον για να το πραγματοποιήσει. 
Jacek Maniakowski

Pink Floyd - One of these Days


Οι φορές που η ζωή μοιάζει με ένα μισοτελειωμένο σταυρόλεξο, γεμάτο λέξεις που δεν φαίνεται να έχουν καμία μεταξύ τους σύνδεση, δεν είναι λίγες. Το νόημα αποκτάται — όπως και σε ένα σταυρόλεξο — μόνο όταν το δεις ολοκληρωμένο και από απόσταση. Η μουσική είναι κι αυτή ένα κομμάτι της ζωής: σκόρπιες νότες που, όταν τοποθετηθούν σωστά, δημιουργούν μια μοναδική μελωδία. Ο άνθρωπος είναι ο συνθέτης της ζωής του και η σωστή τοποθέτηση των γεγονότων που τη συνθέτουν, μαζί με το κατάλληλο τέμπο, παράγουν την αρμονία της.

Οι Pink Floyd, στο έκτο τους άλμπουμ Meddle (1971), βρίσκονται ακριβώς σε ένα τέτοιο σημείο σύνθεσης. Ένα μεταβατικό έργο, στο οποίο αρχίζουν να διαμορφώνουν ολοκληρωμένα τη μουσική τους ταυτότητα — εκείνη που αργότερα θα τους καθιερώσει ως ένα από τα πιο επιδραστικά συγκροτήματα στην ιστορία της σύγχρονης μουσικής. Ο ψυχεδελικός ήχος της πρώιμης περιόδου μετασχηματίζεται σταδιακά σε progressive και art rock. Το Meddle λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην πειραματική αναζήτηση της μετα-Barrett εποχής και στη θεματική και ηχητική συνοχή που θα κορυφωθεί με το The Dark Side of the Moon δύο χρόνια αργότερα.

Αν και στο άλμπουμ συναντά κανείς ακόμα διάσπαρτες ιδέες, όπως το «Nothing, Parts 1–24», είναι πλέον εμφανές ότι οι Pink Floyd αρχίζουν να χτίζουν συνθέσεις που βασίζονται στην ατμόσφαιρα, στη σταδιακή ανάπτυξη και στη συλλογική δημιουργία. Μία από τις σημαντικότερες στιγμές του δίσκου είναι το One of These Days, δημιουργία των David Gilmour, Roger Waters, Richard Wright και Nick Mason. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα instrumental κομμάτι, στο οποίο ακούγεται μόνο μία φράση — «One of these days I’m gonna cut you up into little pieces» — με τη φωνή του Nick Mason, έντονα παραμορφωμένη μέσω tape delay και επεξεργασίας ταχύτητας.

Το τραγούδι ξεκίνησε ως ένα σύνολο αποσπασματικών ιδεών, εξ ου και η αρχική του ονομασία «Nothing, Parts 1–24». Το κεντρικό, επαναλαμβανόμενο riff του Roger Waters στο μπάσο αποτέλεσε τον συνδετικό κρίκο που ενοποίησε τα επιμέρους στοιχεία. Αξιοσημείωτο είναι ότι τόσο ο Waters όσο και ο Gilmour ηχογράφησαν γραμμές μπάσου, τοποθετημένες σε αντίθετα κανάλια, δημιουργώντας ένα έντονο στερεοφωνικό αποτέλεσμα. Η χρήση του Binson Echorec delay, που αποτελούσε ήδη σήμα κατατεθέν του συγκροτήματος, ενίσχυσε την αίσθηση κίνησης και απειλής που διατρέχει το κομμάτι.

Η μοναδική φράση του τραγουδιού φέρεται να απευθύνεται στον Sir Jimmy Young, ραδιοφωνικό παραγωγό του BBC Radio 2. Ο Young είχε προκαλέσει τη δυσαρέσκεια της μπάντας, καθώς συνήθιζε να μιλάει εκτενώς πάνω από αποσπάσματα συναυλιών τους ή να τα χρησιμοποιεί σε ηχητικά κολάζ που, κατά την άποψή τους, παραποιούσαν το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Η «γλυκύτητα» του στίχου, λοιπόν, φαίνεται να έχει περισσότερο ειρωνικό παρά κυριολεκτικό χαρακτήρα.

Πέρα όμως από τον υπόγειο σαρκασμό, το One of These Days αποτελεί — όπως έχει αναφέρει ο Roger Waters — μια από τις πρώτες στιγμές όπου η μπάντα λειτούργησε πραγματικά ως ενιαία δημιουργική μονάδα. Η ένταση χτίζεται σταδιακά, χωρίς βιασύνη, μέχρι την εκρηκτική κορύφωση, πριν καταλήξει σε μια σχεδόν κινηματογραφική αποφόρτιση. Δεν είναι τυχαίο ότι το κομμάτι χρησιμοποιήθηκε συχνά ως εναρκτήριο στις ζωντανές εμφανίσεις τους.

Το animation French Windows, δημιουργία του Ian Emes, συνόδευσε το κομμάτι σε συναυλίες τους στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Η οπτικοποίηση της μουσικής μέσω αφαιρετικών, επαναλαμβανόμενων μοτίβων προανήγγειλε την έντονη σχέση εικόνας και ήχου που οι Pink Floyd θα καλλιεργούσαν αργότερα σε ακόμα μεγαλύτερη κλίμακα.

Όσο για τον μυστηριώδη στίχο, υπάρχει η εικασία ότι η παραμόρφωση της φωνής ίσως έκρυβε τη φράση «You’ve recently gone too far, Syd — it’s enough», υπαινιγμός προς τον Syd Barrett. Ωστόσο, κανένα μέλος του συγκροτήματος δεν επιβεβαίωσε ποτέ αυτή την εκδοχή. Ίσως τελικά το μυστήριο να είναι πιο ταιριαστό με τη φύση του κομματιού: μια σύνθεση που βασίζεται στην ένταση, στην υποψία και στη δύναμη του ανείπωτου.

Το One of These Days δεν είναι απλώς ένα instrumental κομμάτι. Είναι η στιγμή όπου οι Pink Floyd αρχίζουν να οργανώνουν το «σταυρόλεξο» της μουσικής τους ζωής. Οι σκόρπιες λέξεις αποκτούν θέση, οι νότες αποκτούν κατεύθυνση και το χάος μετατρέπεται σε συνειδητή μορφή. Κι όπως συμβαίνει και με τη ζωή, η αρμονία δεν έρχεται από την απουσία θορύβου, αλλά από τη σωστή τοποθέτησή του.

Jacek Henryk Maniakowski