Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 2014

Joan Jett - Bad Reputation


Μπορεί να γνωρίζουμε τους ροκ αστέρες για την γενική τους αποδοχή και την χλιδή που τους συνοδεύει, αλλά οι ρίζες των γεγονότων είναι πάντα αθέατες και βρώμικες. Η υπόληψη ενός μουσικού από τους περισσότερους «θνητούς» είναι μάλλον αρνητική. Και η εικόνα ενός ανθρώπου με μια κιθάρα στην πλάτη δεν «γοητεύει» ιδιαίτερα την πλειοψηφία. Ίσως, αν είναι άντρας, μπορεί να συνεπάρει αυτή η εικόνα κάποιες κοπελίτσες, αλλά αν αυτή η εικόνα ανήκει σε μια γυναίκα, μάλλον απειλή προς τον αντρικό πληθυσμό φαντάζει. Ακόμα και σήμερα κάποιος που ξεκινάει να ασχοληθεί με τη ροκ, δύσκολα γίνεται αποδεκτός· 30–40 χρόνια πίσω τα πράγματα ήταν ακόμα πιο σκοτεινά, ειδικά για τις γυναίκες που επιχειρούσαν να εισχωρήσουν σε έναν κατεξοχήν ανδροκρατούμενο χώρο.


Αμιγώς γυναικεία συγκροτήματα ακόμα και σήμερα αποτελούν σπάνιο φαινόμενο σε όλο το φάσμα του rock’n’roll. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70, όμως, οι The Runaways αποτέλεσαν μια ιστορική εξαίρεση. Ένα καθαρά γυναικείο συγκρότημα που όχι μόνο υπήρξε, αλλά κατάφερε να αποκτήσει διεθνή απήχηση, ανοίγοντας τον δρόμο για τις γυναίκες στη σκληρή πλευρά της rock. Δεν ήταν απλώς ένα εφηβικό πυροτέχνημα, αλλά ένα σύνολο από έντονες προσωπικότητες, που δύσκολα θα μπορούσαν να επηρεαστούν από κοινωνικά στερεότυπα, ακόμα και αν τα πράγματα δεν ήταν καθόλου ρόδινα. Από τις τάξεις τους πέρασαν μορφές που αργότερα θα ακολουθούσαν σημαντικές solo καριέρες, όπως η Lita Ford και φυσικά η Joan Jett.

Η Joan Jett υπήρξε ο ορισμός της θηλυκής rock’n’roll φιγούρας. Στο ντεμπούτο προσωπικό της άλμπουμ Bad Reputation του 1980, σε μια περίοδο που το punk είχε ήδη αρχίσει να μετασχηματίζεται σε πιο «εύπεπτες» new wave και post-punk φόρμες, η ίδια επέλεξε συνειδητά τον ωμό, άμεσο και ακατέργαστο ήχο. Έδειξε ξεκάθαρα ότι το punk rock δεν είναι καθαρά αντρική υπόθεση. Η μεγαλύτερη απόδειξη ήταν το ομώνυμο τραγούδι του άλμπουμ, δημιουργία της ίδιας μαζί με τους Ritchie Cordell, Kenny Laguna και Marty Joe Kupersmith.

Η επιτομή της γυναικείας φιγούρας στο rock’n’roll, η Joan Jett, δεν είχε ποτέ την καλύτερη φήμη για τον χαρακτήρα της. Ο χαρακτηρισμός bitch μάλλον την κολάκευε παρά την προσέβαλε. Οι προσπάθειές της να βρει δισκογραφική εταιρεία έμεναν συνεχώς στο κενό, με την πιο συνηθισμένη απάντηση να είναι: “No, she’s too crazy, like the punks and nazis.” Η τραγουδίστρια κουβαλούσε μια κακή φήμη και φαινομενικά καμία τύχη με το μέρος της. Ο Kenny Laguna, λειτουργώντας περισσότερο σαν πατρική φιγούρα, προσπάθησε κάποια στιγμή να τη συνετίσει μετά από μια ακατονόμαστη πράξη για έναν «κανονικό» άνθρωπο, λέγοντάς της πως δεν έπρεπε να το κάνει. Η απάντηση που έλαβε ήταν: “Look, I don’t care about my bad reputation.” Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, η ιδέα για το τραγούδι είχε ήδη γεννηθεί.

Ένα γρήγορο punk rock κομμάτι, σε τέμπο που θύμιζε Jerry Lee Lewis, ήταν το ζητούμενο. Όλες τις κιθάρες έπρεπε να τις παίξει η ίδια η τραγουδίστρια και με μία καλή λήψη ντραμς το τραγούδι ήταν έτοιμο. Ο Laguna, έχοντας συνεργαστεί στο παρελθόν με τους The Who και διατηρώντας φιλικές σχέσεις μαζί τους, χρηματοδότησε την ηχογράφηση ολόκληρου του άλμπουμ με δικά του χρήματα. Το Bad Reputation κυκλοφόρησε αρχικά από τη γερμανική Ariola Records, η οποία όμως διαφωνούσε έντονα με την κυκλοφορία του συγκεκριμένου τραγουδιού ως πρώτο single. Τότε ο Laguna εξαγόρασε εκ νέου τα δικαιώματα του άλμπουμ και ίδρυσε τη Blackheart Records, μετατρέποντας μια αναγκαστική επιλογή σε σύμβολο ανεξαρτησίας και καλλιτεχνικής αυτονομίας. Η Joan Jett έγινε έτσι μία από τις πρώτες γυναίκες που πέτυχαν εμπορικά μέσα από δική τους δισκογραφική εταιρεία.

Ο στίχος “I don’t give a damn about my reputation, it’s a new generation”, εκτός από καθαρά αυτοβιογραφικός, έδωσε ουσιαστικά μια νέα οπτική στο γυναικείο κοινό. Η ιδέα μιας κοπέλας που κάνει ό,τι θέλει χωρίς να νοιάζεται για την κοινωνική αποδοχή ήταν ιδιαίτερα ριζοσπαστική για την εποχή. Αυτό και μόνο το γεγονός γοήτευσε πολύ κόσμο, όχι μόνο γυναίκες. Το τραγούδι, αν και δεν γνώρισε άμεση εμπορική επιτυχία, απέκτησε με τον καιρό cult χαρακτήρα, αποδεικνύοντας ότι η επιρροή ενός έργου δεν μετριέται πάντα με charts και πωλήσεις. Ουσιαστικά άνοιξε τον δρόμο για το επόμενο μεγάλο της χιτ, που την καθιέρωσε ως πραγματική rock σταρ.

Το Bad Reputation χρησιμοποιήθηκε εκτενώς σε ταινίες, τηλεόραση και διαφημίσεις, συνήθως για να πλαισιώσει αντισυμβατικούς και ανυπάκουους χαρακτήρες. Ανάμεσά τους και το Shrek, που το σύστησε σε μια εντελώς νέα γενιά ακροατών. Η πιο γνωστή διασκευή παραμένει εκείνη της Avril Lavigne το 2012. Η συνολική προσφορά της Joan Jett αναγνωρίστηκε επισήμως το 2015, με την εισαγωγή της στο Rock and Roll Hall of Fame, όχι μόνο ως μουσικός αλλά και ως σύμβολο αντίστασης στα στερεότυπα φύλου στη rock μουσική.