Paco de Lucía

Ο Έρωτας «σκλαβώθηκε» από τον άνθρωπο, που τρόμαξε από τον φόβο του πως δεν θα ήταν ικανός αρκετά, ώστε να μπορέσει να τον ελέγξει! Του έδωσε μία συγκεκριμένη μορφή και γενικά τον περιόρισε «κάνοντάς» τον σαρκικό και υλικό. Όταν, όμως, ο Έρωτας ήταν ελεύθερος συνήθιζε να έχει πολλές μορφές, ενώ συχνά ήταν και τα ταξείδια του ανάμεσα στον πνευματικό και στον υλικό κόσμο μιας που δεν υπήρχαν σύνορα ανάμεσα σε αυτούς τους δύο κόσμους. Βασική του έγνοια ήταν να ενώνει διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα δημιουργώντας καινούρια. Σήμερα, οι πιο πιστοί υπηρέτες  αυτής της οντότητας είναι σίγουρα οι μουσικοί... οι πραγματικοί μουσικοί δημιουργοί!

Ως γνωστόν ο Θάνατος και ο Έρωτας είναι δίδυμα αδέλφια και μοιράζονται πολλά μεταξύ τους, ακόμα και τους μουσικούς. Αλλά η μοιρασιά είναι δίκαιη και κάθε μουσικός που «φεύγει» από τις υπηρεσίες του Έρωτα ανταμείβεται  με έναν μύθο γύρω από το δικό του πρόσωπο. Η πιο  πρόσφατη μετάβαση από τον κόσμο της δημιουργίας στον κόσμο του μύθου είναι αυτή του Paco de Lucía ή αλλιώς Francisco Gustavo Sánchez Gomes. Στον χώρο του μύθου μπήκε στις 25 του Φλεβάρη του 2014.

Γεννήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου του 1947 στην πόλη  Algeciras της σκληρής Ανδαλουσίας και ήταν ο βενιαμίν της οικογένειας, το τελευταίο παιδί από τα πέντε του μουσικού της  flamenco Antonio Sánchez Pecino και της Πορτογαλέζας Lucia Gomes. Είχε την τύχη να μεγαλώσει μέσα σε νότες μιας που ακόμα και ο μεγαλύτερος αδελφός του  Pepe de Lucía ήταν τραγουδιστής και κιθαρίστας της μουσικής, την οποία «γέννησε» μία από τις πιο σκληροτράχηλες περιοχές της Ευρώπης. Το όνομα του, με το οποίο έγινε και παγκόσμια γνωστός, το άλλαξε προς τιμήν της μητέρας του.

Η μοίρα του ήταν προδιαγεγραμμένη, καθώς περιβαλλόταν από μουσικούς και ο ίδιος ο πατέρας του τον πίεζε για συνεχείς και πολύωρες πρόβες. Η σχέση του με τον πατέρα του μπορεί να συγκριθεί με αυτήν του  Wolfgang Amadeus Mozart με τον Leopold Mozart. Ο ίδιος ο κιθαρίστας δηλώνει σε μια συνέντευξη του 2012: «έμαθα την κιθάρα όπως ένα παιδί μαθαίνει να μιλά». Και οι μουσικοί αυτού του είδους ουσιαστικά ανήκαν σε μια συγκεκριμένη κάστα, αυτή του flamenco. Την πρώτη δημόσια εμφάνισή του πραγματοποίησε το 1958 σε ηλικία μόλις 11 χρονών  στο Radio Algeciras. Την επόμενη χρονιά η βράβευσή του στο  Festival Concurso International Flamenco de Jerez de la Frontera ήταν απλά μέρος της φυσικής ροής των γεγονότων.

Η δεκαετία του '60 τον βρίσκει να ηχογραφεί τον πρώτο δίσκο του μαζί με τον αδελφό του  Pepe , ξεκινώντας, έτσι, μια σειρά ηχογραφήσεων γνωστών ως Los Chiquitos de Algeciras. Στα 15 του φτάνει στη Νέα Υόρκη κι εκεί θα συναντήσει για δεύτερη φορά τον Sabicas -η πρώτη ήταν λίγα χρόνια πριν στην Μάλαγα- αλλά και τον Mario Escudero για πρώτη φορά. Οι δυο τους έγιναν οι μέντορες του καλλιτέχνη και αργότερα στενοί φίλοι του, αλλά και οι πρώτοι που θα τον προέτρεπαν να δημιουργήσει τις προσωπικές συνθέσεις του. Και επειδή η ζωή είναι ένα σύνολο από μυστηριώδεις συναντήσεις, την επόμενη χρονιά τυχαίνει να συναντήσει τον Ricardo Madrileño Modrego. Μαζί του ηχογραφεί 3 άλμπουμ, τα Dos guitarras flamencas (1964), 12 canciones de García Lorca para guitarra και 12 éxitos para 2 guitarras flamencas (1965). Τα άλμπουμ αυτά βάδιζαν στα παραδοσιακά μονοπάτια της  flamenco.

Το πρώτο προσωπικό άλμπουμ του, το  La fabulosa guitarra de Paco de Lucía, ηχογραφείται το 1967. Οι συνθέσεις ήταν  Ímpetu  του Mario Escudero, ένα είδος bulerias, δηλαδή γρήγορης μορφής μουσικής flamenco. Την ίδια χρονιά εμφανίστηκε στο Berlin Jazz Festival, στο οποίο λάμβαναν μέρος και μεγαθήρια της Jazz, όπως οι Miles Davis και Thelonious Monk. Τότε άναψαν και οι πρώτες σπίθες έρωτα για μια νέα για αυτόν μουσική προσέγγιση και έγινε ξεκάθαρη η επιθυμία του να «ανοίξει» τα αυστηρά όρια της μουσική δομής της flamenco. Οι μυστηριώδεις συναντήσεις του Paco de Lucía συνεχίστηκαν και με την περιοδεία του στην Ευρώπη με τους Festival Flamenco Gitano, όπου και γνώρισε τον τραγουδιστή Camarón de la Isla, με τον οποίο θα συνεργαζόταν για τα επόμενα δέκα χρόνια μέχρι και το 1977. Μαζί θα ηχογραφούσαν 10 άλμπουμ, ενώ για τη μουσική σχέση τους ο Richard Nidel είχε δηλώσει ότι ήταν καθοριστικής σημασίας στην ιστορία της μουσικής flamenco κατά το τελευταίο τέταρτο του 20^ου αιώνα ("central to the history of flamenco in the last quarter of the twentieth century").

Ωστόσο η χρονιά ορόσημο είναι το 1972 με την κυκλοφορία του El duende flamenco de Paco de Lucía. Το άλμπουμ αυτό θεωρήθηκε πρωτοποριακό για τα δεδομένα της κλειστής μουσικής κάστας της flamenco. Στις επόμενες πλέον δουλειές του ο Paco de Lucía φλερτάρει με διάφορα μουσικά είδη με την jazz μουσική να έχει το πάνω χέρι! Το 1975 κυκλοφορεί το άλμπουμ Entre dos aguas με το ομώνυμο τραγούδι να γίνεται σύμβολο όχι μόνο της μουσικής του παραγωγής, αλλά και της προσωπικότητας, καθώς και της μουσικής ιδεολογικής προσέγγισής του. Η φράση σημαίνει «ανάμεσα σε δύο νερά» και φυσικά αναφέρεται στην γενέτειρά του, την πόλη Algeciras που βρίσκεται κοντά στον Ατλαντικό, αλλά βρέχεται από τα νερά της Μεσογείου. Συμβολικά αυτό έκανε και ο Ισπανός βιρτουόζος της κιθάρας, απελευθέρωσε τη μουσική, με την οποία γαλουχήθηκε, στον ωκεανό της παγκόσμιας μουσικής σκηνής!

Η υπόλοιπη ιστορία του μπορεί να γεμίσει τόμους βιβλίων, χωρίς πάλι να μπορεί να αποτυπωθεί ολοκληρωμένη η εικόνα του. Η σύγκρισή του με τον Μότσαρτ δεν είναι ούτε υπερβολική ούτε και παράλογη. Αυτή δεν έχει να κάνει μόνο με το γεγονός ότι ο Paco de Lucía «έφτασε» την  flamenco σε αυτιά πέραν της Ισπανίας, αλλά και με το ότι καινοτόμησε σε ένα από τα πιο αυστηρά μουσικά είδη δημιουργώντας παράλληλα την nouveau flamenco! Η πρωτοπορία του ισορροπούσε ανάμεσα σε δύο κόσμους, αυτόν της ζωής και αυτόν του μύθου, εμπνέοντας πολλούς μετέπειτα μεγάλους καλλιτέχνες, μουσικούς που μεγαλούργησαν όχι μόνο στο συγκεκριμένο είδος, όπως ο Ottmar Liebert, αλλά και σε όλο σχεδόν το φάσμα της σύγχρονης μουσικής!

Ο θάνατος για καλλιτέχνες του δικού του βεληνεκούς είναι μια πολύ σχετική έννοια, ενώ ο έρωτας είναι πάντα πρωταγωνιστής!  Έρωτας για τη μουσική του θα σπινθηρίζει σε κάθε μουσικόφιλο και συνέχεια θα ξυπνάει τη δημιουργικότητα στους έφηβους και στους απανταχού «νέους στην ψυχή»! Ο μύθος γύρω από τη μουσική του Paco de Lucía θα «ξορκίζει» τον δημιουργικό και τον φυσικό θάνατο έτσι... όπως μια ζωή στον μύθο της φαίνεται

συγγραφή: Jacek Maniakowski

επιμέλεια: Maria Florokapi

Belleville

Οι Belleville είναι ένα ιδιαίτερο συγκρότημα από πολλές οπτικές και απόψεις. Το ταλέντο τους δεν είναι αυτό που τους ξεχωρίζει, μιας και υπάρχουν πολλά συγκροτήματα με περίσσιο μουσικό ταλέντο, αλλά ο συνδυασμός θεαματικότητας  μουσικής και ταλέντου δημιουργεί έναν μοναδικό συνδυασμό. Οι προσεκτικά επιλεγμένες συνθέσεις, εκτελεσμένες με προσωπικότητα δική τους αγγίζουν, όχι μόνο, την αίσθηση της ακοής, αλλά και οπτικά μας ταξειδεύουν χρονικά και γεωγραφικά σε ατμόσφαιρα ενός καμπαρέ του μεσοπολέμου. Και ακόμα και αν το όνομά τους θυμίζει Παρίσι, πολύ άνετα θα μπορούσαν να σταθούν στην σκηνή ενός βερολινέζικου καμπαρέ αυτής της εποχής.

Η Belleville ήταν μια γειτονιά του Παρισιού που κατοικούνταν από την εργατική τάξη. Ιστορικής σημασίας, μιας και έπαιξε κυρίαρχο ρόλο στην Β' Γαλλική Δημοκρατία. Σήμερα είναι μια πολύχρωμη, πολυπολιτισμική γειτονιά με πολλά καλλιτεχνικά δρώμενα. Η ιδέα του ονόματος δεν προήλθε από την γειτονιά του Παρισιού, αλλά από την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Sylvain Chomet, les Triplettes de Belleville. Η ιδέα για την δημιουργία του συγκροτήματος προήλθε από την φωνή τους, την Δώρα, πριν δυο χρόνια περίπου. Ήθελε να εκφράσει τις μουσικές τις προτιμήσεις σε μουσική των μιούζικαλ, rythm'n'blues και ήχων σκοτεινών καμπαρέ. Και όλα αυτά να αποδοθούν και θεατρικά  Η συνάντηση με την Ειρήνη, που παίζει τσέλο, κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν, μιας και η ίδια αναζητούσε κάτι τέτοιο. Η αναζήτηση τους για ακόμα έναν μουσικό τελικά απέφερε.... προσθήκη βίντεο, στο ήδη εντυπωσιακό τους σόου.

Οι Δώρα Τσίγκα: Φωνή, Λουκάς Γιαννακίτσας : Κόντρα μπάσο & φωνή, Ειρήνη Αναστασίου : Tσέλο -ακορντεόν-μελόντικα & φωνητικά, Γιάννης Καφετζόπουλος : Πιάνο-Κιθάρα & φωνητικά, Θοδωρής Χριστοδούλου : Tύμπανα, Σπύρος Παπαρουλιας και Φώτης Βελέντζας : Video Art "Πιστεύουν πως σύμφωνα με την σημερινή μουσική πραγματικότητα, τίποτα δεν μπορεί να είναι πιο σύγχρονο από το ρετρό". Έχουν παίξει σε αρκετές μουσικές σκηνές τις Αθήνας, αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, όπως Ρέθυμνο, Καλαμάτα, Πάτρα και στο καζίνο της Θεσσαλονίκης. Πρόσφατα άνοιξαν την συναυλία των puppini sisters στο gagarin. Στα μελλοντικά τους σχέδια είναι να βελτιώσουν ακόμα περισσότερο το ρεπερτόριο τους και να το κάνουν ακόμα πιο "καμπαρετζίδικο", εμπλουτίζοντας το με δικές τους συνθέσεις. 

Jacek Maniakowski 

Strange Fruit

 Σπάνια οι δρόμοι της jazz μουσικής, αλλά και των μουσικών της είναι στρωμένοι με λουλούδια. Φυσικά η Billie Holiday δεν αποτελεί εξαίρεση. Στα δύσκολα χρόνια του '50 και '60, όταν ο ρατσισμός, ειδικά στον νότο της Αμερικής, είναι σε έξαρση, πολλοί μουσικοί της jazz έχουν αφήσει την τελευταία πνοή στο όνομα της. Η ίδια αυτή μεγάλη καλλιτέχνης έχει υποστεί πάρα πολλές διακρίσεις. Κάτι που την οδηγεί στην πορνεία για να ζήσει και ναρκωτικά για να το αντέξει. Την γνωρίζει και την ερωτεύεται ένας λευκός σαξοφωνίστας, ο Λέστερ Γιάνγκ, που της προσφέρει μια ισορροπημένη ζωή. Σε μία περιοδεία της βλέπει έναν νέγρο κρεμασμένο από ένα δένδρο, έργο λευκών ρατσιστών. Γράφει το συγκλονιστικό τραγούδι Strange Fruit.... ελπίζω να μην ξαναδούμε ποτέ "παράξενα φρούτα" να κρέμονται από τα δέντρα...

Jacek Maniakowski