Tool - Lateralus

Τα μαθηματικά και η μουσική έχουν άμεση σχέση μεταξύ τους. Η έκφραση μιας σκέψης, ακόμα και συναισθήματος είναι μια υπόθεση που θέλει αρκετούς υπολογισμούς.  Αλλά συνήθως οι υπολογισμοί είναι στα στιχουργικά μέτρα για να ταιριάξουν στο μουσικό μέρος ενός τραγουδιού. Αλλά στο rock'n'roll, η κάθε "κατάκτηση" δημιουργεί μόνο επιθυμία για μια επόμενη, ειδικά αν ένας μουσικός ή μια μπάντα έχουν επιλέξει τα progresive μονοπάτια. Έτσι ο όρος Math rock δεν φαντάζει υπερβολικός και να ύπαρξη της ακολουθίας Fibonacci στους στίχους και στην μουσική είναι απλά αποτέλεσμα της αρμονικής συνύπαρξης μαθηματικών και μελωδίας. 

Οι συνθέσεις των  Tool δεν είναι ακριβώς ο ορισμός της απλότητας, αν και έχουν πάει την ροκ μουσική γενικά ένα βήμα μπροστά. Οι πειραματισμοί τους συνεχίζονται και στο τρίτο τους άλμπουμ το Lateralus του 2001. Και το ομώνυμο τραγούδι του άλμπουμ, διάρκειας 9.22 αποτελεί για πολλούς την επιτομή σχέσης μαθηματικών-μουσικής. Η δημιουργία του Justin Chancellor, μπασίστα της μπάντας, αν και χρεώνεται σε όλο το συγκρότημα, μέσα από τον πειραματισμό δημιούργησε μαθηματικές σχέσεις. Προφανώς μια κάποια θεία έμπνευση, ώθησε την δημιουργία του, αν λάβουμε υπ' όψη την ρήση του Πυθαγόρα, ότι τα μαθηματικά είναι η γλώσσα των θεών. 
Ο τίτλος του τραγουδιού, όπως και του άλμπουμ είναι ένα λογοπαίγνιο. Βγαίνει από το Vastus lateralis, έναν μυ του ποδιού και υπονοεί την πλάγια σκέψη ( Lateral thinking). Μια "θεωρία" του  Edwarda de Bono, που επιτρέπει στον ανθρώπινο νου, μέσω από την παρατήρηση, να ξεφύγει από στερεότυπα, ανοίγοντάς του τον ορίζοντα για νέες ιδέες. Και σίγουρα, αν κρίνουμε από τις συνθέσεις του συγκροτήματος, έπιασε τόπο. Το τραγούδι αρχικά λεγόταν  9-8-7, εξαιτίας του τέμπο στο ρεφρέν, που αλλάζει  από 9/8 σε  8/8 και καταλήγει 7/8. Και τα μαθηματικά τερτίπια αρχίζουν με τον αρχικό τίτλο του τραγουδιού, όταν τα τρία ψηφία σχηματίζουν το αριθμό 987, 16ο  αριθμό της ακολουθίας Fibonacci. 
Όμως, ο δημιουργός δεν σταμάτησε μόνο σε τέμπο και χρόνους του τραγουδιού, αλλά χρησιμοποίησε και την περίφημη ακολουθία στους στίχους. Black (1)
then (1)
white are (2)
all I see (3)
in my infancy (5)
red and yellow then came to be (8)
reaching out to me (5)
lets me see' (3)

Όπως φαίνεται, υπάρχει μια κανονική πορεία της ακολουθίας, που μετατρέπεται και σε φθίνουσα. Η συλλαβές του κάθε στίχου αντιστοιχούν στους αριθμούς. Το λυρικό μέρος έχει έντονες αναφορές στην παράδοση των αυτοχθόνων λαών της Αμερικής. Τα βασικά χρώματα που χρησιμοποιούνται και από τους Σαμάνους στις διδακτικές τους αφηγήσεις,  μαύρο, λευκό , κόκκινο και κίτρινο , κάνουν και "παρέλαση" στους στίχους του τραγουδιού. Τα χρώματα αυτά επίσης είναι τα μοναδικά, με τα οποία ζωγραφίζουν οι Αβορίγινες της Αυστραλίας. Ο στίχος  "As below so above and beyond, I imagine" είναι παρμένος από το Seven Aphorisms of Summum, αλλά παραπέμπει και στο Σμαραγδένιο Πίνακα της Ερμητικής διδασκαλίας. 
Ο Justin Chancellor, όταν δημιούργησε το μουσικό κομμάτι, το φαντάστηκε σαν μια κεντρομόλο σπείρα. Ο καλλιτέχνης Alex Grey, που σχεδίασε το εξώφυλλο του άλμπουμ, είδε κάτι παρόμοιο σε ένα "ταξείδι" υπό την επήρεια του  LSD. Ουσιαστικά ο καλλιτέχνης προσπάθησε να αναδείξει μια πνευματική κατάσταση του ανθρώπου. 

 Jacek Maniakowski

Dream Theater - As I am

Τα λυρικά γράφτηκαν από τον κιθαρίστα του συγκροτήματος John Petrucci και αναφέρονται σε έναν τύπο που μας διαβεβαιώνει πως δε θα αλλάξει τον εαυτό του απλά και μόνο επειδή κάποιος άλλος θέλει να το κάνει... Το βρίσκουμε και ως single, αλλά περιλαμβάνεται και στο album Train of Thought που κυκλοφόρησε το Νοέμβρη του 2003 και γράφτηκε μέσα σε τρεις εβδομάδες.

Μεταφορικά, ο Petrucci ήθελε να περάσει το μήνυμα ότι δε θα αλλάξουν το μουσικό τους ύφος παρ' όλες τις πιέσεις των δισκογραφικών εταιριών.  Σε συνδυασμό με μια καλοκαιρινή tour το 2003 μαζί με τους Queensrÿche όπου ο πρώτος drummer των Dream Theater, Mike Portnoy, τη χαρακτήρισε "μια ενοχλητική σειρά εμφανίσεων" , λειτούργησε το τραγούδι και ως "καρφί" στα αυτιά του Mike Stone - κιθαρίστα των Queensrÿche - όταν προσπάθησε να δείξει στον Petrucci κάποιες τεχνικές στην κιθάρα, οδηγώντας τον να γράψει: "Don't tell me what's in, tell me how to write".

Ο γεροδεμένος Καναδός James LaBrie, που το ερμηνεύει, μπορεί να μην έχει την τελειότερη φωνή του κόσμου, αλλά σίγουρα είναι πολύ αγαπητός και στα άλλα μέλη του συγκροτήματος  και στον κόσμο, παρόλα τα ανεβοκατεβάσματα της διάθεσης και της απόδοσής του. Και όσο να πεις, μια γοητεία την έχει σε σχέση με τον Charlie Dominici που αντικατέστησε...

Η επιμονή του συγκροτήματος να χρησιμοποιεί μακροσκελή solo από drums, keyboards, κιθάρα και μπάσο μπορεί να εξοργίζει τους κριτικούς, αλλά κάνει πιο πιστούς τους οπαδούς του συγκροτήματος και επιμηκύνει την απόλαυση στους λάτρεις του είδους.

 

Μαρία Αναστασοπούλου