Πέμπτη 4 Απριλίου 2013

Jake Holmes/Led Zeppelin - Dazed and Confused



Ο Προμηθέας έκλεψε την φωτιά από τους θεούς για να την δώσει στους κοινούς ανθρώπους. Ουσιαστικά έδωσε κάτι που είχαν λίγοι για να το δώσει στους πολλούς, αν και ακόμα σήμερα, πολλά χρόνια μετά από τους μυθικούς καιρούς, είναι δύσκολο να πει κανείς αν μπορούμε να την χειριστούμε σωστά. Η μουσική είναι ένα αναπόσπαστο μέρος του ανθρώπου και πολλές φορές αντανακλά και μύθους, φέρνοντας τους στην καθημερινότητα με την μορφή της μελωδίας.

Και όπως η φωτιά πέρασε από τα χέρια των θεών στους ανθρώπους, έτσι και μια μελωδία μπορεί να ταξιδέψει από έναν δημιουργό σε έναν άλλον, αλλάζοντας μορφή, δύναμη και σκοπό. Μερικές φορές γίνεται δώρο, άλλες γίνεται αντικείμενο διεκδίκησης — και κάπου ανάμεσα γεννιέται η “Προμηθεϊκή κλοπή”.

Όλος αυτός ο πρόλογος είναι για να προσεγγίσω κάπως την έννοια της "Προμηθεϊκής κλοπής". Κάποιος ενσαρκώνει μια μελωδία, κάποιος άλλος την εξελίσσει και στο τέλος γίνεται παντού γνωστή από κάποιον, που έχει την λάμψη να το δείξει σε πολλούς. Ο ορισμός αυτής της διαδικασίας είναι και το Dazed and Confused, που έγινε γνωστό από τους Led Zeppelin, μέσα από το ντεμπούτο τους άλμπουμ. Η δημιουργία του πραγματικού τραγουδιού ανήκει στον Jake Holmes, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στο πρώτο δίσκο του καλλιτέχνη, το "The Above Ground Sound" την χρονιά του 1967.

Η αρχική εκδοχή του Holmes ήταν ένα folk‑ψυχεδελικό κομμάτι, χτισμένο πάνω σε μια κατερχόμενη χρωματική μπασογραμμή (E–D–C#–C–B), με ατμόσφαιρα σχεδόν εξομολογητική. Ηχογραφήθηκε σχεδόν live, σε δύο μέρες, με ελάχιστο budget, και είχε διάρκεια μόλις 3:46. Οι στίχοι του ήταν πιο σκοτεινοί, πιο προσωπικοί, μακριά από την επική διάσταση που θα έπαιρνε αργότερα.

Αμέσως την επομένη χρονιά το τραγούδι μπαίνει στον δίσκο των The Yardbirds, Live Yardbirds: Featuring Jimmy Page με "κωδικοποιημένο τίτλο" "I'm Confused".... και όλα με σφραγίδα του Page και καμιά αναφορά στον δημιουργό. Η επιτομής της κλοπής έρχεται με το ντεμπούτο άλμπουμ των Led Zeppelin, όπου πάλι δεν γίνεται καμιά αναφορά στον καλλιτέχνη.



Οι Yardbirds είχαν ήδη μετατρέψει το κομμάτι σε ψυχεδελικό τελετουργικό, με τον Page να εισάγει για πρώτη φορά το περίφημο βιολί‑δοξάρι στην κιθάρα — στοιχείο που αργότερα θα γίνει σήμα κατατεθέν των Zeppelin. Όταν οι Zeppelin σχηματίστηκαν, το “Dazed and Confused” ήταν μόλις το δεύτερο τραγούδι που ηχογράφησαν ποτέ. Στις συναυλίες τους το ανέβαζαν στα 15–20 λεπτά, με εκτεταμένους αυτοσχεδιασμούς και σκοτεινά middle sections που δεν υπήρχαν στην εκδοχή Holmes.

Η πρώτη επαφή του ψευδοδημιουργού με τον πραγματικό δημιουργό έγινε σε μια τουρνέ των The Yardbirds στην Αμερική, όπου ο Jake Holmes άνοιγε την εμφάνιση των Άγγλων στο Village Theater στην πόλη Greenwich Village τον Αύγουστο του 1967. Ο δημιουργός του αναφέρει πως το σύνθετε χωρίς την επήρεια του LSD, διαψεύδοντας τις φήμες. Ο ίδιος λέει ότι, απλά κάπνιζε "χόρτο" και φοβόταν το LSD. Ουσιαστικά το τραγούδι μιλάει για την κοπέλα του, που δεν ήξερε αν ήθελε να μείνει μαζί του ή όχι.

Μετά από εκείνη τη βραδιά, ο ντράμερ των Yardbirds, Jim McCarty, αγόρασε το άλμπουμ του Holmes την επόμενη μέρα — και έτσι ξεκίνησε η αλυσίδα της “μεταμόρφωσης”. Ο Holmes, χρόνια αργότερα, είπε ότι είχε προσπαθήσει να επικοινωνήσει με τον Page ήδη από τα ’80s, αλλά δεν πήρε ποτέ απάντηση.

Η μήνυση όμως, στον Page έγινε μόλις το 2010, αλλά απορρίφθηκε δυο χρόνια αργότερα, πιθανόν λόγω εξωδικαστικού συμβιβασμού.

Μετά την υπόθεση, σε μεταγενέστερες εκδόσεις του κομματιού εμφανίστηκε η φράση “Inspired by Jake Holmes”, μια καθυστερημένη αλλά ουσιαστική αναγνώριση. Το θέμα επανήλθε ξανά στο προσκήνιο το 2025, με αφορμή νέο υλικό και συζητήσεις γύρω από το ντοκιμαντέρ “Becoming Led Zeppelin”.


Jacek Henryk Maniakowski

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου