Faith No More - Epic

Ένα έπος είναι η εξύμνηση ενός γεγονότος, που χωρίς την βοήθεια κάποιου ταλαντούχου συγγραφέα, θα ήταν απεχθές και χωρίς μιμητές. Σαν ηλεκτρόνιο, ένας συγγραφέας δένει ένα γεγονός με την ιστορία και την ανθρώπινη μνήμη, ωραιοποιώντας το. Μια τέτοια ενέργεια, που μπορεί να ενώσει διαφορετικά ανεξάρτητα πράγματα μεταξύ τους και να τα μεγαλώσει, τουλάχιστον στα μάτια ανθρώπων, υπάρχει σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Ανάλογα με την θρησκεία και φιλοσοφική προσέγγιση, έχει και διαφορετικό όνομα. Στο rock 'n' roll το όνομα αυτό αφορά κάποιον μουσικό, νέο μέλος συνήθως, που με την παρουσία του το απογειώνει...... σε επικές διαστάσεις, ακόμα κι αν η συνεισφορά του δεν είναι τόσο μεγαλειώδης.

Η σουρεαλιστική προσωπικότητα του  Mike Patton ήταν ακριβώς το ηλεκτρόνιο που χρειαζόταν οι  Faith No More για να γίνουν, από μια υποσχόμενη μπάντα, μια πολύ επιτυχημένη και ολοκληρωμένη. Το διαβατήριο για την επιτυχία υπήρξε το τρίτο τους άλμπουμ, το The Real Thing του 1989. Μετά την φυγή-εκδίωξη του Chuck Mosley, λίγο πριν κυκλοφορία του τα φωνητικά ανέλαβε ο Mike Patton, αλλά και την λυρική επένδυση όλων των τραγουδιών τους. Και μεταξύ των άλλων και ένα τραγούδι, που έμελλε να είναι σταθμός για την σκληρή μουσική. Το μουσικό μέρος  του "Epic" είχε ολοκληρωθεί πριν ο στιχουργός του αφήσει τους  Mr. Bungle και εισχωρήσει στην νέα του μπάντα.

Οι δημιουργοί της μεγαλύτερης επιτυχίας της μπάντας είναι οι Billy Gould, Jim Martin, Roddy Bottum, Mike Bordin. Οι στίχοι είναι το ίδιο σουρεαλιστικοί, όπως και οι προσωπικότητα του τραγουδιστή. Η συνεχής αναφορά στο  "it", χωρίς να προσδιορίζει σε κανένα σημείο τι ακριβώς είναι "αυτό" επιτίνει τον σουρεαλισμό με την ερώτηση "What is it?" από την υπόλοιπη μπάντα. Όμως η μουσική, αν και γράφτηκε με πολυ φυσιολογικό τρόπο, αποτελεί την βάση για την εξέλιξη της heavy metal μουσικής σε Nu Metal. Ο συνδυασμός των Funk, Rap, Heavy Metal και κλασικής μουσικής ήταν πρωτόγνωρος για τα αυτιά των "μεταλάδων" εκείνης της εποχής.

Ο τίτλος του τραγουδιού, που είναι τελείως άσχετος με του σουρεαλιστικούς στίχους, προήλθε από μια ιδιωματική ονομασία της  διαδικασίας της δημιουργίας ενός τραγουδιού. Συγκεκριμένα ξεκινούσαν με την δημιουργία της μουσικής πρώτα και πάνω σ' αυτήν πρόσθεταν τους στίχους, ονομάζοντας όλη αυτήν την διαδικασία απλά «Epic». Ο όρος «epic» ως στούντιο slang αναφέρεται στη διαδικασία «μουσική πρώτα, στίχοι μετά», αλλά η μπάντα έδωσε μια ειρωνική χροιά σε αυτό. Φυσικά μόνο "επική" αντιμετώπιση δεν είχε το τραγούδι από την δισκογραφική τους, την  Slash. Μετά την εμπορική αποτυχία του πρώτου σινγκλ του άλμπουμ, του  'From Out Of Nowhere', έκανε την εταιρία του να θέλει να τους εγκαταλείψει. Κυκλοφόρησε σε σινγκλ το τραγούδι, δημιουργώντας και βιντεοκλίπ που το συνόδευε, σαν ύστατη προσπάθεια, αλλά και με περισσότερη ειρωνεία, παρά πίστη στην επιτυχία του. Ούτε όμως, το συγκρότημα είχε ιδιαίτερες προσδοκίες από την κυκλοφορία του τραγουδιού.

Κυκλοφόρησε ως τρίτο single του άλμπουμ τον Ιούνιο του 1990, την επόμενη χρονιά της κυκλοφορίας του άλμπουμ. Και παρόλη την αδιάφορη προσέγγιση κατάφερε να φτάσει στο Νο 9 του Billboard Hot 100, Νο 1 στο Modern Rock Tracks, Νο 13 στο Mainstream Rock, Νο 17 στο UK Singles Chart και Νο 1 στην Αυστραλία. Βραβεύτηκε  ως Platinum στις ΗΠΑ (πάνω από 1 εκατ. αντίτυπα) και Gold σε ΗΒ, Αυστραλία, Καναδά και Νέα Ζηλανδία. Ήταν το πρώτο single των Faith No More που μπήκε στο Top 10 των ΗΠΑ και το πιο εμπορικά επιτυχημένο τραγούδι της καριέρας τους.

Ηχογραφήθηκε στα Brilliant Studios και Different Fur Studios του Σαν Φρανσίσκο (1988–1989) με παραγωγό τον Matt Wallace. Η παραγωγή συνδύασε το αναλογικό ήχο για την ζεστασιά που δίνει, αλλά πειραματίστηκε με πρώιμη ψηφιακή επεξεργασία, δηλαδή, τα τύμπανα ηχογραφήθηκαν ζωντανά, το μπάσο περάστηκε από DI συν τον ενισχυτή Ampeg, και οι κιθάρες του Jim Martin διπλασιάστηκαν με ελαφριά παραμόρφωση για να διατηρηθεί η «ζωντανή» αίσθηση. Το πιάνο στο τέλος ηχογραφήθηκε σε ένα ακουστικό upright piano που είχε τοποθετηθεί στο στούντιο για αυτοσχεδιασμούς. Η «έκρηξη» ήταν οπτικό εφέ στο βίντεο και στην ηχογράφηση το κομμάτι κλείνει με αργό fade-out.

Η φωνητική ερμηνεία του Patton ήταν και αυτή πρωτοπόρα για την εποχή και συνδυάζει rap delivery, melodic phrasing και theatrical growls, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά τη φωνητική πολυμορφία του nu metal. Το «What is it?» δεν είναι απλό ρεφρέν, αλλά «call-and-response δομή», δηλαδή φράση που μιμείται τη λογική της ερώτησης-απάντησης σε τελετουργικό ή θεατρικό πλαίσιο. Με όλο αυτό το ανακάτεμα έδωσε αφορμές για ακαδημαϊκή μελέτη. Οι μουσικολόγοι το αναλύουν ως «πρώιμο παράδειγμα genre-blending» που περιλαμβάνει funk basslines, heavy metal riffing, rap vocal flow, classical piano interlude. Αυτός ο συνδυασμός αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο για συγκροτήματα όπως οι Korn, Limp Bizkit, Linkin Park, System of a Down και Deftones.

Αλλά το και το βιντεοκλίπ έχει πολύ ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες. Για την δημιουργία του, πηγή έμπνευσης υπήρχε γενικά το έργο του Ισπανού ζωγράφου Salvador  Dali. Η συνεχής του μετάδοση από το  MTV, οφειλόταν και στο εντυπωσιακό του τελείωμα όπου, το πιάνο που κλείνει και το τραγούδι, εκρήγνυται και μια εικόνα ενός ψαριού που σπαρταράει έξω από το νερό, μπερδεύει ακόμα περισσότερο τον θεατή. Σκηνοθετημένο από τον Ralph Ziman κατάφερε να κερδίσει το MTV Video Music Award για Best Metal/Hard Rock Video (1990).

Το ψάρι άνηκε στην  Björk, η οποία εκείνη την εποχή βρισκόταν στο San Francisco για ένα ρεσιτάλ ποίησης. Το έδωσε σε έναν φίλο της ο οποίος μετά από αυτό  πέρασε από το πάρτι, που γινόταν  στο σπίτι του Roddy Bottum, στον οποίο έδωσε και το ψάρι, που πριν λίγο του είχε δοθεί. Αν και ίδια τους το εμπιστεύτηκε, έχοντας την πεποίθηση, ότι δεν θα το έβλαπταν, το ψάρι δεν το ξαναείδε κανείς. Η ίδια η  Ισλανδή τραγουδίστρια ομολογεί ότι, αν δεν το είχε δώσει, τίποτα δεν θα είχε συμβεί..... ούτε στο ψάρι, αλλά ούτε και στο συγκρότημα, αλλά με διαφορετική κατάληξη για τον καθένα.

Ο Jim Martin, κιθαρίστας του γκρουπ, ήταν στενός φίλος με τον αποθανόντα μπασίστα των Metallica, Cliff Burton, παίξανε μαζί σε δυο διαφορετικά σχήματα. Προς τιμή του φορά μια μπλούζα με το πρόσωπό του και τα λόγια "A Tribute to Cliff Burton."

Ακαδημαϊκά, μελετάται ακόμα και σήμερα σε μαθήματα Μουσικής Κοινωνιολογίας και Πολιτισμικών Σπουδών ως περίπτωση «genre hybridization» και ως παράδειγμα του πώς η εμπορική επιτυχία μπορεί να προκύψει από καλλιτεχνικό ρίσκο και οπτική πρόκληση. Η φράση «What is it?» έχει γίνει πολιτισμικό meme και χρησιμοποιείται σε συζητήσεις για την ταυτότητα της εναλλακτικής μουσικής, την αποδόμηση των ειδών και την αναζήτηση νοήματος σε μεταμοντέρνα κείμενα.

Jacek Henryk Maniakowski