Δευτέρα 11 Νοεμβρίου 2013

Golden Earring - Radar Love


Η μουσική μεταξύ τον άλλων είναι κίνηση. Και αν λάβουμε την θεωρεία κάποιων φυσικών ότι η κίνηση και η δόνηση είναι οι μόνες πραγματικές διαστάσεις, τότε το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι, η μουσική είναι η μόνη πραγματικότητα. Σίγουρα για πολλούς είναι και χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζουν αυτήν την θεωρία. Αλλά η μουσική δεν είναι μόνο η καλύτερη συνοδός στα νοητικά ταξείδια, αλλά και στα πραγματικά. Το rock'n'roll είναι συνδεδεμένο με τον δρόμο από την γέννηση του. Ανήσυχο και με αδυναμία να στεριώσει κάπου, εκτός της καρδιάς των οπαδών του, αντλεί  συχνά την θεματολογία του από ιστορίες δρόμου. Άλλωστε μια μπάντα συνέχεια ταξειδεύει και οι περισσότερες ώρες περνάει σε κάποιο αυτοκίνητο κατευθυνόμενο στην επόμενη πόλη, που θα παίξουν. 

Κάπως έτσι γεννήθηκε ολόκληρη κατηγορία τραγουδιών μέσα στο rock, τα λεγόμενα driving songs. Τραγούδια που δεν είναι απλώς κατάλληλα για να τα ακούς στο αυτοκίνητο, αλλά μοιάζουν να έχουν γραφτεί για να συγχρονίζονται με τη μηχανή, με τις γραμμές του δρόμου, με τα φώτα που περνάνε από το παρμπρίζ και με αυτή την περίεργη αίσθηση ελευθερίας που έχεις όταν κινείσαι μέσα στη νύχτα. Και σε αυτή την κατηγορία, το Radar Love κατέχει σχεδόν μυθική θέση.
Ένα από τα πιο δημοφιλή ταξιδιάρικα τραγούδια, δηλαδή ιδανικό για να συνοδέψει κάθε οδηγό, είναι και το Radar Love, των Ολλανδών Golden Earring. Η δημιουργία των George Kooymans και Barry Hay βρίσκεται στο ένατο τους άλμπουμ, το Moontan του 1973, οποίο και χαρακτηρίστηκε σαν το καλύτερο  Dutch rock άλμπουμ. Ο λόγος φυσικά είναι το συγκεκριμένο τραγούδι, που βρίσκεται και στις δύο πλευρές του δίσκου και σε διαφορετικές εκτελέσεις. 
Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως το Moontan έχει μια μικρή ιστορία από μόνο του, γιατί κυκλοφόρησε με διαφορετικά tracklists σε διαφορετικές αγορές. Η ευρωπαϊκή και η αμερικανική έκδοση δεν ήταν ακριβώς ίδιες, κάτι πολύ συνηθισμένο εκείνη την εποχή, όταν οι δισκογραφικές προσάρμοζαν τα άλμπουμ ανάλογα με το τι πίστευαν ότι θα «πιάσει» καλύτερα στο κοινό κάθε χώρας. Το Radar Love κυκλοφόρησε πρώτα στην Ευρώπη το 1973 και στη συνέχεια στις Η.Π.Α. το 1974, όπου έδωσε στο συγκρότημα τη μεγάλη διεθνή του αναγνώριση. Έφτασε στο Νο 13 του Billboard Hot 100, ενώ στη Βρετανία μπήκε στο Top 10, φτάνοντας στο Νο 7. Στην πατρίδα τους, την Ολλανδία, έγινε φυσικά τεράστια επιτυχία.
Οι Golden Earring δεν ήταν τυχαίο συγκρότημα. Ξεκίνησαν στις αρχές της δεκαετίας του ’60 στη Χάγη, αρχικά ως The Tornados, και στη συνέχεια πήραν το όνομα The Golden Earrings, το οποίο αργότερα έγινε απλώς Golden Earring, όνομα παρμένο από ένα ολλανδικό ποίημα του 19ου αιώνα. Το 1969, όταν περιόδευαν με τους Led Zeppelin (πριν γίνουν τεράστιοι) και τον Fleetwood Mac (όταν ακόμα έπαιζαν blues με τον Peter Green), έκοψαν το "s" για να ακούγονται πιο "μοντέρνοι" και μπήκαν στην εποχή του hard rock, οδηγώντας στο Moontan. Υπήρξαν ένα από τα πιο μακρόβια rock συγκροτήματα της Ευρώπης, με πορεία που κράτησε έξι δεκαετίες. Αυτό από μόνο του λέει πολλά, γιατί ελάχιστες μπάντες κατάφεραν να μείνουν ενεργές τόσα χρόνια με τόσο σταθερό πυρήνα.
Ο μουσικοκριτικός  Bill Lamb το κατατάσσει στα "top 10 driving songs". Και γιατί όχι; εφόσον το τραγούδι μιλάει από τη..... θέση του οδηγού. Το λυρικό μέρος αναφέρεται στην προσμονή κάποιου να συναντήσει τον έρωτά του. Δεν έχει κάποιο μέσο να επικοινωνήσει με το "μωρό" του και μόνο πατώντας γκάζι μπορεί πιο γρήγορα να να βρεθεί κοντα στην αγαπημένη του. Ακούγοντας το "Coming on Strong" της Brenda Lee, ο οδηγός ελπίζει το ίδιο τραγούδι να ακούει και αυτή. 
Μια μικρή λεπτομέρεια αποτελεί η αναφορά στο λυρικό μέρος: "The radio's playing some forgotten song / Brenda Lee's 'Coming on Strong'". Η Brenda Lee ήταν ένα τεράστιο αστέρι της δεκαετίας του '60 (γνωστή και ως "Little Miss Dynamite"). Ο Barry Hay έχει παραδεχτεί αργότερα ότι απλώς τους άρεσε πώς ακουγόταν το όνομα της Brenda Lee σε συνδυασμό με τη φράση "Coming on Strong" και το έβαλαν χωρίς να γυρίσουν να δουν αν υπήρχε όντως τέτοιο τραγούδι της. Πάντως, η ατμόσφαιρα του στίχου περνάει τέλεια: ο οδηγός ακούει κάποιο παλιό σταθμό τα μεσάνυχτα να παίζει ξεχασμένα τραγούδια της δεκαετίας του '60. Το Coming on Strong ήταν πράγματι τραγούδι της Brenda Lee, κυκλοφορημένο το 1966. Η αναφορά αυτή δίνει στο Radar Love κάτι από παλιό αμερικανικό ραδιόφωνο, από μοναχική οδήγηση μέσα στη νύχτα, όταν ο οδηγός πιάνει έναν σταθμό και ένα τραγούδι γίνεται ξαφνικά μήνυμα, σημάδι ή ακόμα και επικοινωνία. Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για εποχή χωρίς κινητά, χωρίς μηνύματα, χωρίς GPS. Η απόσταση τότε είχε άλλο βάρος. Αν ήθελες να βρεθείς κοντά σε κάποιον, δεν έστελνες απλώς ένα μήνυμα. Έμπαινες στο αυτοκίνητο και οδηγούσες.
Και αυτή η προσπάθεια ουσιαστικά ονομάζεται  Radar Love. Αργότερα το τραγούδι αποτέλεσε έμπνευση για τον Λευτέρη Πανταζή για να γράψει το "Έρωτας με τηλεπάθεια" και ο Αντύπας το "Οδηγώ και σε σκέφτομαι"..... εεεεεεεεελα λίιιιγο. 
Ο τίτλος είναι από μόνος του εξαιρετικός. Το «ραντάρ» δεν έχει εδώ την κυριολεκτική έννοια της συσκευής που εντοπίζει ταχύτητες ή αντικείμενα. Είναι κάτι σαν ερωτική κεραία, μια τηλεπαθητική σύνδεση. Ο οδηγός νιώθει ότι η γυναίκα που αγαπά τον καλεί χωρίς να χρειάζεται τηλέφωνο. Το τραγούδι πιάνει τέλεια αυτή την παράλογη αλλά γνώριμη αίσθηση ότι κάποιος σε σκέφτεται την ίδια στιγμή που τον σκέφτεσαι κι εσύ. Αυτό είναι το Radar Love. Ένας έρωτας που λειτουργεί σαν συχνότητα.
Αλλά ερχόμενοι στα γεγονότα, το τραγούδι έχει διασκευαστεί από πολλούς καλλιτέχνες, μεταξύ αυτών και U2, R.E.M., Ian Stuart Donaldson, Sun City Girls, White Lion, Blue Man Group, Def Leppard, αλλά και ο Carlos Santana. Συνολικά 250 φορές γνώρισε διαφορετική εκτέλεσή του.  
Μία από τις πιο γνωστές διασκευές είναι αυτή των White Lion, το 1989, στο άλμπουμ Big Game. Η δική τους εκδοχή το έφερε ξανά στο προσκήνιο για ένα νεότερο hard rock και glam metal κοινό, σε μια εποχή όπου το MTV μπορούσε να ξανασυστήσει παλιά τραγούδια σε μια ολόκληρη γενιά. Σε διάφορες λίστες και βάσεις δεδομένων αναφέρονται ακόμη περισσότερες διασκευές, κάτι που δείχνει πως το Radar Love δεν έμεινε απλώς ένα hit της εποχής του, αλλά έγινε σχεδόν rock standard. Από hard rock μπάντες μέχρι πιο πειραματικά σχήματα, πολλοί θέλησαν να βάλουν το δικό τους χέρι σε αυτόν τον ασταμάτητο ρυθμό.
Αν και το συγκρότημα ήταν συνεχώς ενεργό, με τακτικές κυκλοφορίες μόλις 9 χρόνια αργότερα είδαν ένα τραγούδι τους να μπαίνει στα τσαρτς, το "Twilight Zone.".  Το Twilight Zone, που κυκλοφόρησε το 1982, ήταν η δεύτερη μεγάλη διεθνής τους επιτυχία και ειδικά στην Αμερική τους ξαναέβαλε στους ραδιοφωνικούς σταθμούς και στο MTV. Παρόλα αυτά, όσο αγαπημένο κι αν έγινε, ποτέ δεν ξεπέρασε στη συλλογική μνήμη το Radar Love. Για τους περισσότερους, όταν ακούνε Golden Earring, το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό είναι εκείνο το μπάσο που μοιάζει με κινητήρα που έχει ήδη πάρει μπροστά.
Ο τρόπος δημιουργίας των τραγουδιών για το συγκρότημα ήταν βαρετά ίδιος. Πρώτα έβρισκαν τον τίτλο και γύρω από αυτό δημιουργούσαν τον μουσικό και λυρικό μέρος. Και αυτό το τραγούδι δεν ξέφυγε από αυτόν τον κανόνα τους. Όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, η μπάντα δεν περίμενε τόση επιτυχία για αυτό το τραγούδι. Αρχικά ήταν να κυκλοφορήσει μόνο μέσα στο άλμπουμ τους, το οποίο ήταν και πρώτο τους που κυκλοφορούσε στις Η.Π.Α.. Σε σινγκλ θα κυκλοφορούσε μόνο για τα ραδιόφωνα. 
Η δομή του τραγουδιού είναι από τα μυστικά της επιτυχίας του. Δεν βασίζεται μόνο σε ένα δυνατό ρεφρέν, αλλά σε μια συνεχή κίνηση. Το μπάσο του Rinus Gerritsen λειτουργεί σαν παλμός μηχανής, τα τύμπανα του Cesar Zuiderwijk σπρώχνουν διαρκώς το κομμάτι μπροστά, ενώ οι κιθάρες του George Kooymans δίνουν αυτή την αίσθηση ανοιχτού δρόμου. Υπάρχουν επίσης πνευστά σε σημεία του τραγουδιού, κάτι που του δίνει μια σχεδόν κινηματογραφική ένταση. Δεν είναι απλώς rock κομμάτι. Είναι μικρή σκηνή καταδίωξης, ερωτικής αγωνίας και νυχτερινής διαδρομής.
Στις ζωντανές τους εμφανίσεις, εκμεταλλευόταν το τραγούδι για να κάνει εντυπωσιακό σόου ο ντράμερ τους  Cesar Zuiderwijk. Στην πραγματικότητα έχει πολύ έξυπνη δομή, βασιζόμενη στα κρουστά και αυτό ήταν και ο λόγος για αυτό. 
Ο Zuiderwijk έγινε γνωστός και για το θεαματικό του παίξιμο, αλλά και για τα σκηνικά του κόλπα. Δεν ήταν απλώς ο άνθρωπος που κρατούσε το ρυθμό. Στα live των Golden Earring ήταν κανονικός performer. Το Radar Love του έδινε χώρο να ξεδιπλώσει αυτή την ενέργεια, αφού το τραγούδι βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη ρυθμική του ένταση. Γι’ αυτό και στις συναυλίες συχνά μεγάλωνε σε διάρκεια, με αυτοσχεδιασμούς και εκτεταμένα μέρη που έκαναν το κοινό να περιμένει την έκρηξη του ρεφρέν.
Το 2011 ο ραδιοφωνικός σταθμός Planet Rock, το κατέταξε σαν το κορυφαίο τραγούδι που ακούγεται στο αυτοκίνητο, με τα "Highway Star" των  Deep Purple και το "Highway To Hell" των AC/DC να ακολουθούν. Επίσης έντυσε μουσικά την ταινία Detroit Rock City, στην οποία 4 έφηβοι περνάνε διάφορες περιπέτειες για να δουν τους  KISS να παίζουν ζωντανά. 
Η παρουσία του στην ποπ κουλτούρα δεν σταμάτησε εκεί. Το Radar Love έχει ακουστεί σε ταινίες, σειρές, διαφημίσεις, ραδιοφωνικά αφιερώματα και βιντεοπαιχνίδια, πάντα με την ίδια σχεδόν χρήση: να δηλώσει δρόμο, ταχύτητα, νύχτα, ένταση και μια ανεξήγητη επιθυμία να συνεχίσεις. Η διασκευή των White Lion εμφανίστηκε και στο Guitar Hero Encore: Rocks the 80s, ενώ το αυθεντικό τραγούδι έχει βρει θέση και σε playlists κλασικού rock, σε ραδιοφωνικές λίστες με τα καλύτερα τραγούδια για οδήγηση και σε αμέτρητες συλλογές.
Το συγκρότημα έμεινε ενεργό για δεκαετίες, μέχρι που το 2021 ανακοίνωσε ουσιαστικά το τέλος του, μετά τη διάγνωση του George Kooymans με ALS. Έτσι έκλεισε μια από τις πιο μεγάλες διαδρομές στην ευρωπαϊκή rock ιστορία. Όμως το Radar Love συνεχίζει να κινείται. Και ίσως αυτό είναι το πιο ταιριαστό για ένα τέτοιο τραγούδι. Δεν ανήκει σε ένα δωμάτιο, ούτε σε μια εποχή. Ανήκει στον δρόμο. Σε εκείνη τη στιγμή που το ραδιόφωνο παίζει κάτι που μοιάζει να μιλάει μόνο σε σένα, τα φώτα χάνονται πίσω σου και κάπου μπροστά υπάρχει κάποιος που σε περιμένει.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου