Πέμπτη 28 Αυγούστου 2025

The Rumjacks : An Irish Pub Song

 

Κατά τον μεσαίωνα στην Ευρώπη, η μόνη ελεύθερη δίοδος μετακίνησης πληροφοριών ήταν η μουσική και τα τραγούδια των βάρδων. Οι οποίοι έντεχνα έκρυβαν πληροφορίες μέσα στους στίχους των τραγουδιών. Άλλωστε πολλές ιστορίες, όπως αυτή του Ρομπέν των Δασών, έστω και λίγο παραποιημένη, μαθευτήκαν από απλούς ανθρώπους. Αλλά ακόμα και σήμερα, όπου οι πληροφορία ταξειδεύει με ασύλληπτες ταχύτητες, πάντα ένα τραγούδι μπορεί να μεταφέρει κάποιες πληροφορίες ή ακόμα και την ίδια την γνώση.



Οι Αυστραλοί The Rumjacks τιμούν τις κέλτικες ρίζες τους όχι μόνο με την μουσική τους και την ορθά ποσοτική εκτίμηση των αλκοολούχων προϊόντων εκ Ιρλανδίας και Σκωτίας, αλλά και με πολλές ακόμα πληροφορίες, που εμπεριέχουν οι στίχοι των τραγουδιών τους. Η πρώτη τους επιτυχία και το δεύτερο single από το Gangs of New Holland (2010), Τρίτη δισκογραφική τους απόπειρα και πρώτο ολοκληρωμένο άλμπουμ, το An Irish Pub Song δεν χωρά αμφιβολία για το τι θα ακούσει ο ακροατής.

Οι στίχοι του όμως, δεν προοριζόταν να γίνουν τραγούδι. Όπως δηλώνει ο τότε frontman Frankie McLaughlin σε μια συνέντευξή του ότι το κομμάτι ξεκίνησε ως ένα ποίημα, λίγα χρόνια πριν φτιάξουν την μπάντα με τον Gabriel (Whitbourne: Guitars). Όταν πλέουν υπήρχαν σαν συγκρότημα, τότε ο κιθαρίστας πρότεινε να γίνει τραγούδι. Όπως αναφέρει ο τραγουδιστής, αρχικά το είχε ηχογραφήσει, σε μια διαφορετική έκδοση, για τον εαυτό του και μόνο. Και στην πραγματικότητα η ιδέα ξεπήδησε μετά από μια συνάντηση με έναν Ιρλανδό φίλο του.

Ο φίλος του, τον είχε προσκαλέσει να πάνε σε μια καινούργια παμπ, που είχε ανοίξει κοντά στο μέρος που διέμεναν. Το συγκεκριμένο κατάστημα διαφημιζόταν ότι είχα αποσυναρμολογήσει ολόκληρη ιρλανδική παμπ, η οποία είχε κλείσει και βρισκόταν στην πόλη του Δουβλίνου και την μετέφεραν στο Σύδνεϋ. Όταν πήγαν «έφαγαν πόρτα» κανονικά, καθώς το μέρος είχε κώδικα ενδυμασίας, οποίος δεν ταίριαζε με ρουχισμό των δυο φίλων. Όπως αποδείχτηκε δεν ήταν και ιδιαίτερα τίμιοι στην διαφήμισή τους.



Οι εμπειρίες του  Frankie σε αυτόν τον χώρο έχουν και συνέχεια. Μια μέρα βρισκόταν εκεί με άλλους εργάτες και εργολάβους, όλοι Ιρλανδοί. Λόγω της βροχής, δεν εργαζόταν κανείς τους. Κοντά στην παρέα τους καθόταν και ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που έτρωγε εκείνη την ώρα. Καθώς όλοι τους Ιρλανδοί και ο Σκοτσέζος φίλος και συνάδελφος ( τους, ο Frankie), ξεκίνησαν να τραγουδάνε παραδοσιακά τραγούδια του τόπου τους. Το ζευγάρι το απολάμβανε, αλλά όχι ο σερβιτόρος, ο οποίος τους έκανε συστάσεις να σταματήσουν, αλλιώς θα «έπαιρναν πόδι». Κάτι που πραγματοποιήθηκε στο τέλος. Και η σκέψη που έκανε ο δημιουργός του τραγουδιού, ήταν: Ιρλανδοί πήραν πόδι από Ιρλανδική παμπ, επειδή φερόταν σαν Ιρλανδοί.

Αλλά ο τραγουδιστή, σαν πνεύμα αναζήτησης, έκανε μια δική του προσωπική έρευνα. Έψαχνε ιρλανδικές pub στα πιο περίεργα μέρη του κόσμου. Όπως ομολογεί έχει βρει και μία σε ένα βουνό  των Ιμαλάιων. Μετά την ανακάλυψή του αυτή, μιλώντας στα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος, δήλωσε περήφανα ότι το τραγούδι αυτό θα γίνει η πρώτη τους επιτυχία γιατί όλος ο κόσμος ξέρει για τι μιλάνε. Και όντως οι ιρλανδικές παμπ υπάρχουν σχεδόν σε κάθε πόλη του κόσμου. Αν και τα λόγια του αποδείχτηκαν προφητικά, ωστόσο ο ίδιος δεν είχε διάθεση να γίνει προφήτης.

Το βίντεο το τραγουδιού, δημιουργία του Nathan Macdonald των Fatboy Films Australia,  έγινε σχεδόν αμέσως viral και όπως αποκαλύπτει ο τραγουδιστής, σε μια άλλη συνέντευξή του, οι θεάσεις του φτάνουν στα ύψη γύρω στις 17 Μαρτίου. Είναι η Ημέρα του Αγίου Πατρικίου,  εθνική γιορτή της Ιρλανδίας, η οποία είναι πολιτιστικό και … αλκοολικό γεγονός σχεδόν σε όλες χώρες του δυτικού κόσμου. Γενικά το τραγούδι είναι αρκετά πιασάρικο, αν και κοροϊδεύει μερικά μέρη που αυτό-αποκαλούνται Irish Pub. Αλλά απευθύνεται κιόλας σε ότι οι άνθρωποι θεωρούν ιρλανδικό … μεγάλα πράσινα καπέλα, μικρά μυτερά παπούτσια και φυσικά … μπύρα και ουίσκι. 

Το τραγούδι προσφέρει μέσα από τους στίχους του και τροφή για … πληροφοριολάγνους. Συγκεκριμένα εντοπίσαμε μερικά τέτοια σημεία:

«The only 'craic' you'll get is a slap in the ear,», η λέξη craic ορίζει τη δράση και την διασκέδαση, μερικές φορές μαζί.

«A hurling stick & a shinty ball,» όπου το shinty ball, αν και σκοτσέζικο, αναφέρεται σε ένα παιχνίδι παρόμοιο με το lacrosse. Άλλωστε οι ομοιότητες των Σκωτσέζων με τους Ιρλανδούς είναι πολλές, αν και οι πρώτοι έχουν μια έφεση στην εφεύρεση νέων άκρως συναρπαστικών παιχνιδιών όπως και το curling.

«Caffreys, Harp, Kilkenny on tap,» εδώ αναφέρονται γνωστές ιρλανδικές μάρκες από μπύρες.

«Kara-farkin-oke nights,»  το firkin, είναι παραφθορά μιας λέξης που χρησιμοποιείται συχνά από έναν μεθυσμένο ή ακόμα και πολύ τσαντισμένο.

«And who t'hell is Ronnie Drew?» : δεν είναι δύσκολο να το βρει κανείς μιας που ο Ronnie Drew δεν είναι άλλος από τον ηθοποιό και τραγουδιστή των The Dubliners, οποίος απεβίωσε στις 16 Αυγούστου του 2008.

«Oh top o' the mornin', Garryowen» : Garryowen είναι μια πόλη της Ιρλανδίας  κοντά στο Limerick, επίσης έδρα μιας πολύ επιτυχημένης ομάδας Ράγκμπυ, η οποία έχει δώσει και όνομα σε μια πολύ ψηλή μπαλιά στο εν λόγω άθλημα, το  garryowen kick. Αλλά και το Garryowen (air) είναι μουσική για ένα πολύ γρήγορο ιρλανδέζικο χορό, οποία χρησιμοποιείται συχνά στην  celtic punk, ακόμα και σε εμβατήρια κάποιων χωρών της Κοινοπολιτείας.

«Failte, Slainte, Pog ma thon,»  Εδώ κάναμε αναζήτηση στα Γαέλικα Σκωτίας, όπου το Failte σημαίνει καλωσόρισες, το Slainte σημαίνει «στην υγειά μας» και το Pog ma thon σημαίνει απλά φίλα μου τον κώλο, αλλά η χρήση της έκφρασης είναι πιο κατανοητή σαν έννοια στα αγγλικά … kiss my ass.

«The Liffey never ran so shallow,» εδώ αναφέρεται σε έναν από τους ποταμούς του Δουβλίνου.

Με λίγη μελέτη των στίχων ο καθένας μπορεί να έχει μια γνώση για το τι πρέπει να κάνει σε ένα πραγματικό Irish Pub. Αλλά πάντα χρειάζεται μεγάλη προσοχή στις απομιμήσεις, οποίες είναι πάρα πολλές.



Jacek Henryk Maniakowski

Clint Mansell: Lux Aeterna

 

Ανάμεσα στους μαθηματικούς υπάρχει μια ρήση: μια εξίσωση που είναι όμορφη, είναι και σωστή. Αν λάβουμε υπόψη ότι η ζωή — όπως και η μουσική — είναι απλώς μαθηματικά, τότε η ομορφιά της οφείλεται σε κάποια αόρατη εξίσωση, που για πολλούς παραμένει ασύλληπτη. Η μουσική είναι μία από τις πιο αγνές εκφράσεις της ζωής· και η αιωνιότητά της εξαρτάται από σωστές, αρμονικές ακολουθίες. Όταν αυτές επιτευχθούν, οι ήχοι δεν απλώς ακούγονται — γεννούν εικόνες.



Στον κινηματογράφο, ένα σωστά δομημένο μουσικό κομμάτι μπορεί να γίνει απόσταγμα της ταινίας. Να φέρει στη μνήμη του θεατή τις πιο έντονες στιγμές, να λειτουργήσει ως συναισθηματικός οδηγός. Μία από αυτές τις συνθέσεις, που αποτυπώνει σε νότες όλη την τραγικότητα του Requiem for a Dream του Darren Aronofsky, είναι το Lux Aeterna του Clint Mansell.

Η συνειδητοποίηση της ζωής ξεκινά πάντα με ένα όνειρο — και τελειώνει με ένα ρέκβιεμ. Το “αιώνιο φως” του τίτλου δεν είναι λύτρωση· είναι συνειδητοποίηση μέσα στην πτώση. Το κομμάτι ακούγεται στους τίτλους τέλους, μεγεθύνοντας το δραματικό φινάλε, στοιχειώνοντας με νότες τους θεατές. Η εικόνα των ηρώων να επιστρέφουν στην εμβρυϊκή στάση, παραδομένοι στις ψευδαισθήσεις τους, συνοδεύεται από τη μουσική που γίνεται ταυτόσημη με την κατάρρευση. Το βαλς των χαρακτήρων με τα ναρκωτικά δεν ολοκληρώνεται ποτέ· μένει αιώνια ημιτελές, όπως και τα όνειρά τους.

Ο Mansell ανέλαβε να ντύσει μουσικά όλη την ταινία, εγκαινιάζοντας μια μακροχρόνια συνεργασία με τον Aronofsky. Η εκτέλεση από τους Kronos Quartet ήταν η πρώτη τους κοινή δουλειά, και αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχημένη. Ο σκηνοθέτης και ο συνθέτης μεγάλωσαν ακούγοντας hip hop, και αυτή η επιρροή αποτέλεσε τη βάση της σύνθεσης. Όμως, με την ερμηνεία του κουαρτέτου εγχόρδων, η hip hop αισθητική μεταμορφώθηκε σε νεοκλασική δραματικότητα.



Το Lux Aeterna δεν ξεκινά με φωνές ή δραματικά crescendos. Ξεκινά υποδόρια, με ένα απλό μοτίβο εγχόρδων που επαναλαμβάνεται. Αυτή η επανάληψη δεν είναι στατική· κάθε κύκλος προσθέτει ένταση, βάθος και σκοτεινή ομορφιά. Είναι σαν να παρακολουθείς μια σκέψη να μεγαλώνει μέσα σου, να γίνεται συναίσθημα, και τελικά να εκρήγνυται σε εσωτερική κάθαρση.

Η μουσική δεν σε πιέζει — σε καλεί. Και όταν φτάνει στο αποκορύφωμα, δεν είναι απλώς δυνατή· είναι συναισθηματικά αμείλικτη. Όπως η θλίψη που δεν φωνάζει, αλλά σε διαλύει σιωπηλά.

Ο Clint Mansell χρησιμοποιεί μινιμαλισμό με μαεστρία. Το κομμάτι βασίζεται σε λίγα μουσικά θέματα, αλλά η επαναληπτική τους χρήση δημιουργεί μια αίσθηση εγκλωβισμού — σαν να είσαι παγιδευμένος σε έναν ψυχικό βρόχο. Κάθε επανάληψη δεν είναι ίδια· είναι βαθύτερη, πιο φορτισμένη, σαν να κουβαλάει το βάρος όσων προηγήθηκαν.

Αυτός ο μινιμαλισμός δεν είναι φτώχεια· είναι συγκέντρωση. Η μουσική δεν αποσπάται — εστιάζει. Και μέσα από αυτή την εστίαση, η αγωνία γίνεται σχεδόν υπαρξιακή.

Το Lux Aeterna δεν είναι απλώς soundtrack· είναι αφηγητής. Στο Requiem for a Dream, δεν ντύνει τις σκηνές — τις ορίζει. Η μουσική γίνεται συναισθηματικός οδηγός, μετατρέποντας την εικόνα από απλή αφήγηση σε ψυχολογική εμπειρία.

Αυτός είναι ο λόγος που χρησιμοποιήθηκε σε δεκάδες trailers: έχει την ικανότητα να μεταμορφώνει το οπτικό περιεχόμενο, να του δίνει βαθύτερο νόημα και να προκαλεί συναισθηματική αντίδραση πριν καν ειπωθεί λέξη.

 Σε συνέντευξή του, ο Aronofsky χαρακτήρισε την ταινία “τερατώδη” και εξήγησε πως ο κόσμος ακούει μουσική όταν του συμβαίνουν άσχημα πράγματα. Ήθελε μια σύνθεση που να αντηχεί τον πόνο — και το Lux Aeterna πέτυχε ακριβώς αυτό.

Ο Mansell, πρώην κιθαρίστας των Pop Will Eat Itself, επέλεξε τους Kronos Quartet για τον μινιμαλιστικό τους ήχο, που ταίριαζε με το hip hop υπόβαθρο της σύνθεσης. Το κομμάτι δεν έμεινε μόνο στην ταινία· έγινε παγκόσμιο φαινόμενο. Η πιο γνωστή του επανεμφάνιση ήταν στο trailer του The Lord of the Rings: The Two Towers, με νέα ενορχήστρωση και χορωδία, υπό τον τίτλο Requiem for a Tower. Παρότι υπερ-χρησιμοποιήθηκε σε ταινίες, βιντεοπαιχνίδια και διαφημίσεις, δεν έχασε ποτέ τη δραματικότητά του. Αντίθετα, κατατάχθηκε ως μία από τις πιο διαχρονικές κινηματογραφικές συνθέσεις.



Το Lux Aeterna είναι κάτι περισσότερο από μουσική. Είναι εξίσωση συναισθημάτων, απόσταγμα πτώσης, και φως που δεν λυτρώνει αλλά αποκαλύπτει. Όταν η μουσική γίνεται εικόνα, και η εικόνα γίνεται μνήμη, τότε η τέχνη έχει πετύχει το αδύνατο: να αιχμαλωτίσει την αιωνιότητα. Το Lux Aeterna ξεχωρίζει γιατί δεν είναι απλώς μουσική. Είναι ψυχολογική αρχιτεκτονική. Χτίζει, πιέζει, απελευθερώνει. Και στο τέλος, δεν σε αφήνει ίδιο.





Jacek Henryk Maniakowski

Τρίτη 26 Αυγούστου 2025

Δεκάλογος της αναγκαιότητας μιας συναυλίας

 

Μια συναυλία, δεν είναι μόνο η λατρεία ενός μουσικού ή μιας μπάντας ούτε απλώς ένα μουσικό γεγονός. Είναι ένα συμβάν, το οποίο μπορεί να ξεκινήσει από την επιστήμη και να φτάσει στο μεταφυσικό, περνώντας παράλληλα, μέσα από τα συναισθήματα, τις κοινωνικές συμπεριφορές και φτάνει είτε φιλοσοφικές είτε τις πνευματικές αναζητήσεις. Ουσιαστικά, είναι ένα είδος τελετουργίας, μια εμπειρία η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους απλούς λογιστικούς υπολογισμούς, μια ρηχή εικόνα. Είναι κάτι περισσότερο από το αισθητικό κομμάτι, κι αγγίζει και το υπαρξιακό κομμάτι του κάθε μουσικόφιλου. Ο δεκάλογος που παραθέτουμε δεν είναι  κανόνες, δεν έχει δογματικό χαρακτήρα, είναι απλές παρατηρήσεις για το τι μπορεί να συμβεί σε μια συναυλία, πέρα από την ίδια τη συναυλία. Πως μπορεί και με ποιον τρόπο να αγγίξει ε τη συνείδηση ή και το υποσυνείδητο.



1.    1. Μια συναυλία συγκεντρώνει όλες τις επιστήμες:

Το αξίωμα αυτό στηρίζεται στο γεγονός πως είναι ένα πολυεπίπεδο φαινόμενο, το οποίο μπορεί να ενώσει πολλές επιστήμες μαζί. Μια βασική, η οποία είναι και η βάση της μουσικής είναι τα μαθηματικά. Ο ρυθμός, η μελωδία, η αρμονία έχουν σαν βάση τους τις αριθμητικές σχέσεις. Ακόμα και ο ίδιος ο Πυθαγόρας, θεωρούσε τη μουσική ως την αντανάκλαση της κοσμικής τάξης. Μια επιστήμη, που ακολουθεί είναι η φυσική, στην οποία περιλαμβάνεται η διάδοση του ήχου, η αντήχηση και η κατασκευή των μουσικών οργάνων. Στην πραγματικότητα όπως γνωρίζουν όλοι οι ηχολήπτες, η συναυλία είναι η εφαρμοσμένη ακουστική.

Δεν είναι μόνο οι θετικές επιστήμες, των οποίων την εφαρμογή μπορεί να βρει κανείς σε μια συναυλία. Ακόμα και η νευροεπιστήμη έχει τη θέση της. Σύμφωνα με τις έρευνες αυτού του κλάδου η μουσική ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου οι οποίες σχετίζονται με τη συγκίνηση, τη μνήμη καθώς και την κίνηση. Άρα στην ουσία είναι θεραπευτική, ενισχύοντας την νευροπλαστικότητα (η μουσική επίσης βοηθάει σεις της την συστολή και στις διαστολή αγγείων του εγκεφάλου). Ούτε η ψυχολογία λείπει από μια συναυλία, καθώς η μουσική λειτουργεί ως καθρέφτης της ψυχής. Η μουσική μπορεί να προκαλέσει μια εσωτερική κάθαρση, με ενίσχυση της ταυτότητα καθώς και να προσφέρει ταυτόχρονα μια συναισθηματική ρύθμιση κι αυτό μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας.

Η βασίλισσα των επιστημών, η ίδια η φιλοσοφία έχει και αυτή η εφαρμογή της μέσα στο χώρο που γίνεται μια συναυλία, η οποία ουσιαστικά είναι εμπειρία του «είναι». Ο Heidegger θα την έβλεπε ως αποκάλυψη του «Είναι» μέσα από την τέχνη. Ούτε  η κοινωνιολογία λείπει, καθώς ορίζει τη συναυλία ως μια τελετουργία. Το πλήθος γίνεται αυτόματα μια κοινότητα και η συναυλία γίνεται μια κοινωνική πράξη και όχι απλώς ένα κομμάτι της ψυχαγωγίας. Ουσιαστικά, μπορούμε να πούμε, πώς μια συναυλία αποτελεί μια συμβολική τομή, εκεί που η επιστήμη συναντά την τέχνη και η λογική συναντά το συναίσθημα.

2.    2.  Το συμφέρον όλων είναι και το συμφέρον του ενός.

Η συναυλία δεν είναι παρά μια μικρογραφία και της κοινωνίας. Ο κάθε θεατής είναι μια μονάδα, αλλά και ταυτόχρονα μέλος ενός συνόλου. Όπως ουσιαστικά θα μπορούσαμε να πούμε, πώς μια ρώγα σταφυλιού δεν κάνει το κρασί, αλλά πολλές μαζί και αφού ζυμωθούν. Αν για παράδειγμα κάποιος φωνάξει, χορέψει ακόμα και σιωπήσει, αυτόματα επηρεάζει και την εμπειρία όλων των υπολοίπων. Με τον τρόπο αυτό εφαρμόζεται απόλυτα η στωική φιλοσοφία και η στωική ηθική. Γιατί η  ατομική εμπειρία εντάσσεται στο ολικό ρυθμό, ορίζοντας τη συμμετοχή ως μια ηθική πράξη.

3.     3. Διδάσκεται η ευγένεια και ο σεβασμός.

Ο χώρος και ο χρόνος της συναυλίας είναι ένας άτυπος τρόπος της κοινωνικής εκπαίδευσης. Δεν υπάρχουν κανόνες, αντιθέτως υπάρχει μια συλλογική ηθική. Οποιοσδήποτε μπορεί να μάθει να σέβεται το χώρο του άλλου και να μη επιβάλλεται σε αυτόν. Η ευγένεια που υπάρχει σε χώρο και σε διάρκεια μιας συναυλίας δεν είναι επιφανειακή, είναι ο ορισμός της ενσυναίσθησης σε δράση. Κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας έχουμε τη δυνατότητα να μάθουμε πως ο σεβασμός δεν είναι μία υποχρέωση, Αλλά ο απόλυτος συντονισμός με τους άλλους.

4.     4. Καθαρή επικοινωνία χωρίς ενδοιασμό.

 Δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις για να πούμε πως η μουσική από μόνη της είναι μια παγκόσμια γλώσσα. Ειδικά στο χώρο μιας συναυλίας, η επικοινωνία γίνεται με το βλέμμα, με το σώμα και με την ενέργεια. Οι λέξεις σε οποιαδήποτε γλώσσα είναι απλά περιττές, η μουσική καταφέρνει να παρακάμψει τη λογική και πηγαίνει κατευθείαν στο συναίσθημα, γεγονός το οποίο καθιστά τη γλώσσα ένα περιττό εργαλείο. Ουσιαστικά, είναι μια πρώτο-γλωσσική εμπειρία, σαν μια αγνή επιστροφή στην πιο αρχέγονη μορφή έκφρασης. Ο χρόνος και ο χώρος της συναυλίας είναι μέρος, όπου επιτρέπεται και επιβάλλεται η αυθεντική επικοινωνία, χωρίς φίλτρα και προσχήματα.



5.     5, Εξασκείς τα αυτιά σου και συγχρόνως και τον εγκέφαλο.

Η ακρόαση δεν είναι μια παθητική διεργασία, αλλά μια καθαρά ενεργητική διαδικασία. Κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας ο εγκέφαλος προβλέπει, αναλύει, συγκρίνει και συντονίζεται. Όπως έχει παρατηρηθεί από πολλές έρευνες η μουσική καταφέρνει να ενεργοποιεί τον ιππόκαμπο (μνήμη), την αμυγδαλή (συναίσθημα), τον προμετωπιαίο φλοιό (λογική). Η συμμετοχή καθώς και ακρόαση μίας συναυλίας ουσιαστικά είναι μια πνευματική γυμναστική, η οποία ενισχύει τη συγκέντρωση, τη δημιουργικότητα, καθώς και την ενσυναίσθηση. Εν κατακλείδι η συναυλία είναι ένα πνευματικό γυμναστήριο όπου τα βάρη είναι ο ήχος.

6.     6. Αυξάνεις την κριτική σου ικανότητα χωρίς την ύπαρξη της επικριτικότητας.

Κατά τη διάρκεια της συναυλίας καλείσαι να παρατηρείς, χωρίς να επικρίνεις ούτε να καταδικάζεις. Αυτόματα μαθαίνεις να διακρίνεις την ποιότητα, το ύφος καθώς και την αυθεντικότητα. Δεν γεννιέται καμία ανάγκη για να σχολιάζεις, σου αρκεί μόνο να ακούσεις. Αυτό από μόνο του είναι μια φιλοσοφική στάση, δηλαδή να βλέπεις χωρίς να επιβάλεις την οποιαδήποτε άποψη. Η μουσική κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας σε εκπαιδεύει να σκέφτεσαι με ευγένεια και να κρίνεις χωρίς να μειώνεις.

7.     7. Καταπολεμά το Αλτσχάιμερ.

Δεν υπάρχει περίπτωση να ξεχάσεις μια συναυλία την οποία απόλαυσες, ακόμα και αν σου αφαιρέσουν τον εγκέφαλο. Στην ουσία η μουσική από μόνη της είναι μια αντίσταση στη λήθη. Πέρα από τον αστεϊσμό, οι μελέτες έχουν δείξει πως η μουσική ενισχύει τη μνήμη, ακόμα και αν υπάρχουνε προχωρημένα στάδια της νόσου της άνοιας. Οι συναυλίες γίνονται νοητικά τοπόσημα, δηλαδή στιγμές οι οποίες χαράσσονται ανεξίτηλα μέσα στην μνήμη μας, αλλά ακόμα και στην καρδιά μας. Κι αυτό γίνεται γιατί η μουσική συνδέεται με το συναίσθημα και το συναίσθημα με τη σειρά του, έχει την τάση να προστατεύει τη μνήμη. Μια πετυχημένη συναυλία, όπως γνωρίζει ο καθένας μας, δεν παύει να είναι ποτέ ένα μνημονικό καταφύγιο και μια πράξη ενάντια στη φθορά του χρόνου.

8.    8. Δημιουργεί νοητικά νήματα.

Η μουσική καταφέρνει να κάνει σύνδεση μέσα στον τόπο και στον χρόνο μέσα από τις εμπειρίες, τα πρόσωπα και τα συναισθήματα. Μια συναυλία έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει έναν κόμβο ταυτότητας. Πάντα χαράζεται στην μνήμη ο τόπος που ήσουνα, με ποιον ήσουνα, καθώς και το πλήθος των συναισθημάτων που ένιωθες. Αυτό δημιουργεί ένα είδος ψυχικής χαρτογράφησης, ουσιαστικά ενός εσωτερικού χάρτη που μπορεί να σου δώσει μια απάντηση για το ποιος είσαι. Σε μια συναυλία δημιουργείς ένα υφαντουργείο της μνήμης, στο οποίο κάθε νότα είναι ένα νήμα της προσωπικής ιστορίας του καθενός μας.

9.     9. Αντιλαμβάνεστε τον εαυτό σου μέσα στο όλον

Μέσα στο πλήθος, σε μια συναυλία, ταυτόχρονα μπορείς να χαθείς, αλλά και βρεθείς. Στην ουσία είσαι μέρος του πλήθους, αλλά μέσα στη μοναδικότητά σου. Μέσα σε αυτή τη μυσταγωγία του ρυθμού, βιώνεις μια εμπειρία που μπορεί να σε κάνει να νιώσεις ένα κύτταρο κάποιου φανταστικού ή πραγματικού συλλογικού σώματος. Μια πραγματική πνευματική εμπειρία, η οποία δεν εμπεριέχει κανένα δόγμα και μπορεί να λειτουργήσει ως μια κοσμική σύνδεση. Δεν είναι  λίγα τα παραδείγματα των ανθρώπων, οι οποίοι έχουν «τριπάρει», χωρίς κάποια χρήση παράνομων ουσιών, σαν μια έκσταση η οποία έπαιρνε την μορφή μιας κοσμικής σύνδεσης. Μπορούμε να πούμε ξεκάθαρα πως μια συναυλία είναι μια πράξη αυτογνωσίας της οποίας δράση γίνεται μέσα από τη συλλογικότητα.



1  10. Μπορείς να κλάνεις ελεύθερα.

Πέρα από την αποδόμηση της σοβαροφάνειας, μια πορδή χωρίς ενδοιασμούς είναι και πράξη ελευθερίας, φτάνει να μην έχει άσχημη κατάληξη. Μια συναυλία ένας ένα χώρος θα όπου υπάρχει αποδοχή του σώματος και κατά συνέπεια η φυσικότητα είναι ένα μέρος της εμπειρίας. Η έννοια του πρέπει, εξαφανίζεται εντελώς και υπάρχει μόνο η ίδια καθαυτή η παρουσία. Είναι ένας χώρος, αλλά και χρόνος, όπου το ανθρώπινο είναι αποδεκτό όπως είναι και με όλες τις εκφράσεις της φύσης του ανθρώπου. Σε μια συναυλία δεν υπάρχει ντροπή, είναι χώρος απαλλαγής από αυτήν, όπου η ίδια η ειλικρίνεια του σώματος δεν κρίνεται από κανέναν.




Ο δεκάλογος αυτός δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια απλή παρατήρηση, αν και δεν είναι τελείως αβάσιμος. Παράλληλα, είναι και μια πρόκληση προς μια απελευθέρωση και αναζήτηση του εαυτού μας. Είναι ο τόπος και ο χρόνος όπου η μουσική παύει να είναι μόνο τέχνη, αλλά γίνεται μια πράξη ζωής, συνείδησης καθώς και  κοινότητας. Αν υποθέσουμε πως η μουσική είναι τέχνη του χρόνου, τότε η συναυλία είναι η τέχνη της παρουσίας μέσα σε αυτό.



Jacek Henryk Maniakowski 

Rock - e - pedia: Cinematic soul

 

Όπως οι λίγοι σπόροι μετατρέπουν το χώμα σε μια πανδαισία χρωμάτων, έτσι και οι νότες μια αδιάφορη εικόνα την μετατρέπουν σε μια αρμονική ακολουθία

 

Cinematic soul

 

 

Πως ακούγεται: σαν μουσικό θέμα από αμερικάνικη αστυνομική B-movie των ‘70ς με πρωταγωνιστές αφρο-αμερικανούς ηθοποιούς, αλλά δεν είναι disco. Γενικά σαν soul/funk με υπερβολική χρήση του wah-wah και συνήθως με γυναικεία φωνητικά.

Γιατί να το ακούσουμε: γιατί μας αρέσουν οι B-movies και γενικά η καλτίλα. Αλλά γιατί πολλοί αξιόλογοι μουσικοί έχουν ασχοληθεί με το είδος. Και γενικά η ποιότητα της μουσικής ξεπερνούσε πολύ την ποιότητα του σεναρίου και γενικά όλη της ταινίας.



Γιατί όχι: υπερβολική σεβεντίλα, δεν είναι όλες οι συνθέσεις καλές, βασικά οι περισσότερες, απλώς με επαναλαμβανόμενα μοτίβα, που η μόνο τους χρησιμότητα και αξία είναι να συνοδεύει εικόνες από B-movies.

Που; Αμερική και σε ταινίες με πολύ έγκλημα, κακούς μπάτσους και παντελόνια καμπάνες.

Πότε; Αρχές της δεκαετίας του ‘70.

Ποιοι; Οι The Temptations είναι οι πρώτοι που δημιούργησαν αυτό που περιγράφεται ως Cinematic Soul, με τραγούδια μακροσκελή και μεγαλύτερες ορχηστρικές εισαγωγές (intro). Χαρακτηριστικά παραδείγμα του είδους είναι τα τραγούδια "Papa Was a Rollin' Stone" και "Masterpiece".

Και το τραγούδι"Theme from Shaft" του Isaac Hayes είναι ένα ακόμα παράδειγμα του είδους το οποίο και επηρέασε το "Stay" του David Bowie. 

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Barry Adamson (Cinematic Soul), Jessica Lá Rel, Karate Boogaloo, Dougie Stu, Leroi Conroy, El Michels Affair, Menahan Street Band, Cookin' On 3 Burners, The Cactus Channel, Ikebe Shakedown.



Μέρες δόξας:  δεκαετία του ’70 και γενικά με την επιτυχία της ταινίας Shaft και παρόμοιων του είδους.

Κόκκινη κάρτα: η ταύτιση της με την μουσική των συγκεκριμένων ταινιών, μαζί με όλα τα στερεότυπα αυτών.

Με τι μπερδεύεται; με Disco, Philadelphia soul, Psychedelic funk, funk

Τι λες στον άσχετο; κάτι ψυχεδελικές μουσικές από αστυνομικές ταινίες της δεκαετίας του ’70, αυτό που ακούγεται στο Shaft


Jacek Henryk Maniakowski

Δευτέρα 25 Αυγούστου 2025

Rock - e - pedia: Christian hardcore

 

Στο μέλι έρχονται και μέλισσες και μύγες.

Christian hardcore

 


Πως ακούγεται: σαν hardcore γεμάτο ελπίδα και αγάπη για τον Κύριο. Ουσιαστικά είναι hardcore με χριστιανικό στίχο και πολύ πιο ακριβή παραγωγή.

Γιατί να το ακούσουμε: Γιατί παρόλο που είσαι βλάσφημος πάνκης και μεταλλάς, κατά βάθος νιώθεις το κάλεσμα Κυρίου και το φως του στην καρδιά σου. Αηδίες. Γιατί για έναν παράξενο λόγο οι χριστιανικές μπάντες βγάζουν πολύ καλή μουσική, ειδικά στην Αμερική.


Γιατί όχι: Γιατί αν και νιώθεις το θείο φως να σε λούζει μέσα σου, κατά βάθος είσαι ένας σατανιασμένος μεταλλάς και αλητάμπουρας πάνκης μαζί.

Που; Η.Π.Α. και Σκανδιναβία

Πότε; Από τα μέσα της δεκαετίας του ’80.

Ποιοι; Extol, Zao, Living Sacrifice θεωρούνται πρωτοπόροι του είδους. Ουσιαστικά κινήθηκε παράλληλα με την εξάπλωση του hardcore. Αλλά γεννήτορες του είδους είναι μάλλον οι The Crucified, Focused και No Innocent Victim.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: As I Lay Dying, Norma Jean, Demon Hunter, Fireproof, Life In Your Way, The Heavens, The Blamed



Μέρες δόξας:  Ουσιαστικά μετά το 2000 μ.Χ. κάποιες μπάντες μπήκαν ακόμα στα αμερικάνικα charts, αλλά κάτω από το πέπλο της metalcore.

Κόκκινη κάρτα: Η χρηματοδότηση αυτών των συγκροτημάτων παραμένει ένα μυστήριο, αλλά είναι γνωστό πως ειδικά κάποιες χριστιανικές σέχτες, δεν τσιγκουνεύονται να ρίξουν μπόλικο χρήμα στην μουσική βιομηχανία. Επίσης, δεν είναι λίγες φορές που τα συγκροτήματα αλλάζουν είδος, αλλά πάντα είναι σταθερά στην θεματολογία τους.

Με τι μπερδεύεται; Με αγνό και αλήτικο hardcore, με metalcore και Christian punk

Τι λες στον άσχετο; Κάτι φωνακλάδες πάνκηδες που μιλάνε για τον Κύριο και μοναδικό μας σωτήρα και δεν πίνουν αλκοόλ, ούτε ναρκωτικά


Jacek Henryk Maniakowski 

Rock - e - pedia: Christian alternative rock

Ο άνθρωπος πάντα δημιουργούσε πράγματα που θα τον ξεπερνούσαν σε μέγεθος ή και χρόνο, υμνώντας τα πάντα. 

 Christian alternative rock 

Πως ακούγεται: σαν alternative rock, απλά υμνεί τον θεό του χριστιανισμού μέσα από τους στίχους

Γιατί να το ακούσουμε: γιατί μας αρέσει η alternative rock, αλλά δεν είμαστε τίποτα ταραχοποιοί αναρχικοί και τέτοια και φυσικά είμαστε καλοί και τυπικοί χριστιανοί 


Γιατί όχι: δεν είμαστε φλώροι και εκκλησία έχουμε να πάμε από τα βαφτίσια… τα δικά μας 

Που; Η.Π.Α., που άλλου; 

Πότε; Αρχές δεκαετίας του ‘80 

Ποιοι; Ξέρω γω; Ο Μωυσής, ο Θεός ο ίδιος; Ο Λούθηρος ή κάποιος Πίος, πάπας. Ουσιαστικά οι ρίζες είναι μέσα από την Christian punk και καλλιτέχνες όπως Andy McCarroll and Moral Support, Undercover, the 77s, Steve Scott, Adam Again, Quickflight, Daniel Amos, Youth Choir (αργότερα μετονομάστηκαν the Choir) 

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Lifesavers Underground, Michael Knott, the Prayer Chain, Altar Boys, Breakfast with Amy, Steve Taylor, 4-4-1, David Edwards και Vector. 

Μέρες δόξας: δεκαετία του ’80, από αρχές της επόμενης δεκαετίας φλώρεψαν και άλλο και οι περισσότερες μπάντες το γύρισαν σε Christian pop, καθώς και έκλεισαν οι δισκογραφικές που τους υποστήριζαν 


Κόκκινη κάρτα: πάντα πίσω από τις Χριστιανικές μπάντες υπάρχει μια υποψίας κρυφής χρηματοδότησης, αν και ποτέ δεν έχει επιβεβαιώσει κανείς κάτι τέτοιο. Το να υμνείς τον Κύριο, επίσης, ακούγεται πολλές φορές αρκετά βαρετό 

Με τι μπερδεύεται; με Alternative rock, Christian rock, contemporary Christian music, Christian punk και new wave 

Τι λες στον άσχετο; κάτι τύποι με χριστουγεννιάτικα πουλόβερ παίζουν διασκευές από κάλαντα σε υποτιθέμενο rock ύφος. Όχι όχι, δεν είναι σαν την Δημητράκη της κυρα-Λίτσας από τον 3ο, που είναι πιο ψηλός από τους συμμαθητές και παίζει μπουζούκι, άλλο αυτός


Τετάρτη 28 Φεβρουαρίου 2024

Μεταλλάδες φοβούνται λιγότερο τον θάνατο

 

Τα στερεότυπα, εκτός από βασικοί παράγοντες επιβράδυνσης της σκέψης ως και εκμηδενισμού αυτής, είναι και καλύτεροι συμπαραστάτες κάθε πλάνης. Αλλά και εργαλείο χειραγώγησης των αδαών. Η metal, σε όλες της τις προεκτάσεις το έχει βιώσει πολύ καλά και δεν ήταν λίγες οι μπάντες που βρέθηκαν στο στόχαστρο κάποιων επιτήδειων, που απλά προσπαθούν να βρουν κάποιον αόρατο εχθρό και πάντα με σκοπό την προβολή. Αλλά η επιστήμη της ψυχολογίας, εδώ και κάποια χρόνια, βρήκε το θέμα της metal μουσικής πολύ ενδιαφέρον μέσο για την κατάρριψη των κάθε στερεοτύπων.



Έτσι λοιπόν, αφού αυτοί που άκουγαν metal μουσική στην δεκαετία του ’80, δεν έγιναν δολοφόνοι, αλκοολικοί βιαστές και δεν τυφλώθηκαν από το άσβεστο μίσος για τους πάντες, δημιουργώντας μια ισορροπημένη ζωή, άρχισαν να προσελκύουν ακόμα περισσότερους επιστήμονες να ερευνήσουν την ιδιαιτερότητα της μουσικής αυτής. Οι σχετικές έρευνες πληθαίνουν και οι ψυχολόγοι δεν δυσκολεύονται να βρουν επιχειρήματα, που αποδεικνύουν ότι η μουσική αυτή δεν είναι μόνο μια υγιής έκφραση, αλλά πολλά περισσότερα. Ο φόβος του θανάτου είναι ένας από τους δύο βασικούς φόβους, που είναι υπεύθυνος για την δημιουργία πολλών αγχωτικών καταστάσεων. Και όπως αναφέρει μια νέα έρευνα η metal ξανά έχει λύση και για αυτό.



Η σκληρή μουσική βοηθά σημαντικά την διαχείριση του φυσικού τρόμου απέναντι στο θάνατο, κάνοντας την «πολιτιστικό αγαθό». Αυτό ισχυρίζονται οι ψυχολόγοι Julia Kneer και DIana Rieger στην έρευνά τους που δημοσιεύτηκε αρχές Ιουλίου του 2016 στην  βάση δεδομένων της American Psychological Association και με τίτλο «The memory remains: How heavy metal fans buffer against the fear of death.», προφανώς επηρεασμένο από τραγούδι των Metallica από το άλμπουμ Reload του 1997.

Η έρευνα έγινε ανάμεσα σε 30 άτομα από Γερμανία και Ολλανδία, τα οποία χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η μία άκουγε το κλασικό Angel Of Death των Slayer και η άλλη κάποιες τυχαίες επιλογές από audiobook. Και τα αποτελέσματα ήταν πολύ εντυπωσιακά, καθώς το τραγούδι για τον Josef Mengele έδειξε πως αυξάνει την αυτοπεποίθηση και επίσης ότι, ο φόβος για τον θάνατο σχεδόν εξαφανίστηκε. « Η Heavy metal μουσική πολλές φορές ταυτίζεται, από αυτούς που δεν την ακούνε, με τον θάνατο. Όμως οι οπαδοί της βεβαιώνουν ότι ο ήχος της τους βοηθά να ξεφύγουν από κατάθλιψη, ακόμα και να αποβάλουν σκέψεις σχετικές με τον θάνατο. Σύμφωνα με την θεωρεία της διαχείρισης του φόβου, η αυτοεκτίμηση και πολιτιστική προσέγγιση προς το περιβάλλον αποτελούν ένα δίπολο ανακούφισης από τον φόβο του θανάτου», αναφέρουν οι Αμερικανίδες.



Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, ενθυμούμενοι την συγκεκριμένη θεωρεία των Thomas A. Pyszczynski , Sheldon Solomon  και Jeff Greenberg, η οποία λέει ότι αυτός είναι και ο βασικός λόγος, για τον οποίο οι άνθρωποι αφιερώνουν τόσες δραστηριότητες στην προσπάθεια τους για να διατηρήσουν το συγκεκριμένο δίπολο. Η έρευνα των δύο Αμερικανίδων είχε σαν στόχο να τεστάρει, αν από μόνος του,  ο πολιτιστικός παράγοντας είναι ικανός να διώξει τον φόβο του θανάτου. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση αναφέρεται στην κουλτούρα της metal μουσικής. « Η metal μουσική μπορεί να θεωρηθεί από τους οπαδούς της σαν ένας πολύ θετικός πολιτιστικός παράγοντας, άρα είναι και υπεύθυνος για την διαμόρφωση της κοινωνικής τους ταυτότητας. Η έρευνά μας, αποτελούμενη από δύο μέρη, ήθελε να ελέγξει, αν η  heavy metal είναι ικανή να αμβλύνει το υπαρξιακό άγχος. Στο πρώτο μέρος μάθαμε ότι οι μεταλλάδες δεν χρειάζεται να διευρύνουν τους πολιτιστικούς τους ορίζοντες, αφού μόνο με τη ακρόαση της μουσικής τους έχουν την συνείδηση της αναγκαιότητας (ή το μη αναστρέψιμο χαρακτήρα του) του θανάτου. Το δεύτερο μέρος έδειξε ότι  η σκληρή μουσική βελτιώνει αυτόματα την αυτοεκτίμηση των οπαδών της, την ίδια στιγμή που οι άλλες ομάδες εξεταζομένων χρειαζόταν να την οικοδομήσουν» καταλήγουν οι δύο Αμερικανίδες.

Δεν είναι πρώτη έρευνα, μάλλον ούτε και τελευταία, που αποδεικνύει ότι, η σκληρή μουσική δεν είναι και τόσο κακή επιρροή. Κάποιες παλιότερες έρευνες έδειξαν ότι οι οπαδοί της είναι πιο πιστοί σύντροφοι, αλλά και περισσότερο ευφυείς. Αλλά ακόμα ότι ο δυνατός ήχος της έχει και … καταπραϋντικές ιδιότητες. Επίσης αποδεικνύεται και πάλι ο ιδιαίτερος χαρακτήρας που, θα τολμήσω να πω, βοηθά στην εξέλιξη και του ίδιου του ανθρώπου. Άλλωστε δεν είναι λίγες οι χώρες, που όχι μόνο την από-δαιμονοποίησαν, αλλά την έχουν συμπεριλάβει και στην καθημερινή κουλτούρα τους. 


 

Jacek Henryk Maniakowski