Rock - e - pedia : Post-punk revival

 Ότι λάμπει πιο πολύ, πουλάει και καλύτερα, χωρίς απαραίτητα να είναι καλύτερο.

Post-punk revival  (γνωστό σαν garage rock revival, new wave revival και new rock revolution)

 

Πως ακούγεται: σαν indie rock, το οποίο θέλει να γίνει garage rock της δεκαετίας του ’60, αλλά τελικά παίρνει πολλά στοιχεία από post-punk και new wave των επόμενων δεκαετίων. Γενικά είναι αυτό που ονομάζεται πολύ γενικά σύγχρονο rock και ακούγεται στα ραδιόφωνα.

Γιατί να το ακούσουμε: Γιατί είναι φρέσκο και γενικά αυτό ακούμε, είτε το θέλουμε είτε όχι. Αλλά επίσης είναι το είδος που έβαλε ξανά την rock στο προσκήνιο και από τα μεγαλύτερα ονόματα ανήκουν σε αυτό.

Γιατί όχι: Υπερβολικά mainstream, πολύ ραδιοφωνικό και εύκολα κερδίζει την προσοχή κάποιου μουσικά άσχετου. Ουσιαστικά δεν εκφράζει κάτι, αλλά πουλάει καλά.

Που; Η.Π.Α. και Ευρώπη

Πότε; Τέλη δεκαετίας του ’90 αρχές ‘00

Ποιοι; Η rock σκηνή του Detroit rock  έδωσε το έναυσμα με βασικές αιχμές τους the White Stripes και τους the Von Bondies. Αλλά και τοπικές σκηνές του  Ohio με τους the Black Keys και της Νέας Υόρκης με τους the Strokes, Interpol, Yeah Yeah Yeahs, TV On the Radio, LCD Soundsystem, the Walkmen, the Rapture. Στην Δυτική Ακτή, στην σκηνή του Los Angeles & San Francisco, τα σκήπτρα πρωτοπορίας κρατούν οι  Black Rebel Motorcycle Club, Brian Jonestown Massacre και the Dandy Warhols

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Silversun Pickups, Liars, Arcade Fire, Algiers, Arctic Monkeys, Art Brut, Babyshambles, The Black Angels, Bloc Party, Cold War Kids, Editors, Electric Six, Empire of the Sun, Franz Ferdinand, Glasvegas, Idles, Kaiser Chiefs, Kasabian, The Killers, Kings of Leon, Manic Street Preachers, Placebo, The Raveonettes, Snow Patrol, The Vaccines, White Lies, The xx. Ή απλά βάζεις rock ραδιόφωνο για να ακούσεις δεκάδες ακόμα μπάντες. Και φυσικά τα Top Ten κάθε χώρας, όλο και μερικές ακόμα θα βρίσκονται

Μέρες δόξας:  Εδώ και δύο δεκαετίες το είδος αυτό είναι η «χήνα που κάνει χρυσά αυγά» για τις δισκογραφικές. Το πιο δημοφιλές είδος και το πιο εμπορικό και μάλλον θα κρατήσει ακόμα η δόξα του, παρόλο που πλέον φθίνει.

Κόκκινη κάρτα: Υπερβολική ομοιομορφία στον ήχο των συγκροτημάτων και πολλές φορές ακόμα και στις φάτσες τους, σε βαθμό που δεν τους ξεχωρίζεις. Όσο και να πουλάει, άλλο τόσο κυκλοφορούν πολλές μετριότητες, οι οποίες όμως «στολίζουν» τα ευρωπαϊκά και αμερικάνικα Charts. Δεν διστάζουν να «κλέβουν» από δεκαετία του ’70 κυρίως.

Με τι μπερδεύεται; Με rock punk, garage rock, new wave, Britpop, Indie rock, Alternative rock και garage punk. Και πολλές φορές και οι μπάντες μεταξύ τους μπερδεύονται λόγο ομοιομορφίας.

Τι λες στον άσχετο; Αυτά που ακούς στα  mainstream ραδιόφωνα

Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia : Post-metal

Βλέπουμε μόνο αυτό, το οποίο είναι στην ίδια ταχύτητα δόνησης ύλης με μας.

Post-metal (λέγεται και Art metal και metalgaze)

 

Πως ακούγεται: σαν ο Προκρούστης να τραβάει νότες στο κρεβάτι για να επιμηκύνει. Βασικά σαν progressive metal σε πιο χαμηλές ταχύτητες και λιγότερες αλλαγές τέμπο και με περισσότερη ambient ατμόσφαιρα στις συνθέσεις.  

Γιατί να το ακούσουμε: γιατί αρέσει στις γυναίκες, είναι ατμοσφαιρική η μουσική του είδους και με υψηλή ποιότητα.

Γιατί όχι: τραβηγμένα ακόρντα σαν να σέρνονται από τα ηχεία και επαναλήψεις των ίδιων μουσικών μοτίβων.

Που; Η.Π.Α. και Ηνωμένο Βασίλειο κυρίως

Πότε; Από τα μέσα δεκαετίας του ‘90

Ποιοι; Ήδη από τις αρχές τις δεκαετίας κάποιοι μουσικοί έθεταν βάσεις για το είδος όπως οι Melvins  με το τρίτο τους άλμπουμ του 1991 το Bullhead, οι The Flying Luttenbachers του Weasel Walter και ο Justin Broadrick με το συγκρότημα των Godflesh, των οποίων το 2^ο άλμπουμ τους, το Pure, που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1992, θεωρείται το πρώτο του είδους. Σημείο σταθμός επίσης,  θεωρείται και η κυκλοφορία του 3^ου άλμπουμ των Neurosis του Souls at Zero το 1992. Όμως οι Isis καθιέρωσαν το είδος λίγα χρόνια αργότερα.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Pelican, Jesu, Boris, Cult of Luna, Year of No Light, Amenra, Russian Circles, Harakiri for the Sky, Ghost Bath, Mono

Μέρες δόξας:  Κυρίως από την δεκαετία του ’10.

Κόκκινη κάρτα: Αν και μουσικοί του είδους έχουν την διάθεση για πειραματισμό και την μουσική ικανότητα να το πετυχαίνουν, πολλές φορές μόνο οι ίδιοι καταλαβαίνουν τι παίζουν, αν και η προηγούμενη τους σύνθεση να είναι αριστούργημα. Δεν υπάρχει σωστή ισορροπία ανάμεσα σε καλλιτεχνική έκφραση και τις ανάγκες του κοινού.

Με τι μπερδεύεται; experimental, post-rock, blackgaze, Avant-garde metal, doom metal,

Τι λες στον άσχετο; Είναι κάτι τύπου που παίζουν metal, αλλά δεν μοιάζουν με μεταλλάδες και την μία ακούγονται πωρωμένοι στο παίξιμο και άλλες φορές σαν να του πήρε ύπνος μαζί με τα όργανά τους. Και δεν μιλάνε και πολύ.

  Jacek Henryk Maniakowski

Μέμφις - Λυδία λίθος

 Η εξελικτική διαδικασία του ανθρώπου πάντα συμπεριλαμβάνει το κυνήγι της μεταστοιχείωσης. Πάντα θέλει να μετατρέψει το απλό χώμα σε κάποιο αντικείμενο λατρείας ή απλά της καθημερινής χρήσης. Αλλά ακόμα η μετατροπή του ταπεινού μόλυβδου σε χρυσάφι υπήρχε ένας διακαής πόθος των αλχημιστών. Τον ταπεινό σίδηρο κατάφερε να το κάνει ατσάλι μέσα από μια σκληρή διαδικασία. Αλλά, όπως αναφέρουν οι Χαλδαϊκοί Χρησμοί, ο Έρωτας είναι ο πρωταρχικός θεός, οποίος ενώνει διαφορετικά πράγματα για να δημιουργήσει κάτι καινούργιο. Λειτουργεί σαν καταλύτης, που καταφέρνει να ενώσει ή να διαχωρίσει διαφορετικά στοιχεία, μέσα από μια σκληρή δοκιμασία μεταστοιχείωσης. Και πάντα, όποιος την περνάει, καταλήγει να βγει από αυτή λίγο ως πολύ διαφορετικός.

Η Λυδία λίθος είναι ένα πέτρωμα από την περιοχή της Λυδίας, με το οποίο δοκίμαζαν την περιεκτικότητα ενός μετάλλου σε χρυσό. Αλλιώς βασάλτης ή βασανίτης, ο οποίος προέρχεται από την λέξη βάσανο ή κατ’ επέκταση δοκιμασία. Και σε φιλοσοφικό επίπεδο σημαίνει την δοκιμασία μέχρι να βρει κάποιο από τι υλικό είναι κάποιος φτιαγμένος.

Και οι Μέμφις είναι φτιαγμένοι από σκληρό μέταλλο, όπως αποδεικνύουν πάνω στην σκηνή και μέσα από τα τραγούδια τους. Και  Λυδία λίθος είναι το τραγούδι τους που βρίσκεται στο δεύτερο τους άλμπουμ «Ο Ιχνηλάτης που κυνηγούσε το Θάνατο» του 2017 και όλα τα παραπάνω υπήρξαν έμπνευση για να δημιουργηθεί. Άλλωστε και ο θάνατος, με την φιλοσοφική του έννοια, είναι ένα μέρος της δημιουργικής μεταστοιχείωσης. Η μουσική του τραγουδιού ανήκει στον Joe FK, κιθαρίστα του συγκροτήματος και ενός εκ δυο εμπνευστών του σχήματος. Ο έτερος εμπνευστής είναι ο Άλκης Κεχαγιάς και στιχουργός του τραγουδιού. Στο τραγούδι συμμετέχει επίσης και ο Γιάννης Γκορτσίλας  παίζοντας κρητική μαντούρα . Η οποία είναι ένα πνευστό όργανο, που παρασκευάζεται από καλάμι. Έχει 4 με 6 τρύπες για τα δάχτυλα και παράγει ήχο με τη βοήθεια της γλώσσας.

Αρχικά γράφτηκε η μουσική και πάνω σε αυτή έγραψε στίχους ο Άλκης. Όπως αναφέρει ο ίδιος: «Αν το τραγούδι μεταφέρει κάποιο μήνυμα γενικά αρνούμαι να υποδομώ τους στίχους των τραγουδιών μου για να μπορέσει να το κάνει ο κάθε ακροατής,  σύμφωνα με την δική του κρίση. Αυτό που μπορώ να πω είναι σαν γενική ιδέα του τραγουδιού είναι πως ο έρωτας είναι η μεγαλύτερη δοκιμασία για να μάθει κάποιος τον εαυτό του.» . Και ο τελευταίος στίχος του τραγουδιού «Λυδία λίθος εσύ», μάλλον το φανερώνει. Στην πραγματικότητα κανένας δεν βγαίνει αλώβητος από μια δοκιμασία του έρωτα. Είτε θα σπάσει είτε θα γίνει ατσάλι, αλλά ποτέ δεν μένει ίδιος.

Η μαντούρα του Γιάννη Γκορτσίλα παραλίγο να μην ηχογραφηθεί, καθαρά από κακή συνεννόηση που έκανε ο Αλκης μαζί του σχετικά με το μέρος και την ώρα της ηχογράφησης. Φυσικά μετά από αρκετή ταλαιπωρία του χειριστή  του κρητικού πνευστού, η ηχογράφηση ολοκληρώθηκε. Αλλά ο τραγουδιστής του συγκροτήματος έχει ακόμα τύψεις για την ταλαιπωρία που υπέστη ο εξωτερικός τους συνεργάτης και συνεχίζει να του ζητά συγνώμη, μια που θεωρεί δικό του λάθος … την δοκιμασία του μουσικού. Αλλά πάντα οι δυσκολίες ομορφαίνουν τα πράγματα, για κάποιον ανεξήγητο λόγο. Και το αποτέλεσμα το βεβαιώνει.  

Για το τραγούδι υπάρχει μια επιθυμία να εκτελεστεί, μαζί με κάποια άλλα κομμάτια του συγκροτήματος, με συνοδεία διαφορετικών οργάνων. Μια άκρως ενδιαφέρουσα προσέγγιση, που δεν έχει να κάνει με ένα συνηθισμένο unplugged.

Στην ουσία μια Λυδία λίθος, είναι μια ανθρώπινη ανάγκη για την ίδια του την εξέλιξη και πάντα θα την αναζητάει ο καθένας μας είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα. Αλλά ας σταθεί το ίδιο το τραγούδι αρχή για την συνειδητοποίηση αυτής της διαδικασίας. Και ας ο ίδιος ο Έρωτας είτε με την φιλοσοφική του έννοια είτε με την λυρική σταθεί αρωγός και καταλύτης στην αιώνια αυτή την αναζήτησή μας. 

Jacek Henryk Maniakowski

Δαιμονία Νύμφη – Witches’ Lullaby

 Η ζωή και η καταγραφή της, δηλαδή η ιστορία κάνει κύκλους. Ένα αξίωμα αποδεκτό μάλλον από όλους. Κύκλοι αυτοί είναι ραμμένοι από τις λεπτές κλωστές των τριών Μοιρών Κλωθούς, Λάχεσης και της Άτροπους. Όσο και εύκολα μπορούν να σπάσουν, άλλο τόσο δύσκολα θα προσπαθήσει κάποιος να τους σπάσει. Αλλά και η ίδια η ανθρωπότητα δείχνει να μην επιθυμεί κάτι τέτοιο. Ωστόσο, ακόμα και σε πιο μεγάλο βούρκο, όπως είναι η ανθρώπινη ιστορία, φυτρώνουν τα πιο όμορφα λουλούδια, όπως είναι η τέχνη. Όπως ο σκοτεινός ουρανός κάνει τον κύκλο, μαζί του φέρνει και τα άστρα, για να μας φωτίζουν τον δρόμο, την ατραπό.

Η τέχνη είναι αυτή που επιστρέφει δείχνοντας μας τον δρόμο μας και αυτό με τον να αναδεικνύει  την σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου και τα δρώμενά του. Αυτό είναι η τέχνη του δράματος, η ίδια η τραγωδία. Μέσα στον χρόνο πάντα επίκαιρη και παρούσα, αναζητώντας κάποια καλλιτεχνική ψυχή να βρει τις κατάλληλες λέξεις για να περιγράψει την  σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης.

Χρειάστηκαν περίπου 2000 χρόνια για να συναντήσουν οι Μούσες αντάξια πένα των αρχαίων τραγωδών στο πρόσωπο του William Shakespeare. Οι ίδιες οι τραγικές μορφές υμνούνται και από τον μεγάλο Δραματουργό.

Οι Δαιμονία Νύμφη αποφάσισαν από την δημιουργία τους να «βουτήξουν» βαθειά μέσα στην Ιστορία του τόπου τους και να ανασύρουν μουσικούς θησαυρούς, δίνοντας τους μια σύγχρονη λάμψη: «Ο αρχικός στόχος στην δημιουργία του σχήματος ήταν η πρωτογενής ανάγκη σύνθεσης μιας  μουσικής η οποία θα μπορούσε σε ένα βαθμό να συνδέεται με κάποια στοιχεία από αυτό που θεωρούμε ότι είναι η αρχαία ελληνική μουσική, έχοντας υπόψη μας τα λείψανα της μουσικής αυτής που έχουν βρεθεί και μεταγραφεί στην σύγχρονη σημειογραφία.» αναφέρει ο Σπύρος Γιασαφάκης, εμπνευστή μαζί με την Εύη Στεργίου αυτού του φιλόδοξου σχεδίου.

Μέσα όμως από την «χρονική τους ανάδυση» συνάντησαν ένα άλλον διαφορετικό βασιλοκτόνο από τον Οιδίποδα, ως το  Macbeth και αποφάσισαν να ντύσουν με νότες τις μάγισσες περιτριγυρίζουν τον ήρωα του Shakespeare: «Το «Witches’ Lullaby» αρχικά γράφτηκε για την παράσταση Μακμπέθ που ανέβηκε στο ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία της Αναστασίας Ρεβή.» και συνεχίζει ο ο Σπύρος Γιασαφάκης: «Στην παράσταση η μελωδία αυτή αντιπροσώπευε τις σαιξπηρικές μάγισσες, αυτά τα αινιγματικά κι επικίνδυνα όντα που χειρίζονται τον Μακμπέθ και που μας κάνουν να αναρωτιόμαστε αν είναι τελικά όντως οι Μοίρες.». Παράλληλα κάνει την σύνδεση με τους μύθους της Αρχαίας Ελλάδας, σαν αρχετυπικά μοτίβα της δυτικής δραματουργίας.

Δεν είναι λίγες οι φορές που οι ψίθυροι έχουν την πιο δυνατή φωνή και απλά νανουρίσματα είναι πύλες εισόδου σε νέους κόσμους, ίσως και νέα ζωή: «Το νανούρισμα είναι μια μελωδία που συμβολίζει τη γέννηση, τη νέα ζωή. Ακόμη και στην αρχαία ελληνική μυθολογία τη  ζωή επηρέαζαν οι Μοίρες, η Κλωθώ, η Λάχεση και η Άτροπος. Η πρώτη αντιπροσώπευε το παρόν, η δεύτερη το μέλλον και η τρίτη το παρελθόν, όλα αυτά που έχουν συμβεί και δεν γίνεται ν’αλλάξουν.» Συνεχίζει τον αποσυμβολισμό ο ο Σπύρος Γιασαφάκης. «Το νανούρισμα έχει μια σιωπηλή δύναμη και η ανάμνησή του μπορεί να ακολουθήσει μια ψυχή  στο ταξίδι της σ’ αυτόν τον κόσμο. Ταυτόχρονα κάθε νανούρισμα αλλάζει νόημα όταν αλλάζει κι αυτός που το τραγουδάει, όταν η προστατευτική δύναμη που εκπέμπει έχει άλλη αφετηρία και κουβαλάει διαφορετικά όνειρα…»

Συχνά τα ίδια λόγια έχουν διαφορετικά νοήματα ανάλογα με το πρόσωπου που τα εκφέρει. Όπως και όταν οι αποδέκτες όταν είναι διαφορετικοί. Οι νότες σαν πινέλα δίνουν, δίνουν διαφορετικές ερμηνείες ανάλογα για το χειριστή τους, με την ελευθερία του ερμηνευτή να συμβουλεύει την κάθε «πινελιά»: «Ξεκινήσαμε λοιπόν από το σκοτεινό νανούρισμα των μαγισσών του Σαίξπηρ για να δημιουργήσουμε τέσσερα πρωτότυπα και διαφορετικά νανουρίσματα. Και οι πέντε καλλιτέχνιδες που συμμετέχουν στο πρότζεκτ αυτό, είχαν την ελευθερία να δημιουργήσουν το δικό τους νανούρισμα, δίνοντάς του κάθε φορά άλλο νόημα. Η Γιαπωνέζα Hattis Noit, η Ισπανίδα Priscilla Hernandez,η πορτογαλικής καταγωγής  Βρετανή Victoria Couper σε συνεργασία με την  τουρκικής καταγωγής Βρετανή  Reyhan Yusuf και η Ελληνίδα Εύη Στεργίου, μεταφέρουν μέσα από τις φωνές τους μια δική τους ανάμνηση τρυφερότητας, δύναμης κι ελπίδας.» καταλήγει ο εμπνευστής όλου αυτού εγχειρήματος, οποίος το έχει επιμεληθεί κιόλας.

Ο Σπύρος Γιασαφάκης μας αποκάλυψε το μουσικό ταξείδι αυτού του εγχειρήματος, αποδεικνύοντας παράλληλα την σύνδεση των δύο εποχών δραματουργίας. Αλλά ακόμα πως και οι ερμηνείες των αρχετυπικών μύθων δεν έχουν εξαντληθεί ακόμα, διδάσκοντας μας συνεχώς για την ίδια την ανθρώπινη ψυχή.

 

Jacek Henryk Maniakowski

Δημιουργώντας Μουσική από Όνειρα

 

Υπάρχει μία ρήση η οποία λέει η ουσία να φτιάξεις κάτι πρώτα πρέπει να το ονειρευτείς. Και αυτό ισχύει πολύ περισσότερο στο χώρο της τέχνης, της οποίας η μουσική είναι ένα αναπόσπαστο μέρος της. Ένας φανταστικός κόσμος, γεμάτος παραδοξότητες, μπορεί να δημιουργήσει κάτι λογικό, χειροπιαστό και προπαντών κάτι που έχει την δυνατότητα να μείνει στην ιστορία, αλλά ακόμα και να την γράψει. Δεν είναι λίγα τα παραδείγματα επιστημόνων οι οποίοι της μεγαλύτερους τους ανακαλύψεις τις είδαν στο όνειρό τους. Άρα δεν είναι κάτι μεταφυσικό το όνειρο, αλλά πατάει γερά στην πραγματικότητα και πολλές φορές και την δημιουργεί. Η μουσική δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτό τον κανόνα και διαβάζοντας για της ιστορίας πίσω από τα τραγούδια, δεν είναι λίγα αυτά που δημιουργήθηκαν μετά από ένα όνειρο και πραγματικά πρόσθεσαν ένα μεγάλο κομμάτι στη μουσική ιστορία.

Υπάρχει ορολογία που λέγεται ονειρική σύνθεση και δεν ανήκει στη σφαίρα φαντασίας, μύθου ή κάτι υπερφυσικού. Είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει τεκμηριωθεί και ανήκει στην νευροβιολογική επιστήμη η οποία το ‘χει και χαρτογραφήσει με ακρίβεια. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα όπου ένας μουσικός ξυπνά με μία μελωδία στο μυαλό του, όμως δεν πρόκειται για κάποια θεία επιφοίτηση, αλλά αυτό το γεγονός είναι αποτέλεσμα μιας πολύπλοκής εγκεφαλικής διαδικασίας η οποία γίνεται κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνο και στις μεταβατικές φάσεις της εγρήγορσης. Άρα μπορούμε να αντιληφθούμε πλέον πως η τέχνη η οποία γεννιέται μέσα στον ύπνο δεν αποτελεί κομμάτι μαγείας, αλλά είναι μία υψηλή έκφραση της ανθρώπινης νευρωνικής αρχιτεκτονικής.

Κατά τη διάρκεια της φάσης REM (Rapid Eye Movement), ο εγκέφαλος παρουσιάζει μία νευρονική δραστηριότητα η οποία είναι παρόμοια με αυτήν που έχεις την εγρήγορση, παρόλα αυτά υπάρχει μία σημαντική διαφορά. Οι προμετωπιαίοι φλοιοί, που ευθύνονται για τη λογική, την αυτοκριτική και τον συνειδητό έλεγχο, «κοιμούνται». Παράλληλα, τα επίπεδα της ακετολοχολίνης, μία ακόμα μπερδεμένη λέξη, ενώ από την άλλη η ντοπαμίνη μαζί με την νοραδρεναλίνη, και άλλες δύσκολες λέξεις, ρυθμίζονται με τελείως διαφορετικό τρόπο δημιουργώντας ένα νευροχημικό περιβάλλον το οποίο είναι ιδανικό ώστε να δημιουργηθεί άπειρος αριθμός συνειρμών. Παρόλο που οι λέξεις που περιγράφουν τη διαδικασία είναι σχεδόν μεταφυσικές, η διαδικασία αυτή είναι σχεδόν αυτονόητη.

Η κροταφικοί λοβοί, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την ακουστική επεξεργασία μαζί με το μεταιχμιακό σύστημα, που επεξεργάζονται τα συναισθήματα και τη μνήμη ενεργοποιούνται έντονα, ενώ ταυτόχρονα το δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας (default mode network) συνδέει τις ασύνδετες και σχετικά άσχετες μνήμες καθώς και τις εμπειρίες. Αυτό επιτρέπει στον εγκέφαλο να ανακαλεί χιλιάδες ώρες ακρόασης, εξάσκησης, θεωρητικών γνώσεων και επιπρόσθετα συναισθηματικών βιωμάτων, αναμιγνύοντας όλα αυτά χωρίς να υπάρχει κανένας κριτής και κάποιος που ελέγχει, δηλαδή κριτική σκέψη. Όλα αυτά αποτελούν το βασικό συστατικό για ένα πετυχημένο τραγούδι η μία πολύ δυνατή σύνθεση. Βέβαια, πολλοί μουσικοί εγκατέλειπαν την κριτική σκέψη ακόμα και στο ξύπνιο τους, αλλά αυτό δεν εξετάζεται σε αυτό το άρθρο. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως η ενοποίηση της μνήμης (memory consolidation), δηλαδή ουσιαστικά λειτουργεί ως ένας υποσυνείδητος συνθέτης που αναδιατάσσει τα μοτίβα, τις αρμονίες καθώς και τα ρυθμικά σχήματα σε νέους συνδυασμούς και αυτό γίνεται υποσυνείδητα. Ο ιππόκαμπος, ο κεντρικός άξονας της μνήμης, επαναλαμβάνει ξανά και αποσπασματικά ακουστικά ερεθίσματα, ενώ ο φλοιός θα συνδέει σε μία δομημένη μορφή.

Ο καθένας μπορεί να ισχυριστεί ως η ζώνη της δημιουργικής έμπνευσης περιλαμβάνει όλο το εύρος της ματιάς του είτε αυτή είναι κυριολεκτική είτε νοητική. Αλλά σε αυτό προστίθεται και ένα κομμάτι του ονειρικού κόσμου ή σχεδόν ονειρικού κόσμου, δηλαδή υπναγωγικές και υπνοπομπικές καταστάσεις, ουσιαστικά δημιουργούν τη λεγόμενη ζώνη της δημιουργικής ροής. Οι περισσότερες από τις πιο διάσημες εμπνεύσεις που ήρθα στο όνειρο δεν συμβαίνουν στο βαθύ ύπνο, αλλά στις υπναγωγικές (πριν την είσοδο στον ύπνο) ή υπνοπομπικές (κατά την αφύπνιση) καταστάσεις. Σε αυτές τις φάσεις του ύπνου, ο εγκέφαλος εκπέμπει κύματα theta (4–8 Hz), μία συχνότητα η οποία έχει άμεσα σύνδεση με την δημιουργική ροή, αλλά επίσης και με την επίλυση των προβλημάτων και την ενστικτώδη αντίληψη. Τώρα τα New Wave of American Heavy Metal (NWOAHM), New Wave of British Heavy Metal (NWOBHM), New Wave και Cold Wave από ποιου είδους κύματα του ύπνου γεννήθηκαν, δεν αναφέρεται σε κανένα επιστημονικό έντυπο.

Προχωρώντας όμως με περισσότερη σοβαρότητα, αναφέρουμε τις πειραματικές μελέτες του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνιας και του Charité του Βερολίνου, οι οποίες έχουν αναδείξει το γεγονός πως η δημιουργική επίλυση κορυφώνεται ακριβώς σε αυτές τις μεταβατικές περιόδους. Κατά τη διάρκεια αυτών, ο νους απελευθερώνονται από τους γνωστικούς φραγμούς της εγρήγορσης και πλέον μπορεί να λειτουργήσει με αναλογική και συνειρμική λογική. Δεν αποτελεί τυχαίο γεγονός πως οι καλλιτέχνες από τον Giuseppe Tartini μέχρι τον Paul McCartney, τον Keith Richards και τη Björk, κρατούσαν κάποιο σημειωματάριο ή κασετόφωνο αργότερα ή πλέον smartphone δίπλα στο κρεβάτι. Η ιστορία της μουσικής είναι γεμάτη από περιπτώσεις κατά τις οποίες μία μελωδία ήρθε σε κάποιον κατά της οριακές στιγμές μεταξύ της εγρήγορσης και του ύπνου, αν και κάποιοι το ονομάζουν κατευθείαν όνειρο. Μερικές από αυτές τις περιπτώσεις αναφέρομαι και σε ένα ξεχωριστό άρθρο.

Όμως, στη φύση και στην ζωή δεν υπάρχει παρθενογένεση, εκτός αν πρόκειται για θρησκευτικές αναφορές στα ιερά βιβλία κάποιων θρησκειών. Άρα τίποτα δεν γεννιέται από το μηδέν, πάντα υπάρχει κάποια προηγούμενη εμπειρία. Και πώς δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα, τα οποία όντως είναι εντυπωσιακά, το 15-20% του γενικού πληθυσμού έχει αναφέρει κάποια στιγμή πως έχει ονειρευτεί μουσική, ενώ το ποσοστό στους επαγγελματίες μουσικούς ξεπερνά αρκετά το 50%. Η γνωστική ερμηνεία για αυτό το γεγονός είναι πως η ονειρική μελωδία δεν δημιουργείται εκ του μηδενός, αλλά είναι προϊόν μιας υποσυνείδητης επεξεργασίας (implicit processing) και της συνειρμικής δικτύωσης (associative networking). Δηλαδή, με απλά λόγια, όσο αυτό γίνεται, ο εγκέφαλος ενός μουσικού έχει αποθηκεύσει χιλιάδες ώρες πρακτικής, ακρόασης μουσικής, καθώς και συναισθηματικών εμπειριών. Επομένως, κατά τη διάρκεια του οι πληροφορίες αυτές αναδιατάσσονται σε νέους συνδυασμούς, δημιουργώντας την αίσθηση μιας αυτόματης δημιουργίας ή ακόμα καινούρια σύνθεσης.

Η εντύπωση που προκαλείται από το γεγονός πως ένα τραγούδι η μία σύνθεση ήρθε ολοκληρωμένη από το όνειρο εξηγείται επιστημονικούς όρους ως υπνοπομπική ανακατασκευή. Δηλαδή απλοποιώντας το, όσο αυτό γίνεται, κατά την αφύπνιση ο εγκέφαλος συμπληρώνει ασυνείδητα κενά, οργανώνει αποσπασματικά ακουστικά ερεθίσματα σε μία δομημένη μορφή και το μεταφέρεις στη μνήμη ως μία πλήρης σύνθεση. Δηλαδή κάτι σαν μάγειρας ιδεών ο οποίος παίρνει άσχετα κομμάτια υλικών προς βρώση και φτιάχνει ένα υπέροχο φαγητό, αφού τα συνδέσει όλα μαζί και τα μαγειρέψει. Κάτι τέτοιο αλλά σε διαφορετικούς χρόνους και με διαφορετικά υλικά.

Όλο αυτό το «μαγείρεμα» με σεφ τον εγκέφαλο δεν αναιρεί τη δημιουργική αξία της εμπειρίας, αλλά την τοποθετεί σε ένα πλαίσιο της νευροπλαστικότητας καθώς και της γνωστικής επεξεργασίας, αλλά offline. Στη σύγχρονη εποχή πλέον, η νευροεπιστήμη δεν εξηγεί απλά το φαινόμενο αυτό, αλλά παράλληλα προσφέρει και εργαλεία που μπορεί να πάρουν χρήσιμα στην εκμετάλλευση αυτού. Δηλαδή, έχει δημιουργήσει τεχνικές, όπως η «ονειρική επώαση» (dream incubation), η διατήρηση ενός ημερολογίου ονείρων, η ρύθμιση του ύπνου μέσα από τις κυκλικές φάσεις του μαζί με τη χρήση εφαρμογών οι οποίες καταγράφουν φωνητικές σημειώσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτές οι τεχνικές πλέον χρησιμοποιούνται από τους σύγχρονους συνθέτες καθώς και παραγωγούς και ίσως είναι καλό να τις δοκιμάσει κάποιος νέος φιλόδοξος rock star. Είτε πετύχει  είτε όχι κάτι θα μάθει για τον εαυτό του.

Μέσα από αυτή την πρόχειρη μάτια σε έναν ονειρικό κόσμο δημιουργίας μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα πως η δημιουργικότητα δεν κοιμάται ποτέ. Ίσως κάποιος θα νομίζει πως η μύτη πρέπει να μένουν όπως είναι, σίγουρα όμως η επιστήμη δεν απομυθοποιεί αυτό το φαινόμενο, απλά το ερμηνεύει ως ένα φυσικό αποτέλεσμα της ενοποίησης της μνήμης, της υποσυνείδητης συνειρμικότητας, καθώς και της νευροβιολογικής ωρίμανσης του εγκεφάλου κατά την διάρκεια του ύπνου. Και ίσως κάποιες άλλες δύσκολες λέξεις. Τα όνειρα στα οποία γεννιούνται οι μελωδίες είναι η καλύτερη απόδειξη πως η δημιουργικότητα δεν σταματάει όταν κλείνουμε τα μάτια και το ρίχνουμε στον ….  Χάφτα. Απλά αλλάζει το λειτουργικό καθεστώς του εγκεφάλου.

Από την άλλη, ο ίδιος ο καλλιτέχνης δεν παίρνει την έμπνευση από το κενό, αλλά την επεξεργάζεται, την αναδιατάσσει μέσα από ένα βιολογικό σύστημα που έχει εξελιχθεί ώστε να λύνει τα προβλήματα και να συνδέει τα σύνθετα, δημιουργώντας παράλληλα ένα νόημα που εγρήγορση βλέπει μόνο στο χάος. Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ζωγράφοι οι οποίοι βλέπουν το ίδιο τοπίο με όλους τους άλλους, αλλά από τη δικιά τους πινελιά βγαίνει ένα έργο τέχνης.

Jacek Henryk Maniakowski 

Πηγές:

 

Matthew Walker – Why We Sleep: Unlocking the Power of Sleep and Dreams (Scribner, 2017)

Deirdre Barrett – The Committee of Sleep: How Artists, Scientists, and Athletes Use Dreams for Creative Problem-Solving (Crown, 2001)

BBC Radio 4 – The Dreaming Mind (Podcast/Documentary Series, 2019–2022)

Scientific American – «How Sleep Fuels Creativity» (2020)

Rolling Stone & The Guardian – Συνεντεύξεις με Paul McCartney, Keith Richards, Björk & Hans Zimmer

Rock - e - pedia : Pornogrind

 Αν δεν ακούγεται ό λόγος σου, κάνε απλά θόρυβο να μην ακούγεται κανένας άλλος.

Pornogrind (επίσης είναι γνωστό (?) σαν  porngrind ή pornogore)

 

Πως ακούγεται: Σαν να πετάξεις ένα τσίγκινο κονσερβοκούτι μισογεμάτο με βίδες στην τουαλέτα ενός punk μπαρ της Σκωτίας και θα τραβήξεις το καζανάκι, το οποίο είναι το παλιό μαντεμένιο με το σκοινί και θέλει 4-5 φορές να το τραβήξεις για να κατέβει το νερό. Ο σουρωμένος πάνκης στην διπλανή τουαλέτα που ξερνάει με πολύ θόρυβο είναι απλά το συμπλήρωμα του υπόλοιπου θορύβου. Εντάξει,  είναι goregrind με στίχους που έχουν εμμονή με βία και πορνό.

Γιατί να το ακούσουμε: έλα ντε, ίδια απορία έχουμε και μεις. Για να πεις ότι έχεις ακούσει ότι πιο ακραίο ίσως;

Γιατί όχι: για όλους τους λόγους του κόσμου

Που; Στην Γερμανία και τις Η.Π.Α.

Πότε; Αρχές της δεκαετίας του ‘90

Ποιοι; Οι Γερμανοί Gut θεωρούνται «πατέρες» του είδους, όπως και οι συμπατριώτες τους Cock and Ball Torture ( γνωστοί και σαν CBT)

Αλλά ακόμα να ακούσεις: που θέλετε να ξέρω; Δεν φτάνουν αυτά;

Μέρες δόξας:  ας είμαστε σοβαροί

Κόκκινη κάρτα: δεν την βρίσκω, μάλλον κάποιος σκουπίστηκε με αυτήν, μιας που τελείωσε το χαρτί υγείας. Μεταξύ των άλλων ταυτίστηκε το είδος με τον  Connor Stephen Betts, οποίος σκότωσε 10 ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 17 τον Αύγουστο του 2019 στο Ned Peppers Bar στην συνοικία  Oregon District της πόλης  Dayton του Ohio. Έκανε φωνητικά σε μια pornogrind μπάντα που λεγόταν Menstrual Munchies. Ο λόγος της ταύτισης είναι οι μισογυνικοί  στίχοι του είδους.

Με τι μπερδεύεται; Με goregrind, Deathgrind και ήχους τουαλέτας

Τι λες στον άσχετο; Άστο μεγάλε, δε μπορείς να κατανοήσεις.

 Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia : Pirate metal

 Αλλάζοντας μια λέξη από μια φράση, μπορείς να αλλάξεις όλο το νόημα της. Το ίδιο συμβαίνει στην μουσική, αλλάζοντας μια νότα έχεις μια καινούργια σύνθεση.

Pirate metal

 

Πως ακούγεται: με μπύρα ή ρούμι, αλλά πάνω απ όλα δυνατά. Ουσιαστικά μπορεί να είναι Power Metal, thrash metal, speed metal ή ακόμα και folk metal, αλλά πάντα με θεματολογία στίχων τις ιστορίες των πειρατών. Πολλές φορές τα sea shanties* μπαίνουν στο ρεφραίν με πιο μεταλλική επένδυση, άλλες πάλι όλο το τραγούδι μοιάζει με αυτά. Η χρήση της concertina** δίνει στίγμα του είδους.

Γιατί να το ακούσουμε: Γιατί σαν τις πειρατικές ιστορίες δεν έχει. Γιατί είναι χαβαλετζίδικο και εύκολα τραγουδιέται συνήθως.

Γιατί όχι: Δεν έχει βάθος και οι συνθέσεις σίγουρα δεν πρωτοτυπούν. Αλλά πάλι ποιος δεν δε θέλει να ακούσει ιστορίες για πειρατικές περιπέτειες;

Που; Ουσιαστικά στην Δ. Γερμανία αρχικά και δύο δεκαετίες μετά ξανά στο Η. Βασίλειο και Η.Π.Α.

Πότε; To 1987, όταν οι heavy metal Γερμανοί Running Wild κυκλοφόρησαν το τρίτο τους άλμπουμ, το Under Jolly Roger. Το δεύτερο κύμα στα μέσα της δεκαετίας του ’00. 

Ποιοι; Οι Running Wild με το 4^ο τους άλμπουμ Port Royal, έθεσαν βάσεις του είδους. Ουσιαστικά η εμμονή και ο θαυμασμός του τραγουδιστή τους και μοναδικό σταθερό μέλος της μπάντας, για την «Χρυσή εποχή της πειρατείας» (1650-1730) δημιούργησε το είδος. Στην δεύτερη περίοδο οι Σκοτσέζοι Alestorm και κάτω από την σκεπή της Napalm Records, έδωσαν νέα πνοή στο είδος.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Swashbuckle, The Dread Crew of Oddwood, Walk the Plank σε πιο hardcore, Goldblade σε punk έκδοση, Verbal Deception.

Μέρες δόξας:  Στην δεκαετία του ’10, από τα μέσα της βγαίνουν συνέχεια νέες μπάντες που υιοθετούν το είδος αυτό.

Κόκκινη κάρτα: κόκκινη κάρτα σε πειρατές; Ποιος τολμά κάτι τέτοιο; Αν και δεν είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις το είδος, ακόμα δεν έχει σχηματίσει, πέρα της θεματολογίας, μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα.

Με τι μπερδεύεται; Με Folk Metal, Pagan Metal και Viking Metal

Τι λες στον άσχετο; Βάλε μια μπύρα, την μεγάλη και θα σου διηγηθώ μερικές ιστορίες: σκέψου οι πειρατές να είχαν ανακαλύψει τη metal μουσική και να τραγουδούσαν τις ιστορίες τους.

 Jacek Henryk Maniakowski

* https://en.wikipedia.org/wiki/Sea_shanty

** https://en.wikipedia.org/wiki/Concertina