Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

Status Quo - Down Down

 Το rock’n’roll είναι μια συνεχής κίνηση, με πολλές έννοιες. Από μια συνεχής γεωγραφική μετακίνηση των συγκροτημάτων, ως και την διαρκής εξέλιξή του. Αλλά μια μπάντα που πραγματικά έχει «πουλήσει την ψυχή της στον θεό του rock’n’roll» είναι αναγκασμένη να περιφέρεται από πόλη σε πόλη, μέχρι να γνωρίσει την επιτυχία. Ακόμα και αν την γνωρίσει το ίδιο πρέπει να κάνει, μοιάζοντας πολλές φορές με κάποιο περιπλανώμενο τσίρκο του μεσαίωνα. Και ίσως να μην πολύ μακριά η παρομοίωση και απλά να είναι συνεχιστές μιας τέτοιας παράδοσης οι ροκ μουσικοί. Μιας που το σόου είναι ένα σημαντικό μέρος μιας ζωντανής εμφάνισης. 

Οι Status Quo έχουν τιμήσει με υπερβάλλοντα ζήλο το rock’n’roll και σίγουρα το «άστρο» τους δύσκολα μπορεί να ξεχαστεί. Στις 5 δεκαετίες της ύπαρξης τους σαν συγκρότημα και με δεκάδες άλμπουμ, έχουν διασχίσει άπειρα χιλιόμετρα, αλλά αυτό ποτέ δεν τους κούρασε και συνεχίζουν να προσκυνάνε έμπρακτα τον rock’n’roll θεό. Πρόσφατα ένα τραγούδι τους ψηφίστηκε μέσα στα καλύτερα riff όλων των εποχών, από ακροατές του BBC2, το "Down Down". Το πρώτο τους και μοναδικό Νο 1 στην πατρίδα τους την Αγγλία, αν και φάνηκε πως κυκλοφορήσε κυκλοφόρησε αρχικά σαν b-side στο τραγούδι "Nightride", το 1974, κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς και τα δύο τραγούδια ηχογραφήθηκαν ταυτόχρονα και η δισκογραφική το προώθησε αρκετά. Και τα δύο τραγούδια εμπεριέχονται στο όγδοο τους άλμπουμ το On the Level, που μπήκε στα ράφια των δισκοπωλείων την επόμενη χρονιά. 

Η δημιουργία του Francis Rossi και του road manager και κατά περίσταση παίχτη φυσαρμόνικας στα live τους Bob Young, ξεκίνησε την μουσική της πορεία με τον τίτλο "Get Down". Ο λόγος που άλλαξε τίτλο ήταν μάλλον λόγο της συνωνυμίας με το τραγούδι του Gilbert O'Sullivan, μεγάλο χιτ της προηγούμενης χρονιάς. Σαν βάση το τραγούδι είχε το μουσικό μέρος, πάνω στο οποίο γράφτηκαν και οι στίχοι. Ο πρώτος στίχος που έδωσε το έναυσμα για το υπόλοιπο λυρικό μέρος ήταν ο «I want all the world to see, to see you laughing, and you're laughing at me». Όπως αποκάλυψε ο συνιδρυτής της μπάντας και τραγουδιστή, σχεδόν 40 μετά την συγγραφή του, αναφερόταν στην πρώην γυναίκα του και στον Βρετανικό Τύπο εκείνης της εποχής. 

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε στα Pathway Studios του Λονδίνου, με παραγωγό τον Pip Williams. Σε αντίθεση με την πολυεπίπεδη παραγωγή που επικρατούσε τότε, οι Status Quo επέλεξαν μια σχεδόν «ζωντανή» προσέγγιση: ελάχιστα overdubs, τα όργανα ηχογραφήθηκαν ταυτόχρονα, και οι φωνές μπήκαν σε ένα-δύο takes. Αυτή η επιλογή δεν ήταν απλώς οικονομική. Ήταν αισθητική δήλωση: το rock’n’roll δεν χρειάζεται λείανση. Χρειάζεται παλμό. Το αποτέλεσμα ακούγεται σαν να παίζεται σε ένα γεμάτο pub, όχι σε κλιματιζόμενο στούντιο.

Όμως οι δυσκολίες που υπήρχαν, δεν περιοριζόταν μόνο στον τίτλο και το περιεχόμενο τον στίχων δεν ήταν το ζητούμενο. Ο στιχουργός ήθελε να δημιουργήσει ένα τραγούδι, στο οποίο και οι στίχοι θα δίνουν τον ρυθμό. Και αυτό θα μπορούσε να κατορθωθεί με την επαναλαμβανόμενη χρήση του γράμματος «D», ακριβώς όπως στο τραγούδι των T.Rex, το Deborah. Έτσι ο Bob Young θεώρησε τον τίτλο Down Down τον κατάλληλο γι’ αυτό. Με αυτήν την λογική ξεκίνησε η δημιουργία τους κατά την διάρκεια της Αμερικάνικης περιοδείας τους και συγκεκριμένα στην «πόλη των αγγέλων». Ουσιαστικά ο στιχουργός το δούλεψε μόνος του όταν η υπόλοιπη μπάντα, προσπαθούσε να σκεφτεί μια καλή ιδέα, «ακονίζοντας τα μολύβια τους», όπως λέει χαρακτηριστικά ο τραγουδιστής. Την ώρα που γευμάτιζε το συγκρότημα σε διπλανό του στούντιο εστιατόριο, το  Copper Penny. Ο Rossi ήθελε και την συμβολή του γράμματος «Β» για να έχει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, κάτι που δεν χρειάστηκε τελικά. 

Αν και ο Francis Rossi υπογράφει τη σύνθεση, ο Rick Parfitt ήταν ο ρυθμικός κινητήρας του τραγουδιού. Η κιθάρα του Parfitt δεν κάνει σόλο, δεν διακοσμεί. Λειτουργεί ως η ρυθμική βάση, παίζοντας ακριβώς τις ίδιες συγχορδίες με τον Rossi, αλλά με ελαφρώς διαφορετική επίθεση και timing. Αυτό το «δίδυμο κιθαρών» δημιουργεί τον χαρακτηριστικό, σχεδόν βιομηχανικό ήχο των Quo. Χωρίς τον Parfitt, το riff θα ήταν απλώς μια μελωδία. Μαζί του αποκτά τέμπο και γίνεται σα μηχανή.

Η επανάληψη του γράμματος «D» δεν είναι απλώς στιχουργικό τέχνασμα. Ο Bob Young το αντιμετώπισε σαν κρουστό όργανο. Κάθε “down” χτυπάει σαν τύμπανο, σαν πέταλο μπάσου, σαν ρόδα που κυλάει στη άσφαλτο. Υπάρχει μάλιστα η μαρτυρία ότι ο Young εμπνεύστηκε τον ρυθμό από τον ήχο μιας παλιάς γραφομηχανής και από τον παλμό τρένου που άκουγε κατά τις αμερικανικές περιοδείες. Το “D” δεν προφέρεται απλώς χτυπάει σαν ένα κρυφό τύμπανο.

Η ευκολία στο μουσικό μέρος οφείλεται στο γεγονός, ότι κλέψανε το ίδιο τους εαυτό. Ουσιαστικά αντιγράψανε την πρώτη τους επιτυχία, από το ντεμπούτο άλμπουμ τους του 1968, το "Pictures Of Matchstick Men", που ήταν και μεγαλύτερη τους Αμερικάνικη επιτυχία. Το τραγούδι χρησιμοποιήθηκε για την καμπάνια μιας αλυσίδας σουπερ μάρκετ της Αυστραλίας και Ηνωμένου Βασιλίου. Ο τίτλος άλλαξε σε Prices are down , αλλά και οι στίχοι προσαρμόστηκαν ανάλογα. Φυσικά αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να ξεφτιλιστεί «λίγο» το κομμάτι. Ήταν πράγματι μια εμπορική κίνηση που η μπάντα δεν υποδέχτηκε με ενθουσιασμό. Ο Rossi έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις ότι ένιωσε ότι το τραγούδι «υποβαθμίστηκε σε jingle». Παρ’ όλα αυτά, η διαφήμιση κράτησε το κομμάτι ζωντανό στη λαϊκή μνήμη για χρόνια, ειδικά σε οικογένειες που δεν άκουγαν rock ραδιόφωνα. Σήμερα, πολλοί το θεωρούν παράδειγμα του πώς η ποπ κουλτούρα «ανακυκλώνει» το rock, αλλά και του πώς ένα τραγούδι μπορεί να επιβιώσει ακόμη και όταν το βγάζουν από το αρχικό του πλαίσιο.

Στις συναυλίες, το “Down Down” δεν παίζεται ποτέ όπως στο δίσκο. Η μπάντα το επεκτείνει, προσθέτει αυτοσχεδιασμούς και το μετατρέπει σε μια συλλογική εμπειρία. Το κοινό φωνάζει τα “down down” πριν καν μπει η κιθάρα, ο Rossi κάνει νεύμα, τα φώτα σβήνουν, και για τρία λεπτά η αίθουσα γίνεται ένα. Αυτό ακριβώς μοιάζει με την εικόνα του «περιπλανώμενου τσίρκου» και το τραγούδι δεν τελειώνει με το fade out. Συνεχίζεται στο δρόμο, στα βαν, στις επόμενες πόλεις.

Το τραγούδι έφτασε στο Νο 1 στο UK Singles Chart τον Ιανουάριο του 1975 και παρέμεινε εκεί για μία εβδομάδα. Πούλησε πάνω από 1 εκατομμύριο αντίτυπα μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε ψηφοφορία του BBC Radio 2 για τα «Καλύτερα Riff Όλων των Εποχών», βρέθηκε σταθερά στην πρώτη δεκάδα, συχνά μπροστά από κομμάτια των Led Zeppelin, Deep Purple και AC/DC. Παρά το γεγονός ότι είναι το μοναδικό τους Νο 1 στη Μ. Βρετανία, οι Status Quo έχουν πουλήσει πάνω από 125 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως και έχουν κυκλοφορήσει πάνω από 30 στούντιο άλμπουμ. Το “Down Down” δεν είναι η «κορυφή» της καριέρας τους, αλλά είναι η πύλη που τους άνοιξε τον δρόμο για την επιτυχία.



 Jacek Henryk Maniakowski


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου