Τα κίνητρα και η αρχή των γεγονότων είναι πάντα μια θολή κατάσταση. Το γιατί ξεκινάει να κάνει κανείς κάτι, αποτρόπαιο ή δημιουργικό , είναι μια εικασίας. Και με όση σιγουριά μιλάνε οι ψυχολόγοι για τα βαθύτερα αίτια δράσης ενός ατόμου, στην ουσία δεν αποδεικνύουν τίποτα. Το πολύ, οι πολύ κοντινοί φίλοι και άνθρωποι του περιβάλλοντος κάποιου, που δεν έχουν κάποιο συμφέρον, μπορεί να δουν κάποια από τα πραγματικά αίτια μιας δράσης. Αλλά το να αφαιρέσει κάποιος μια ζωή, το πρώτο αίτιο είναι η έλλειψη προσωπικής ευθύνης γι αυτήν του την πράξη. Ο Bruce Springsteen στο έκτο του άλμπουμ, το Nebraska του 1982, συγκέντρωσε τα τραγούδια που είχε γράψει με τους E Street Band. Μουσικά διακατέχεται από μουσική λιτότητα και στο λυρικό μέρος από ιστορίες απελπισίας, είτε αυτές μας δημιουργούν συμπάθεια είτε όχι. Αλλά η έλλειψη προσδοκίας και ελπίδας οδηγεί έναν άνθρωπο σε πράξεις που είναι έξω από την φύση του. Και το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου μας διηγείται μια τέτοια ιστορία. Με αφηγητικό τρόπο και με σχεδόν απαθή τόνο φωνής μας λέει την ιστορία του 19-χρονου Charles Starkweather και της 14-χρονης κοπέλας του Caril Ann Fugate, που μέσα από τον παροξυσμό της εφηβείας τους σκότωσαν 11 αθώους ανθρώπους το Ιανουάριο του 1958. Οι στίχοι μιλάνε για 10, γιατί πριν ξεκινήσει το αιματοβαμμένο τους "σαφάρι" το ζευγάρι, ο Starkweather είχε σκοτώσει ήδη έναν. Η οπτική του τραγουδιστή είναι είναι σαν να περιμένει και την δική του εκτέλεση από το νεαρό ζευγάρι. Η απάθεια που συνοδεύει την αφήγηση το κάνει ακόμα πιο ανατριχιαστικό. Ο τρόπος της θυμίζει τον Αμερικανό συγγραφέα Flannery O'Connor, τον οποίο είχε διαβάσει πριν, ξεκινήσει την δημιουργία των συγκεκριμένων τραγουδιών. Ο τελευταίος στίχος, που κατά κάποιον τρόπο αιτιολογεί τις πράξεις του νεαρού ζευγαριού, ο "I guess there's just a meanness in this world", είναι πολύ κοντά στην ιστορία του O'Connor's την "A Good Man Is Hard to Find". Όπου και κει ο δολοφόνος κλείνει το βιβλίο με την φράση "No pleasure but meanness" . Στην πραγματική αυτή ιστορία του νεαρού ζευγαριού, ο δημιουργός του τραγουδιού αναζητά και τις δικές του υπαρξιακές απορίες και σχέση πάντα με το σύνολο της ανθρωπότητας. Η έμπνευση για την δημιουργία του τραγουδιού, ωστόσο, ήρθε στον Springsteen μετά από την παρακολούθηση της ταινίας Badlands του Terrence Malick στην τηλεόραση. Καθώς η ταινία ήταν και η ίδια εμπνευσμένη από την δράση των νεαρών, αποφάσισε και ίδιος να εξερευνήσει την ιστορία. Αν και καταφέρνει να αποδώσει αρκετά πιστά την πραγματική ιστορία, προσθέτει και την δική του πινελιά σ' αυτήν. Για την ιστορία, ο Charles Starkweather, που εκτελέστηκε έναν χρόνο αργότερα από την διάπραξη των φόνων αυτών, δεν μετάνιωσε ούτε στιγμή για τις πράξεις του. Μάλιστα σε ένα γράμμα του προς τον πατέρα του, μέσα από την φυλακή, γράφει ότι ήταν ότι πιο διασκεδαστικό έχει κάνει ως εκείνη την στιγμή μαζί με την Caril. Η οποία θεωρήθηκε σαν όμηρος του νεαρού από τους δικαστές και όχι σαν συνένοχη του. Συνεχίζει να ζει στην ίδια πολιτεία στην οποία διέπραξε και τα εγκλήματά της, την Nebraska.
Ο άνθρωπος μπορεί να ιεροποιεί τον χρόνο, δημιουργώντας επετείους και χρονικούς κύκλους. Η ολοκλήρωση του κάθε κύκλου ορίζει και το ιερό σημείο, σαν ξεκίνημα του νέου. Αυτοί οι κύκλοι επαναφέρουν το παρελθόν στο παρόν, δημιουργώντας ταυτόχρονα και μια νέα πραγματικότητα που ορίζει κάθε κύκλος, αλλά και σημείο επαφής με το ιερό, την σύνδεση με το όλο, αλλά και ακόμα σε κάποιες περιπτώσεις και με τον εαυτό μας. Και στην επαφή αυτή, καλύτερος συνοδός δεν είναι παρά η μουσική. Την δύναμη της ήθελαν να εκμεταλλευτούν οι κατά καιρούς εξουσιάζοντες, παραγγέλνοντας μεγαλειώδεις μουσικές συνθέσεις ή καπηλευόμενοι κάποια υπάρχουσα ήδη, προς εξύμνηση κάποιου ιστορικού γεγονότος. Όμως οι νότες είναι ατίθασες και εύκολα δραπετεύουν, μπορούν να γίνουν από σύμβολο της εξουσίας, συμπαραστάτες της ελευθερίας. Η κλασική μουσική, αλλά και προκλασική ήταν ανέκαθεν υπό τον έλεγχο της εξουσίας και τις περισσότερες φορές χωρίς τη θέληση του καλλιτέχνη. Ο Χίτλερ στήριξε την αιματοβαμμένη του "πολιτική" στην μουσική του αναρχικού Βάγκνερ, χωρίς την γνώση του ίδιου. Η Σοβιετική "δημοκρατία" είχε πλήθος συνθετών στις διαταγές της, παρά την θέλησή τους. Το κίνημα των ρομαντικών έκανε μια σοβαρή προσπάθεια να ξεφύγει από τον ζυγό της εκάστοτε εξουσίας, με επιλογή θεμάτων πιο προσωπικών και ξεφεύγοντας από το πομπώδες ύφος των συνθέσεων. Αλλά το κίνημα των ρομαντικών ήταν και η αόρατη ρίζα της σύγχρονης μουσικής, αλλά και τέχνης γενικά. Κάποιες ατίθασες συνθέσεις όμως, πέρα αυτού του κινήματος, ξέφυγαν και αρχίζουν να γίνονται από παραγγελίες αυτοκρατόρων ή και τσάρων, σε σύμβολα της ελευθερίας. Αν και η αφορμή μπορεί να είναι απλά εμπορική, η σύνθεση μπορεί να αποκτήσει μαζί με την ανεξάρτητη οντότητα της και πονηριά να τρυπώνει στην ανθρώπινη σκέψη. Η 1812 Overture ή The Year 1812 ή Overture of 1812 του Pyotr Ilyich Tchaikovsky, μπορεί να χαρακτηριστεί μια τέτοια σύνθεση. Αν και είναι αρκετά γνωστή στους φίλους της κλασικής μουσικής, έγινε σχεδόν διάσημη μέσα από την ταινία V for Vendetta και την δυστοπική θεματολογία της, σκηνοθετημένη από τον James McTeigue και με την συμβολή των αδελφών Wachowski, που μεταξύ άλλων μας χάρισαν και το Matrix. Στο soundtrack της ταινίας η οβερτούρα του μεγάλου Ρώσου συνθέτη καταλαμβάνει μια θέση κλειδί, όπου ακούγεται στην αρχή της και στο τέλος της. Με αυτό τον τρόπο ξεκινάει την πλοκή και συνοδεύει στο τέλος την τραγική-λυτρωτική κατάληξή της. Πιθανόν να μην είναι τυχαία η επιλογή της σύνθεσης στην συμβολή της πλοκής του έργου, λαμβάνοντας υπ' όψη την ιστορία που κρύβεται πίσω από την δημιουργία της.
Η βασική ιδέα για την δημιουργία της οβερτούρας αποτέλεσε η φιλοδοξία του τσάρου Αλέξανδρου Β να τιμήσουν την επέτειο της σύγκρουσης ρώσικων στρατευμάτων απένατι σε αυτών του Ναπολέοντα. Η περίφημη μάχη του Borodino, 120 χλμ δυτικά της Μόσχας, έλαβε χώρα στις 7 Σεπτέμβρη του 1812 και είχε πάνω από 100 000 νεκρούς. Ήταν μια πύρρειος νίκη των Γάλλων, που αν και μπήκαν πολύ εύκολα στην άδεια Μόσχα, αναγκάστηκαν γρήγορα να την αφήσουν, λόγω του ρώσικου χειμώνα .....και επειδή τελείωσαν τα ξύλινα πατώματα στο Κρεμλίνο. Η επιστροφή αποδεκάτισε ακόμα περισσότερο τον πληγωμένο γαλλικό στρατό. Αλλά πλήγωσε ακόμα περισσότερο το κύρος του ίδιου του Ναπολέοντα και των φιλόδοξων του σχεδίων. Ένα απλό γεγονός είναι ενδεικτικό της ουσιαστικά ήττας των Γάλλων: στην επιστροφή ο Ναπολέων ρώτησε έναν χωρικό αν είδε κάποιον λιποτάκτη, μιας και οι στρατιώτες του τον εγκατέλειπαν ομαδικά. Ο χωρικός αναγνώρισε τον μεγάλο στρατάρχη και με περίσσιο θάρρος του απάντησε πως είναι ο πρώτος που βλέπει, αναφερόμενος στον ίδιο τον Ναπολέοντα. Όταν κατάφερε να φτάσει στην Πολωνία, το στράτευμά του είχε μείνει στο μόλις το 1/10 από την αρχική Grande Armée. Για να τιμήσουν αυτά τα γεγονότα καθώς και την 25η επέτειο από την στέψη του Αλέξανδρου Β, ανατέθηκε στον Ρώσο συνθέτη να ντύσει μουσικά ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο. Μετά την παρότρυνση του προσωπικού του φίλου και μέντορά του, Nikolai Rubinstein ξεκίνησε την δημιουργία της 12 Οκτωβρίου του 1880 και τη τελείωσε 6 εβδομάδες αργότερα. Μπροστά στον καθεδρικό ναό του Σωτήρος Χριστού, ήταν να γίνει η πρώτη παρουσίαση της οβερτούρας. Το σχέδιο για την παρουσίαση ήταν αρκετά φιλόδοξο, με την συνοδεία πνευστών, αλλά και την συμμετοχή των καμπανών του καθεδρικού ναού, των λεγόμενων "zvons". Μαζί με αυτές, μέσα από έναν ηλεκτρικό πίνακα που θα ήταν συνδεμένα τα κανόνια, θα γινόταν και συγχρονισμένοι κανονιοβολισμοί. Ανεξάρτητα από την δολοφονία του τσάρου Αλέξανδρου Β, που δεν πρόλαβε να γιορτάσει τα 25 χρόνια από την στέψη του, το σχέδιο ήταν υπερβολικά φιλόδοξο. Τελικά η πρώτη παρουσίαση της οβερτούρας έγινε το 1882 σε μια σκηνή,μπροστά από τον μισοτελειωμένο ναό, κατά τη διάρκεια της Έκθεση των Τεχνών και της Βιομηχανίας. ωστόσο ο Tchaikovsky δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος με την δημιουργία του. Όπως παραπονέθηκε ο ίδιος στην προστάτιδα του Nadezhda Filaretovna von Meck, τη θεωρούσε υπερβολικά θορυβώδη και χωρίς καλλιτεχνική αξία. Ο λόγος ήταν, ότι δεν την έγραψε με αγάπη και συναίσθημα, αλλά ψυχρά εκτελούσε εντολές. Παρ' ολα αυτά η σύνθεση αυτή τον έκανε αρκετά πιο πλούσιο, καθώς είναι από τα πιο πολύ εκτελεσμένο του έργο. Δέκα χρόνια μετά την δημιουργία του επισκέφτηκε την Νέα Υόρκη όπου το έργο του παρουσιάστηκε στο Carnegie Hall. Συχνά με την εκτέλεση της οβερτουρας γιορτάζεται και η Μέρα Ανεξαρτησίας, αν και δεν έχει καμία σχέση με την Αμερικάνικη ιστορία. Στο άλμπουμ των Rush, το 2112, κομμάτια της σύνθεσης του Ρώσου χρησιμοποιούνται σε αρκετά τραγούδια του.
Remember, remember the 5th of November, the gun powder treason and plot. I know of no reason why the gun powder treason should ever be forgot.
Για έναν καλλιτέχνη δεν υπάρχει ποτέ επίλογος ούτε και επικήδειος. Το πνεύμα το στοιχειώνει τους πάντες που γνωρίσανε και αγάπησαν το έργο του. Οι καλλιτέχνες είναι σαν ήρωες ενός μυθιστορήματος, πάντα αναλλοίωτοι και εξιδανικευμένοι. Ποτέ δεν πεθαίνουν ακόμα και αν ο συγγραφέας αποφασίσει για το διαφορετικό, μένοντας πάντα στην μνήμη μας και αποτελώντας μια πηγή έμπνευσης. Στο rock'n'roll τα πάντα είναι σε υπερθετικό βαθμό, από τους οπαδούς ως τους μύθους που δημιουργούν οι μπάντες. Αλλά αυτή η υπερβολή το κάνει πάντα νέο και το μότο "..die young" έχει την πλήρης ισχύ στο rock'n'roll σύμπαν, γιατί απλά κάθε καλλιτέχνης,όσο χρόνια και να έχει στην πλάτη του, πάντα παραμένει νέος και με οδηγό πάντα κάποιο όνειρο. Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα στιγμή για την ιστορία των Led Zeppelin θα ερχόταν το 1994, όταν οι Robert Plant και Jimy Page, μαζί με μουσικούς που τότε απάρτιζαν το προσωπικό σχήμα του πρώτου, αλλά και με τον βιρτουόζο, πολυ-οργανίστα, πάλαι ποτέ μέλος των Cure, Porl Thomson, θα εμφανιζόντουσαν αρχικά για μιάμιση ώρα στο projekt του MTV με τον τίτλο unleaded . Στην συνέχεια και επειδή το κοινό λάτρεψε την επαναπροσέγγιση της μουσικής των Led Zeppelin με αυτόν τον διαφορετικό τρόπο, το σχήμα βγήκε σε παγκόσμια περιοδεία με μεγάλη επιτυχία Ενώ η συναυλία για λογαριασμό του MTV κυκλοφόρησε και σε dvd με τον ίδιο τίτλο.
Αξίζει επίσης να σταθούμε και στις υπέροχες dvd κυκλοφορίες του συγκροτήματος με live γνωστό, αλλά και με ακυκλοφόρητο μέχρι τότε υλικό. Το διπλό και πληρέστατο How The West Has Won, που ουσιαστικά περιέχει σε remastered έκδοση με ήχο και εικόνα αναφοράς, όλες πρακτικά τις σπουδαίες βιντεοσκοπημένες συναυλίες και τηλεοπτικές εμφανίσεις των Led Zeppelin και με προεξέχουσα αυτή στο Royla Albert Hall το 1970. Αλλά και την μνημειώδη εμφάνιση τους στο φεστιβάλ Knebworth το 1979. Αργότερα θα δει και το φως της δημοσιότητας η κυκλοφορία μιας best of ανθολογίας με επιλεγμένες ζωντανές στιγμές τους από το διπλό αυτό dvd με τον τίτλο Mothership. Οι Led Zeppelin αποτέλεσαν και εξακολουθούν να αποτελούν μέχρι και σήμερα μια διαρκή επιρροή για δεκάδες συγκροτήματα και μουσικά ρεύματα, σε μικρότερο η και σε μεγαλύτερο βαθμό. Αποδεικνύοντας περίτρανα την τεράστια σημασία και επιδραστικότητα τους στο rock'n'roll. Έτσι, στα συγκροτήματα που επηρεάστηκαν από τους Zeppelin, συγκαταλέγονται οι Deep Purple, οι Rush, oι Queen, oι Whitesnake, που μάλιστα δεν δίστασαν να αντιγράψουν στο Still of the night ακόμα και την χρήση δοξαριού όπως ο Jimy Page 17 χρόνια νωρίτερα. Ακόμα και αυτοί οι συνοδοιπόροι του σκληρού ήχου Black Sabbath επηρεάστηκαν από αυτούς. Progressive Metal μπάντες, όπως οι Tool και οι Dream Theater, συγκροτήματα όπως οι Cult, όλη η σκηνή του Seatle, Pearl Jam ,Soundgarden, Alice in chains, Smashing pupkins, Ενώ συχνά μνημονεύονται σαν τεράστια επιρροή από συγκροτήματα όπως οι Aerosmit, Skid Row, Guns and Roses, SCORPIONS, αλλά και από τους Μotley Crue. Πρακτικά σχεδόν κανένα γκρουπ και κανένα μουσικό ρεύμα δεν έμεινε ανεπηρέαστο από αυτό το κολοσσιαίο συγκρότημα. Φανταστείτε ότι και τα πρώιμα πανκ ροκ συγκροτήματα, όπως οι Ramones, θεωρούσαν τους Zeppelin ως μια από τις επιρροές τους, Φυσικά υπήρξαν και περιπτώσεις συγκροτημάτων που αντέγραψαν απευθείας τους Led Zeppelin, όπως οι Kingdom Come. Συμπερασματικά λοιπόν, άνετα μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι, μαζί με τους Beatles, τους Floyd, τους Doors, τους Who, αλλά και τους stones..... οι Led Zeppelin ΗΤΑΝ ,ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΘΑ ΕΙΝΑ, ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΕΡΑ ΕΠΙΔΡΑΣΤΙΚΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΟΤΕΡΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ 58 ΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ROCK'N'ROLL.
Αν τα νούμερα και οι αριθμοί λένε πολλές φορές την αλήθεια, τότε στην περίπτωση των Led Zeppelin επιπλέον σοκάρουν και δημιουργούν δέος... Πάμε λοιπόν .... : 72 ΧΡΥΣΕΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΙΝΙΕΝΙΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ, από την αμερικανική ένωση δισκογραφικών εταιρειών, 6 άλμπουμ ταυτόχρονα στα τσαρτς του 1975, με το Physical Graffiti να κατέχει την θέση νούμερο ένα. Έσπασαν και μάλιστα δυο φορές το ρεκόρ θέασης συναυλιών που κατείχαν οι Beatles από το 1965, την δεύτερη φορά οι Ζeppelin θα κέρδιζαν τους εαυτούς τους, μιας και το ακατάρηπτο ρεκόρ τους στην Ταμπα της Φλόριντας θα ξεπερνιόταν μόνο από τους ίδιους, το 1977 στο Pontiac του Silverdome. Πέντε άλμπουμ τους βρίσκονται στον κατάλογο με τα 500 σημαντικότερα albums από καταβολής του rock'n'roll. Έχουν ενταχθεί το 1995 στο Rock n Roll Hall of Fame, ένα χρόνο νωρίτερα από τους Pink Floyd, ενώ τέσσερις δίσκοι τους φιγουράρουν στη λίστα Hall of fame των βραβείων Grammy. Οι Page και Plant κατέχουν από το βασίλειο της Αγγλίας τους τίτλους Officer of the Order of the British Empire και Commander of the Order of the British Empire αντίστοιχα, ως αναγνώριση της σημαντικότητας και προσφοράς τους στην διάδοση της ποπ-ροκ μουσικής. Με πωλήσεις, τέλος, που ξεπερνούν το ιλιγγιώδες νούμερο των 300 εκατομμυρίων, φιγουράρουν μαζί με τους Beatles στην πρώτη θέση του σχετικού καταλόγου, αποτελώντας ένα από τα πιο επιτυχημένα συγκροτήματα - καλλιτέχνη όλων των εποχών. Με λίγα λόγια ένα τεράστιο respect σε ένα από τα κολοσσιαία μεγέθη του ροκ...............τους Led Zeppelin!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Κάθε τραγούδι είναι μέσα στο οικοδόμημα της rock μουσικής απλά μία λίθος. Στηρίζεται από άλλες, τοποθετημένες πριν από αυτήν, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και βάση για τις επόμενες, που θα τοποθετηθούν μετά από αυτήν. Φυσικά, μιλώντας για «κάθε τραγούδι» εννοώ τραγούδια που έμειναν αναλλοίωτα στον χρόνο και ευτυχώς αυτά είναι πάρα πολλά, αλλά όχι όλα! Τα πραγματικά θεμέλια για την rock μουσική ήταν το πρώιμο rock 'n' roll με κολώνες στήριξης τα rhythm 'n' blues, αλλά πάντα ήταν στραμμένη προς την ανέγερση ενός μουσικού οικοδομήματος, με άξονα την διαρκή εξέλιξή της. Έτσι, ως πηγή έμπνευσης μπορεί να «εκμεταλλεύεται» άλλα τραγούδια, αλλά οι «δανεισμοί» και μάλιστα οι δημιουργικοί δανεισμοί πάντα λειτουργούν προς όφελος του κάθε ακροατή και μουσικόφιλου. Κάπου στα μέσα τις δεκαετίας του '60 η rock, σαν ένας έφηβος, προσπαθούσε να βρει την δική της ταυτότητα, πατώντας στα πρότυπα με τα οποία έχει μεγαλώσει. Ο λυρισμός και πειραματισμός, χαρακτηριστικά της εφηβείας, ήταν οι βασικοί παράγοντες για την δημιουργία ενός νέου είδους μουσικής. Αλλά και προσωπικότητες, συνοδεία του ταλέντου τους, που υπήρχαν εκείνη την εποχή, εύκολα δημιούργησαν την "κρίσιμη μάζα" ώστε να γίνει η μουσική έκρηξη, ένα γενεσιουργό "μεγάλο μπαμ" που στοιχειώνει ακόμα και σήμερα κάθε μουσικό. Οι Cream ήταν ένα συγκρότημα, που και το μουσικό θέμα του Ποπάϋ να έπαιζαν, ακουγόταν σαν μοναδικό ροκ τραγούδι. Το Disraeli Gears του 1967, δεύτερο άλμπουμ του πρώτου soupergroup, είναι σταθμός στην ροκ μουσική. Ο ένας λόγος, από τους πολλούς, που του προσδίδουν αυτόν τον χαρακτηρισμό, είναι και το τραγούδι Sunshine of Your Love. Στην μουσική δημιουργία των Jack Bruce και Eric Clapton, στο οποίο ανήκουν το riff και το σόλο, παρεμβαίνει ο ποιητής και φίλος του του μπασίστα, Pete Brown. Δεν είναι η πρώτη φορά που αναλαμβάνει το λυρικό μέρος. Έχει γράψει στίχους και για το White Room ( http://echooadventures.blogspot.gr/2013/07/cream-white-room.html ) και το "I Feel Free". Εδώ το λυρικό μέρος είναι καθαρά ερωτικό και με αόριστο αποδέκτη. Η έμπνευση για τους δύο πρώτους στίχους, οι οποίοι ήταν θεμέλιο για όλο το λυρικό μέρος, προήλθε μετά από μια ολονύχτια δουλειά του Brown και Bruce. Όταν ξημέρωνε και βλέποντας ο ποιητής την ανατολή, απλά σύνταξε το It's getting near dawn,/ When lights close their tired eyes, απλά δηλώνοντας την κούραση. Αλλά το μουσικό του μέρος είναι αυτό που παρουσιάζει περισσότερο ενδιαφέρον. Η βασική ιδέα για την δημιουργία του bass riff, που ξεκινάει το τραγούδι και είναι σήμα κατατεθέν του , προήλθε μετά από μια συναυλία του Jimi Hendrix, που παρακολούθησε ο Bruce . Συγκεκριμένα μετά από την εμφάνιση του στο Saville Theatre του Λονδίνου, πήγε με τον στιχουργό στο στούντιο προσπάθησε να δουλέψει ένα τραγούδι. Κατά το ξημέρωμα λοιπόν, πήρε το κοντραμπάσο και δημιούργησε το συγκεκριμένο riff, υπό τους ήχους του ξεκίνησε και η συγγραφή των στίχων. Ο Clapton αργότερα πρόσθεσε την "γέφυρα" και το μοναδικό χρυσό σινγκλ στην Αμερική ήταν έτοιμο, σχεδόν....... Όμως, η παραγωγή του ήταν αποτέλεσμα και ευφυών τεχνικών, που απλά "σουλούπωσαν" την μουσική μοναδικότητα των μελών της μπάντας. Ο ήχος της κιθάρας προήλθε από την περίφημη Gibson SG του Clapton, την "Fool" και μαζί με την χρήση του wah-wah pedal και Marshall ενισχυτή, δημιουργήθηκε το συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Το σόλο του είναι βασισμένο σε ένα κλασικό ποπ μοτίβο, το "Blue Moon", με πιο γνωστή του εκτέλεση από τον Frank Sinatra. Με αυτό τον τρόπο ήθελε να αποδώσει σε ήχους την συνάντηση της σελήνης με τον ήλιο, στην οποία ήταν παρόντες οι υπόλοιποι δύο του δημιουργοί. Ο Tom Dowd, υπεύθυνος τεχνικός της Atlantic Records, διαπίστωσε πως ο Ginger Baker άρχισε τα "γκάζια" στη ηχογράφηση. Γρήγορα τον έκοψε και μαζί με τον African drumming τέμπο το τραγούδι ολοκλήρωσε το δέσιμο του τραγουδιού. Ο Jimi Hendrix έμαθε πολύ αργότερα για το γεγονός, ότι αποτέλεσε έμπνευση για το τραγούδι. Σαν φίλος της μπάντας, καθιέρωσε την ορχηστρική του εκτέλεση σε αρκετές συναυλίες. Έχει ντύσει μουσικά πολλές ταινίες και τηλεοπτικές σειρές. Οι διασκευές του επίσης πολλές, μιας και είναι το πρώτο ριφ που παίζουν οι πιτσιρικάδες δοκιμάζοντας μια κιθάρα.
Ένα
έπος είναι η εξύμνηση ενός γεγονότος, που χωρίς την βοήθεια κάποιου ταλαντούχου
συγγραφέα, θα ήταν απεχθές και χωρίς μιμητές. Σαν ηλεκτρόνιο, ένας συγγραφέας
δένει ένα γεγονός με την ιστορία και την ανθρώπινη μνήμη, ωραιοποιώντας το. Μια
τέτοια ενέργεια, που μπορεί να ενώσει διαφορετικά ανεξάρτητα πράγματα μεταξύ
τους και να τα μεγαλώσει, τουλάχιστον στα μάτια ανθρώπων, υπάρχει σε κάθε ανθρώπινη
δραστηριότητα. Ανάλογα με την θρησκεία και φιλοσοφική προσέγγιση, έχει και
διαφορετικό όνομα. Στο rock 'n' roll το όνομα αυτό αφορά κάποιον μουσικό, νέο
μέλος συνήθως, που με την παρουσία του το απογειώνει...... σε επικές
διαστάσεις, ακόμα κι αν η συνεισφορά του δεν είναι τόσο μεγαλειώδης.
Η
σουρεαλιστική προσωπικότητα του Mike
Patton ήταν ακριβώς το ηλεκτρόνιο που χρειαζόταν οι Faith No More για να γίνουν, από μια
υποσχόμενη μπάντα, μια πολύ επιτυχημένη και ολοκληρωμένη. Το διαβατήριο για την
επιτυχία υπήρξε το τρίτο τους άλμπουμ, το The Real Thing του 1989. Μετά την φυγή-εκδίωξη
του Chuck Mosley, λίγο πριν κυκλοφορία του τα φωνητικά ανέλαβε ο Mike Patton,
αλλά και την λυρική επένδυση όλων των τραγουδιών τους. Και μεταξύ των άλλων και
ένα τραγούδι, που έμελλε να είναι σταθμός για την σκληρή μουσική. Το μουσικό
μέρος του "Epic" είχε
ολοκληρωθεί πριν ο στιχουργός του αφήσει τους
Mr. Bungle και εισχωρήσει στην νέα του μπάντα.
Οι
δημιουργοί της μεγαλύτερης επιτυχίας της μπάντας είναι οι Billy Gould, Jim
Martin, Roddy Bottum, Mike Bordin. Οι στίχοι είναι το ίδιο σουρεαλιστικοί, όπως
και οι προσωπικότητα του τραγουδιστή. Η συνεχής αναφορά στο "it", χωρίς να προσδιορίζει σε
κανένα σημείο τι ακριβώς είναι "αυτό" επιτίνει τον σουρεαλισμό με την
ερώτηση "What is it?" από την υπόλοιπη μπάντα. Όμως η μουσική, αν και
γράφτηκε με πολυ φυσιολογικό τρόπο, αποτελεί την βάση για την εξέλιξη της heavy
metal μουσικής σε Nu Metal. Ο συνδυασμός των Funk, Rap, Heavy Metal και
κλασικής μουσικής ήταν πρωτόγνωρος για τα αυτιά των "μεταλάδων"
εκείνης της εποχής.
Ο
τίτλος του τραγουδιού, που είναι τελείως άσχετος με του σουρεαλιστικούς
στίχους, προήλθε από μια ιδιωματική ονομασία της διαδικασίας της δημιουργίας ενός τραγουδιού.
Συγκεκριμένα ξεκινούσαν με την δημιουργία της μουσικής πρώτα και πάνω σ' αυτήν
πρόσθεταν τους στίχους, ονομάζοντας όλη αυτήν την διαδικασία απλά «Epic». Ο
όρος «epic» ως στούντιο slang αναφέρεται στη διαδικασία «μουσική πρώτα, στίχοι
μετά», αλλά η μπάντα έδωσε μια ειρωνική χροιά σε αυτό. Φυσικά μόνο
"επική" αντιμετώπιση δεν είχε το τραγούδι από την δισκογραφική τους,
την Slash. Μετά την εμπορική αποτυχία
του πρώτου σινγκλ του άλμπουμ, του 'From
Out Of Nowhere', έκανε την εταιρία του να θέλει να τους εγκαταλείψει.
Κυκλοφόρησε σε σινγκλ το τραγούδι, δημιουργώντας και βιντεοκλίπ που το
συνόδευε, σαν ύστατη προσπάθεια, αλλά και με περισσότερη ειρωνεία, παρά πίστη
στην επιτυχία του. Ούτε όμως, το συγκρότημα είχε ιδιαίτερες προσδοκίες από την
κυκλοφορία του τραγουδιού.
Κυκλοφόρησε
ως τρίτο single του άλμπουμ τον Ιούνιο του 1990, την επόμενη χρονιά της κυκλοφορίας
του άλμπουμ. Και παρόλη την αδιάφορη προσέγγιση κατάφερε να φτάσει στο Νο 9 του
Billboard Hot 100, Νο 1 στο ModernRockTracks,
Νο 13 στο MainstreamRock, Νο 17 στο UKSinglesChartκαι Νο 1 στην Αυστραλία.
Βραβεύτηκε ως Platinum στις ΗΠΑ (πάνω
από 1 εκατ. αντίτυπα) και Gold σε ΗΒ, Αυστραλία, Καναδά και Νέα Ζηλανδία. Ήταν
το πρώτο single των Faith No More που μπήκε στο Top 10 των ΗΠΑ και το πιο
εμπορικά επιτυχημένο τραγούδι της καριέρας τους.
Ηχογραφήθηκε
στα Brilliant Studios και Different Fur Studios του Σαν Φρανσίσκο (1988–1989)
με παραγωγό τον Matt Wallace. Η παραγωγή συνδύασε το αναλογικό ήχο για την ζεστασιά
που δίνει, αλλά πειραματίστηκε με πρώιμη ψηφιακή επεξεργασία, δηλαδή, τα
τύμπανα ηχογραφήθηκαν ζωντανά, το μπάσο περάστηκε από DI συν τον ενισχυτή
Ampeg, και οι κιθάρες του Jim Martin διπλασιάστηκαν με ελαφριά παραμόρφωση για
να διατηρηθεί η «ζωντανή» αίσθηση. Το πιάνο στο τέλος ηχογραφήθηκε σε ένα ακουστικό
upright piano που είχε τοποθετηθεί στο στούντιο για αυτοσχεδιασμούς. Η «έκρηξη»
ήταν οπτικό εφέ στο βίντεο και στην ηχογράφηση το κομμάτι κλείνει με αργό
fade-out.
Η
φωνητική ερμηνεία του Patton ήταν και αυτή πρωτοπόρα για την εποχή και συνδυάζει
rap delivery, melodic phrasing και theatrical growls, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά
τη φωνητική πολυμορφία του nu metal. Το «What is it?» δεν είναι απλό ρεφρέν,
αλλά «call-and-response δομή», δηλαδή φράση που μιμείται τη λογική της
ερώτησης-απάντησης σε τελετουργικό ή θεατρικό πλαίσιο. Με όλο αυτό το ανακάτεμα
έδωσε αφορμές για ακαδημαϊκή μελέτη. Οι μουσικολόγοι το αναλύουν ως «πρώιμο παράδειγμα
genre-blending» που περιλαμβάνει funkbasslines,
heavymetalriffing, rapvocalflow, classicalpianointerlude.
Αυτός ο συνδυασμός αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο για συγκροτήματα όπως οι Korn,
Limp Bizkit, Linkin Park, System of a Down και Deftones.
Αλλά
το και το βιντεοκλίπ έχει πολύ ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες. Για την δημιουργία
του, πηγή έμπνευσης υπήρχε γενικά το έργο του Ισπανού ζωγράφου Salvador Dali. Η συνεχής του μετάδοση από το MTV, οφειλόταν και στο εντυπωσιακό του
τελείωμα όπου, το πιάνο που κλείνει και το τραγούδι, εκρήγνυται και μια εικόνα
ενός ψαριού που σπαρταράει έξω από το νερό, μπερδεύει ακόμα περισσότερο τον
θεατή. Σκηνοθετημένο από τον RalphZimanκατάφερε να κερδίσει το
MTVVideoMusicAwardγια BestMetal/HardRockVideo (1990).
Το
ψάρι άνηκε στην Björk, η οποία εκείνη
την εποχή βρισκόταν στο San Francisco για ένα ρεσιτάλ ποίησης. Το έδωσε σε έναν
φίλο της ο οποίος μετά από αυτό πέρασε
από το πάρτι, που γινόταν στο σπίτι του
Roddy Bottum, στον οποίο έδωσε και το ψάρι, που πριν λίγο του είχε δοθεί. Αν
και ίδια τους το εμπιστεύτηκε, έχοντας την πεποίθηση, ότι δεν θα το έβλαπταν,
το ψάρι δεν το ξαναείδε κανείς. Η ίδια η
Ισλανδή τραγουδίστρια ομολογεί ότι, αν δεν το είχε δώσει, τίποτα δεν θα
είχε συμβεί..... ούτε στο ψάρι, αλλά ούτε και στο συγκρότημα, αλλά με
διαφορετική κατάληξη για τον καθένα.
Ο
Jim Martin, κιθαρίστας του γκρουπ, ήταν στενός φίλος με τον αποθανόντα μπασίστα
των Metallica, Cliff Burton, παίξανε μαζί σε δυο διαφορετικά σχήματα. Προς τιμή
του φορά μια μπλούζα με το πρόσωπό του και τα λόγια "A Tribute to Cliff
Burton."
Ακαδημαϊκά,
μελετάται ακόμα και σήμερα σε μαθήματα Μουσικής Κοινωνιολογίας και Πολιτισμικών
Σπουδών ως περίπτωση «genrehybridization» και ως
παράδειγμα του πώς η εμπορική επιτυχία μπορεί να προκύψει από καλλιτεχνικό
ρίσκο και οπτική πρόκληση. Η φράση «Whatisit?»
έχει γίνει πολιτισμικό meme
και χρησιμοποιείται σε συζητήσεις για την ταυτότητα της εναλλακτικής μουσικής,
την αποδόμηση των ειδών και την αναζήτηση νοήματος σε μεταμοντέρνα κείμενα.
Ο Petros Theotokatosαπαντά: 1) Τι συμβολίζει το όνομα σας;
Το μικρό μου συμβολίζει την ξεροκεφαλιά που νομίζω με χαρακτηρίζει γενικά αλλά δεν είναι όνομα που διάλεξα εγώ ο ίδιος φυσικά.
2) Χρήμα ή δόξα;
Και τα δύο είναι επικίνδυνα. Πάντως θα διάλεγα το πρώτο αν ήταν στο χέρι μου.
3) Πως θα προβάλεις με μια λέξη ή μια φράση την μπάντα σου;
Ανορθογραφία.
4) Σημείο μηδέν της μπάντας
2004 μια χρονιά που όλα πήγαν στραβά, και έπεσε σύρμα πως ξοφλήσαμε.
5) Τι μουσική σας εκφράζει λιγότερο ή καθόλου;
Καθόλου το ελληνικό λαικοπόπ. Λιγότερο το λάτιν, λιγότερο το καμπαρέ έντεχνο στυλ ..
6) Αν ήταν υπερόπλο η μουσική που θα την χρησιμοποιούσατε;
Πουθενά. Θα το κρατούσα κρυφό μυστικό για θεραπεία τις κακότροπες νύχτες.
7) Με ποιον θα θέλατε να ανεβείτε στην σκηνή;
Mε τη Rickenbacker 325C64 JG αλλά μου κάνει τη δύσκολη ακόμα..
8 ) Η μουσική σαν πολιτική ή θρησκευτική έκφραση;
Πολιτική σίγουρα, πάει καιρός που το "σκέφτομαι και τραγουδάω" άλλαξε τον τρόπο έκφρασης των δυτικών κοινωνιών.
9) Οι επιρροές σας;
Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Θεσσ/νίκη, Αθήνα.
10) Μέσον ή σκοπός το συγκρότημα;
Τρόπος ζωής, τελετουργία γύρω από τη φωτιά, εν προκειμένω τα τύμπανα.
11) Μέσον ή σκοπός η μουσική;
Και τα δύο ισχύουν στη δική μου περίπτωση πότε βγαίνει μπροστά το ένα πότε το άλλο.
12) Το ταλέντο συνοδεύει την αλαζονεία ή την ταπεινοφροσύνη;
Και τα δυο είναι ζημιά, και εδώ διπολική ερώτηση αλλά η απάντηση μπορεί να έχει περισσότερους πόλους. Ζητούμενο είναι μια ισορροπία τελικά που μοιραία έρχεται στον καθένα που σκύβει σοβαρά κάποτε πάνω από τη μουσική.
13) Συμβολικά με ποιο ζώο θα παρομοιάζατε την μπάντα;
Αδέσποτο, όχι και τόσο!!!
14) Μια ευχή για την μπάντα
Να είναι όλοι γεροί και να παίζουν όσο τους κάνει καλό και τους πάει μπροστά.
15) Ποιο είναι το πιο σκοτεινό σημείο της μουσικής δημιουργίας;
Όταν πάνε λάθος, όταν όλα είναι χλιαρά, κοινότοπα, και μια μικρή ιδέα ή λάθος την ώρα της απόγνωσης αλλάζει το σκηνικό δραματικά προς το καλό...
Πίσω από τις ζωντανές εμφανίσεις μιας ροκ μπάντας κρύβεται μια ολόκληρη φιλοσοφία και για να πετύχουν εξ ολοκλήρου χρειάζεται να υπάρχει χημεία ανάμεσα σε όλα αυτά τα συστατικά που συνθέτουν ένα live. Ο χώρος, ο ήχος και το κοινό είναι από τα βασικά, εφόσον, φυσικά, η μπάντα έχει αποδείξει την αξία της. Μεγάλο ρόλο παίζει σίγουρα η συμπεριφορά της πάνω στη σκηνή, δηλαδή η σκηνική της παρουσία, αλλά και η επίγνωση του που ακριβώς παίζει, γεγονός που ίσως να φαίνεται υπερβολικό, αλλά από την άλλη δεν είναι λίγες οι φορές που ακόμα και μία άψογη εμφάνιση τελικά φαίνεται σαν δισδιάστατη απεικόνιση. Ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας είναι και το support-group, για το οποίο δεν είναι λίγες οι φορές που επέλεξα να πάω σε live. Αυτό συνέβη και με τους Jade Vine, αν και οι headliners ήταν οι αδερφοί Vincent Cavanagh και Daniel Cavanagh, μαζί με την υπέροχη Lee Douglas ή αλλιώς, αν θέλετε, οι Anathema σε ένα ακουστικό σετ.
Οι Jade Vine, που άνοιξαν τη συναυλία, είναι ένα συγκρότημα που δημιουργήθηκε από τους αδερφούς Κώστα και Μάριο Μαγδαληνό, οι οποίοι είναι και ο πυρήνας της μπάντας. Φυσικά και τα υπόλοιπα μέλη της είναι εξίσου αξιόλογα. Άλλωστε, η ισοτιμία μεταξύ των μελών μιας μπάντας είναι πάντα βασικός παράγοντας στο να μπορέσει αυτή να πετύχει. Και γι αυτούς δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία! Και μόνο το γεγονός ότι τους προτίμησε ο Daniel Cavanagh για να κάνει την παραγωγή στο “Nothing Can Hide from Light”, το ντεμπούτο τους άλμπουμ δεν είναι τυχαίο! Η συνθετική ικανότητα των Jade Vine σίγουρα θα μας κάνει να μιλήσουμε για αυτούς αρκετά στο μέλλον. Στη συγκεκριμένη εμφάνιση και αυτοί είχαν ετοιμάσει για το κοινό τους ένα πλήρες ακουστικό σετ. Η συνέπεια στην έναρξη της συναυλίας είναι και αυτή «στα συν» της μπάντας, αν και στα δικά μου «μείον», αφού δεν εμπιστεύτηκα τους διοργανωτές και καθυστέρησα… Σίγουρα όμως το ζεστό χειροκρότημα που έλαβαν από το κοινό, που ήρθε να δει τους Anathema, έφερε και σε μένα το χαμόγελο, ενώ αποδεικνύει ότι και αυτά που γράφω παραπάνω για αυτούς δεν είναι υπερβολές ενός Maniako-wski! Με ένα χαμόγελο για την πετυχημένη εμφάνιση, όπως συμπέρανα, αλλά και μια απογοήτευση που δεν ήρθα στην ώρα μου, ανέμενα τους headliners, ενώ συζητούσα με φίλους κυρίως για την έμπνευση που μάλλον εγκαταλείπει σιγά-σιγά την μπάντα... Όμως, η κουβέντα συνέχιζε και καταλάβαινα πως αργούν κάπως να βγουν στην σκηνή. Βρήκα κι εγώ χρόνο για να «περιεργαστώ» το κοινό, το οποίο ήταν πολύ περισσότερο απ' όσο υπολόγιζα, παρ' όλο που γνωρίζω τη συμπάθεια του ελληνικού κοινού προς αυτούς. Η παρουσία κάποιων μουσικών, αλλά και μία αρκετά ευρεία γκάμα ηλικιών, δείχνει τη σημαντική θέση των Anathema, τουλάχιστον στις καρδιές των Ελλήνων fans της μουσικής τους . Μετά απ' όλες τις διαπιστώσεις που είχα κάνει, η μπάντα αργούσε ακόμα να εμφανιστεί και η κουβέντα με τους φίλους μου άρχισε να ξεφεύγει από τα μουσικά δρώμενα. Αλλά πριν εκτροχιαστεί τελείως και εκεί που θα αρχίζαμε να σχολιάζουμε τις όμορφες παρουσίες μέσα σε έναν χώρο φτιαγμένο καθαρά για συναυλίες, τα φώτα χαμήλωσαν, η «μουσική σίγησε»… και κοριτσίστικες τσιρίδες συναγωνίστηκαν τα αγορίστικα γκαρίσματα! Τα ένα δυο λεπτά απόλυτης σιγής τελείωσαν με την αριστοκρατική είσοδο των τριών μελών του ακουστικού line up της μπάντας. Απλά ξεκίνησαν να παίζουν, αποκαλύπτωντας σε μένα τον αδαή, την χρηστικότητα κάποιων μηχανημάτων, για την οποία πραγματικά απόρησα. Το σκηνικό λιτό, αλλά και γοητευτικό μαζί, γρήγορα κέρδισε την προσοχή μου, αν και δεν είμαι από τους φανατικούς οπαδούς των Βρετανών. Το κοινό γνώριζε κυριολεκτικά τον κάθε στίχο των τραγουδιών τους και είχε μια άψογη συμπεριφορά. Οι «κλαμπάκηδες», αυτοί, δηλαδή, που ποτέ δεν «παρακολουθούν» μια συναυλία, αλλά πηγαινοέρχονται άσκοπα κατά την διάρκειά της, δεν υπήρχαν ούτε για δείγμα! Μια κοπέλα που πέρασε μπροστά μου μερικές φορές, πιθανόν δεν θα είχε και πολύ χώρο στην κύστη της και δεν ανήκει στην κατηγορία που προανέφερα! Μετά από δυο τρία τραγούδια καλησπέρισαν τη Θεσσαλονίκη και το κοινό τους στη γλώσσα της χώρας, στην οποία έπαιζαν, κάτι που προσωπικά εκτιμώ πολύ! Αλλά και οι ίδιοι γνωρίζονται πλέον με το ελληνικό κοινό, έτσι, η συγκεκριμένη χειρονομία δεν αποτελεί γι αυτούς κάτι πρωτόγνωρο. Οι πρώτες νότες από την υπέροχη φωνή της Lee Douglas, με μάγεψαν και ακόμα περισσότερο ο τρόπος με τον οποίο τραγουδούσε, καθώς, εκτός από το ταλέντο της, έδειχνε και βαθιά παιδεία και γνώση της φωνητικής τέχνης. Το σετ συνεχιζόταν στο ίδιο τέμπο, και, παρόλο που η εκτέλεση των τραγουδιών ήταν άψογη, άρχισα λιγάκι να το βαριέμαι. Οι αναφορές του Daniel Cavanagh στα σουβλάκια για πρωινό, ήταν μάλλον άστοχες μπροστά σε ένα πραγματικά μουσικόφιλο κοινό, που πειθάρχησε σε κάθε παρότρυνση των δυο αδερφών, ιδίως για την ελάχιστη χρήση φλας και για την αποφυγή, όσο ήταν δυνατό, του καπνίσματος. Η ησυχία που ζήτησαν για το πιο ατμοσφαιρικό κομμάτι του σετ, τηρήθηκε. Την αλλαγή στη ροή του κυρίαρχου τέμπο έφεραν δύο διασκευές΄ Η μία από τον Daniel και ήταν η διασκευή του τραγουδιού “Big Love” των Fleetwood Mac σε μια καταπληκτική ακουστική εκτέλεση. Η άλλη ήταν φυσικά το “Oh Darling” στην εκτέλεση της Lee Douglas. Μαγευτική εκτέλεση... Το σετ τους κράτησε μία ώρα και κάτι. Όταν έφυγαν από τη σκηνή, όλοι περιμέναμε υπομονετικά για το encore, το οποίο και δεν άργησε να ξεκινήσει. Με έκφραση συμπάθειας προς την κατάσταση που επικρατεί στην χώρα μας, ο Vincent Cavanagh μας παρότρυνε να μην αφήσουμε ποτέ τα “Fragile Dreams” να σπάσουν... και απλά ακολούθησε «πανζουρλισμός»! Η ακουστική εκτέλεση του τραγουδιού είναι κάπως διαφορετική από την κανονική, αλλά αποδεδειγμένα πολύ καλή. Η έκπληξη για μένα ήταν το δεύτερο τραγούδι που επέλεξαν για το encore τους, με το οποίο απέδωσαν έναν φόρο τιμής στους Pink Floyd! Το κοινό έγινε ένα μαζί τους στο άκουσμα του "we don' t need no education, we don’ t need no thought control" στην ακουστική εκτέλεση του “Another Brick in the Wall, Pt.2”. Μια πάρα πολύ καλή συναυλία, αν και πιστεύω πως θα μπορούσαν να «εκμεταλλευτούν» περισσότερο το κοινό, για το οποίο θα έπρεπε να είναι περήφανοι! Οι παροτρύνσεις τους για αγορές των προϊόντων τους δεν μου άφησαν τις καλύτερες εντυπώσεις. Δεν ταιριάζει σε μια μπάντα με τη δική τους ιστορία η νοοτροπία του πωλητή. Προσωπικά, τώρα, αν και πιστεύω πως από λειτουργική άποψη ήταν μια αψεγάδιαστη εμφάνιση, για κάποιο λόγο, δεν ένιωσα πως με γέμισε! Αλλά στη μουσική δεν υπάρχουν καθορισμένα μέτρα και σταθμά και το αντικειμενικό έχει πάντα μια υφή υποκειμενικότητας...
