Μεταλλάδες της δεκαετίας του ’80: Πιο ευτυχισμένοι απ’ όσο φαντάζεσαι

  

Ένας σπόρος έχει σκληρό περίβλημα και σχεδόν πάντα έχει ταπεινή όψη. Ίσως γιατί λειτουργεί σαν σύμβολο και μόνο ένας γνώστης μπορεί να δει το μέλλον του και πως μπορεί να γίνει ένα εντυπωσιακό δέντρο. Αυτό βρίσκει ωραία παρομοίωση στους φίλους της metal μουσικής, πριν το είδος να έχει τακτική παρουσία στα charts και να ακούγεται ακόμα και σε διαφημίσεις. Οι οπαδοί της ήταν δακτυλοδεικτούμενοι και δεν είχαν αποδοχή από τον μέσο πολίτη των «δυτικών» χωρών, αλλά κάποιοι λίγοι μπορούσαν να κατανοήσουν πως το μεγαλείο του σκληρού ήχου, είχε και άλλα προτερήματα. Αυτά ακόμα και σήμερα δύσκολα μπορούν να παρατηρηθούν από αδαή και προκατειλημμένο, δηλ. τη μερίδα του πληθυσμού που εκλέγει κυβερνήσεις.

 

Η δεκαετία του ’80 έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως «η δεκαετία του τίποτα». Για τους οπαδούς της σκληρής μουσικής, όμως, ήταν μια εποχή αναμονής, αντίστασης και τελικά δικαίωσης. Στα σχολεία, οι μεταλλάδες ήταν συχνά κλειστές παρέες, δακτυλοδεικτούμενοι και στόχοι προκατάληψης. Η μουσική τους δεχόταν επιθέσεις από πουριτανικές ομάδες, ενώ δεν έλειψαν και οι δικαστικές διώξεις. Ακόμα και σήμερα, κάποιοι συνεχίζουν να κατηγορούν τη metal ότι προτρέπει σε ναρκωτικά ή «σκοτεινές λατρείες». Όμως εμείς, οι οπαδοί της, γνωρίζουμε καλά πως όλα αυτά είναι μύθοι και φαντασιώσεις.

Και πλέον, η ίδια η επιστήμη έρχεται να το επιβεβαιώσει. Η σειρά MythBusters του Discovery Channel είχε δείξει ότι η metal μουσική κάνει… τα μπιζέλια πιο παραγωγικά σε σχέση με άλλα είδη. Αλλά τι γίνεται με εμάς που τη ζήσαμε στα ’80s και συνεχίζουμε να την αγαπάμε;

 

Το ιστορικό πλαίσιο της δαιμονοποίησης

Τότε, η pop κουλτούρα και πολιτικοί κύκλοι είχαν ξεκινήσει μια εκστρατεία δαιμονοποίησης της σκληρής μουσικής. Οι ακροάσεις στο Κογκρέσο και οι δίκες — όπως εκείνη των Judas Priest μετά την αυτοκτονία δύο εφήβων — ενίσχυαν τον φόβο. Το συγκρότημα αθωώθηκε, αλλά το «κυνήγι μαγισσών» είχε ήδη αφήσει το στίγμα του.

Η δεκαετία του ’80 σημαδεύτηκε από μια πολιτισμική υστερία γύρω από τον Σατανισμό, γνωστή ως Satanic Panic. Οργανώσεις όπως το Parents Music Resource Center (PMRC), με επικεφαλής την Tipper Gore, στοχοποίησαν τη metal μουσική ως επικίνδυνη για τη νεολαία. Η περίφημη λίστα “Filthy Fifteen” περιλάμβανε τραγούδια των Judas Priest, Mötley Crüe και Twisted Sister, κατηγορώντας τα για βία, σεξουαλικότητα και σατανισμό.

 

Η δίκη των Judas Priest το 1990, μετά την αυτοκτονία δύο εφήβων, ήταν αποκορύφωμα αυτής της δαιμονοποίησης. Οι κατηγορίες περί “κρυφών μηνυμάτων” στο άλμπουμ Stained Class απορρίφθηκαν, αλλά η ζημιά στην εικόνα της metal είχε ήδη γίνει. Οι ακροάσεις στο Κογκρέσο και οι δραματικές μαρτυρίες γονέων ενίσχυαν τον φόβο, δημιουργώντας ένα κλίμα ηθικού πανικού.

 

 

Έτος	Γεγονός
1985	Ίδρυση του PMRC από την Tipper Gore – δημιουργία της λίστας “Filthy Fifteen”
1985	Ακροάσεις στο Κογκρέσο για τους στίχους της metal και rock μουσικής
1986	Καμπάνιες ενάντια στους Iron Maiden και Metallica για “σατανιστική επιρροή”
1990	Δίκη των Judas Priest για υποτιθέμενα κρυφά μηνύματα στο άλμπουμ Stained Class
1991	Αθώωση των Judas Priest – αποτυχία της θεωρίας περί “subliminal messages”
2015	Δημοσίευση της έρευνας Howe – επιστημονική αποκατάσταση των metal fans των ’80s

 

 

Η ψυχολογική ταυτότητα του μεταλλά

 

Η εφηβεία είναι περίοδος διαμόρφωσης ταυτότητας, όπως περιγράφει ο Erik Erikson. Η συμμετοχή σε μουσικές υποκουλτούρες, όπως η metal, προσφέρει αίσθηση του “ανήκειν”, ενισχύει την αυτονομία και λειτουργεί ως ψυχικό καταφύγιο για ανήσυχους νέους. Οι fans δεν είναι απλώς ακροατές — είναι μέλη μιας “tribe” με κοινές αξίες, σύμβολα και εμπειρίες.

 

Η metal κοινότητα χαρακτηρίζεται από συνοχή, αυθεντικότητα και συναισθηματική ένταση. Αυτή η ταυτότητα λειτουργεί ως προστατευτικός μηχανισμός απέναντι σε κοινωνικές πιέσεις και ψυχολογικές δυσκολίες. Όπως δείχνει η έρευνα της Tasha Howe, η αίσθηση κοινότητας και η συναισθηματική σύνδεση με τη μουσική ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα.

 

Σύγκριση με άλλες μουσικές κοινότητες

Έρευνες δείχνουν ότι οι οπαδοί της pop ή της mainstream μουσικής συχνά αναζητούν εξωτερική επιβεβαίωση και παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα κοινωνικού άγχους. Αντίθετα, οι metal fans έχουν χαμηλότερη ανάγκη για κοινωνική αποδοχή και υψηλότερη συναισθηματική ανθεκτικότητα. Η metal δεν είναι απλώς “σκληρός ήχος” — είναι ψυχολογική δομή.

Η σύγκριση με άλλες μουσικές κοινότητες αναδεικνύει ότι οι μεταλλάδες αντιμετωπίζουν το σκοτάδι κατάματα και το μετατρέπουν σε δύναμη. Η μουσική τους δεν είναι διαφυγή — είναι επεξεργασία.

Δείκτης / Ομάδα	Metal Fans	Pop Fans	EDM Fans	Hip-Hop Fans
Νεανική ευτυχία	Υψηλή	Μέτρια	Υψηλή (ευφορική)	Μέτρια
Συναισθηματική ανθεκτικότητα	Πολύ υψηλή	Χαμηλή	Μέτρια	Υψηλή
Ανάγκη για κοινωνική αποδοχή	Χαμηλή	Υψηλή	Μέτρια	Μέτρια
Ενοχές για το παρελθόν	Χαμηλές	Υψηλές	Μέτριες	Μέτριες
Ψυχολογική στήριξη από κοινότητα	Ισχυρή	Αδύναμη	Εποχιακή	Ισχυρή
Τάση για εξαρτήσεις	Ίδιες πιθανότητες με άλλες ομάδες	Ελαφρώς αυξημένη	Αυξημένη	Εξαρτάται από το περιβάλλον

Σημείωση: Τα δεδομένα βασίζονται σε συγκριτικές μελέτες και αναλύσεις από Psychology Today, The Conversation και την έρευνα Howe.

 

Πολιτισμική επιρροή και παγκόσμια κοινότητα

Η metal δεν είναι μόνο μουσική — είναι πολιτισμικό φαινόμενο. Από τη μόδα (δερμάτινα, καρφιά, μαύρα μπλουζάκια) μέχρι την εικονογραφία (νεκροκεφαλές, δράκοι, φλόγες), η αισθητική της metal επηρέασε τον κινηματογράφο, τα video games και την τέχνη. Φεστιβάλ όπως το Wacken Open Air ή το Hellfest συγκεντρώνουν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο, δημιουργώντας διεθνείς κοινότητες με κοινή γλώσσα: τον ήχο.

 

Σύγχρονη επιστημονική στήριξη

Η απάντηση έρχεται από την έρευνα Self and Identity και το κεφάλαιο “Three Decades Later: The Life Experiences and Mid-Life Functioning of 1980s Heavy Metal Groupies, Musicians, and Fans”, με επικεφαλής την ψυχολόγο Tasha R. Howe του Humboldt State University. Δημοσιευμένη το 2015, η μελέτη αναιρεί τις προκαταλήψεις της δεκαετίας του ’80, που παρουσίαζαν τη metal ως επικίνδυνη για την ψυχική ανάπτυξη των νέων.

Νευροεπιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η ακρόαση metal ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με συναισθηματική εκτόνωση, αυτορρύθμιση και αίσθημα ελέγχου. Παρά την ένταση, η δομή της μουσικής προσφέρει προβλεψιμότητα και ασφάλεια. Η metal μπορεί να μειώσει το άγχος, να ενισχύσει τη συγκέντρωση και να βοηθήσει στην επεξεργασία αρνητικών συναισθημάτων.

Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το τρίπτυχο sex, drugs, and rock-and-roll μπορεί να οδηγήσει τους metal οπαδούς σε επικίνδυνες καταστάσεις, αλλά η ταυτότητα του μεταλλά δρα ως προστατευτικός μηχανισμός απέναντι στις αρνητικές συνέπειες αυτού του τρόπου ζωής. Η συμμετοχή σε «παραδοσιακά περιθωριακές κουλτούρες» ενισχύει την ανάπτυξη της ταυτότητας σε ανήσυχους νέους.

Η έρευνα της Howe, με 377 συμμετέχοντες, δείχνει ότι οι μεταλλάδες της δεκαετίας του ’80 ήταν πιο ευτυχισμένοι στα νιάτα τους, με λιγότερες ενοχές για το παρελθόν και μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα στη ζωή. Η μουσική τους δεν τους κατέστρεψε — τους ενδυνάμωσε. Η metal δεν ορίζει την πορεία της ζωής του καθενός, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως υγιές μουσικό καταφύγιο, ενισχύοντας την ψυχική ανθεκτικότητα και βοηθώντας στη λήψη σωστών αποφάσεων.

 

Εύρημα	Περιγραφή
Υψηλότερη νεανική ευτυχία	Οι metal fans των ’80s ανέφεραν μεγαλύτερη ευτυχία στην εφηβεία σε σχέση με άλλες ομάδες
Μειωμένες ενοχές για το παρελθόν	Μετανιώνουν λιγότερο για πράξεις της νιότης τους
Καλύτερη προσαρμοστικότητα	Αντιμετωπίζουν πιο αποτελεσματικά τις δυσκολίες της ενήλικης ζωής
Ισχυρή κοινωνική στήριξη	Η metal κοινότητα λειτουργεί σαν οικογένεια, ενισχύοντας την ψυχική ανθεκτικότητα
Ίδιες πιθανότητες για εξαρτήσεις	Δεν παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο για ναρκωτικά ή αυτοκτονικές τάσεις σε σχέση με άλλες ομάδες
Προέλευση από προβληματικές οικογένειες	Δεν παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο για ναρκωτικά ή αυτοκτονικές τάσεις σε σχέση με άλλες ομάδες

 

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: οι μεταλλάδες ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα νεανικής ευτυχίας, λιγότερες ενοχές για το παρελθόν και μεγαλύτερη συναισθηματική ανθεκτικότητα. Ήταν πιο ευτυχισμένοι όχι μόνο από συνομήλικους άλλων μουσικών ειδών, αλλά και από τους σημερινούς φοιτητές. Ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι μετανιώνουν λιγότερο για πράγματα που έκαναν στα νιάτα τους — και αυτή η έλλειψη ενοχών φαίνεται να συμβάλλει στην ευτυχία τους.

Αντίθετα, όσοι δεν είχαν σχέση με τη metal μουσική ανέφεραν χαμηλότερα επίπεδα ευτυχίας στην εφηβεία, μεγαλύτερη ανάγκη για ψυχολογική στήριξη και αίσθημα ανεκπλήρωτων προσδοκιών. Το βασικό συμπέρασμα; Η Mary Elizabeth "Tipper" Gore και το PMRC, που πρωτοστάτησαν στις διώξεις της metal, έκαναν λάθος στόχευση.

Η έρευνα αναγνωρίζει ότι η συμμετοχή ήταν εθελοντική και έγινε μέσω Facebook (μέθοδος snowball sampling), κάτι που σημαίνει ότι άτομα με σοβαρές εξαρτήσεις ή αυτοκτονικές τάσεις ίσως δεν συμπεριλήφθηκαν. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μεταλλάδες είχαν ίδιες πιθανότητες με άλλες ομάδες να αντιμετωπίσουν τέτοιες δυσκολίες — όχι περισσότερες.

Επιπλέον, παλιότερες έρευνες των δεκαετιών ’80 και ’90 έδειχναν ότι πολλοί metal fans και groupies προέρχονταν από προβληματικές οικογένειες. Παρ’ όλα αυτά, η νέα μελέτη καταλήγει ότι δεν υπήρχε αυξημένος κίνδυνος για τάσεις αυτοκτονίας ή εξαρτήσεις σε σχέση με άλλες ομάδες.

Ως γενικό συμπέρασμα, η metal δεν είναι απειλή. Είναι καταφύγιο. Και για πολλούς από εμάς, ήταν και παραμένει πηγή ευτυχίας, ταυτότητας και δύναμης. Προφανώς η κάθε δαιμονοποίηση έχει σαν αιτία τον φόβο, το φόβο προς κάτι μη αναγνωρίσιμο, καινούργιο ή ακόμα και ακατανόητο. Η ανθρώπινη ευφυΐα προστάζει την μελέτη και έρευνα και καταλήγει στην αναγνώριση, η άγνοια ως και ηλιθιότητα πολεμάει και θέλει να εξαφανίσει κάθε ίχνος του νέου, μην αναγνωρίσιμου και ορίζοντας ως σατανικό και δαιμονικό. Και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ρητορική για να καταλάβει κάποιος σε ποιους απευθύνεται ένας φιλόδοξο και αλαζόνας πολιτικός.

 

 

 

Πηγές

 

1. Far Out Magazine – Scientific study finds that 1980s metalheads thrive and “develop healthy adult lives” 

https://faroutmagazine.co.uk/scientific-study-finds-that-1980s-metalheads-become-happy-adults/

2. Academia.edu – Three Decades Later: The Life Experiences and Mid-Life Functioning of 1980s Heavy Metal Groupies, Musicians, and Fans 

https://www.academia.edu/33957791/Three_Decades_Later_The_Life_Experiences_and_Mid_Life_Functioning_of_1980s_Heavy_Metal_Groupies_Musicians_and_Fans

3. Psychology Today – Why Metalheads Are Happier Than You Think 

https://www.psychologytoday.com/us/blog/brainstorm/201506/why-metalheads-are-happier-you-think

4. The Conversation – Heavy Metal Music and Mental Health 

https://theconversation.com/heavy-metal-music-and-mental-health-122785

5. BBC – The misunderstood power of heavy metal 

https://www.bbc.com/culture/article/20200617-the-misunderstood-power-of-heavy-metal

6. NeuroLaunch – Why Does Heavy Metal Calm Me Down? 

https://neurolaunch.com/why-does-heavy-metal-calm-me-down/

7. Loudwire – 12 Things Science Has Learned About Metalheads 

https://loudwire.com/heavy-metal-music-studies/

 

 Jacek Henryk Maniakowski

 

Rock - e - pedia: Death metal

 

Όσο και να αναζητά τον παράδεισο ο άνθρωπος, πάντα η κόλαση τον γοητεύει

Death metal

 

 

Πως ακούγεται: σαν την κόλαση την ίδια, βασικά σαν Death metal, ούτως ή άλλως είναι σημείο αναφοράς για άλλα είδη. Είναι βάση του ακραίου ήχου.

Γιατί να το ακούσουμε: γιατί συνεχίζει να εξελίσσεται μετά από πάνω από τρεις δεκαετίες και είναι αυτό που έθεσε βάσεις για άπειρα άλλα είδη της metal.

Γιατί όχι: γιατί είσαι λάτρης του κλασικού rock ή metal ήχου και δεν θες να ταλαιπωρείς να αυτιά σου με growl φωνητικά… αλλά γιατί σε τρομάζει ο θάνατος

Που; ΗΠΑ

Πότε; Μέσα της δεκαετίας του ‘80.

Ποιοι; Μια πρώτη «επίσημη» χρήση του όρου τη συναντάμε στο άλμπουμ "Seven Churches"των Possessed το 1985 και το τραγούδι "Death Metal". Μια ακόμα αναφορά στον όρο έχουμε από το περιοδικό "Death Metal" των Thomas Fischer και Martin Ain των Hellhammer  και Celtic Frost. Το όνομα δόθηκε αργότερα στη συλλογή “Death Metal” του 1984 που κυκλοφόρησε από τη Noise Records. Ακόμα μια εκδοχή είναι πως ο όρος προέρχεται από το demo των Death του 1984, που ονομάζεται “Death by Metal”.

Ο Eduardo Rivadavia της Allmusic, πιστώνει στον Schuldiner ότι είναι ο «Πατέρας του Death Metal». Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως το άλμπουμ των Slayer "Reign in Blood" (1986) ενέπνευσε όλη την Death Metal σκηνή.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Macabre, Master, Massacre, Immolation, Cannibal Corpse, Obituary, Post Mortem, Greenwitch, Godless, Altered Dead, Hand Of Kalliach, Hath, World Eaters, Barús, Theocodontion, Dead Conception, Disasterbation, All Consumed, Full Decay, Desolate Shrine, Dark Redeemer, Aten (Albania), Paranoid Fantasy (Algeria), Última Ceia (Angola), Hematuria (Argentina), Corpus Calvary (Colombia), The Skeletal, Sacrofuck (Poland), Truncate (Brazil), Mortal Void (Greece), και πολλές ακόμα.

Μέρες δόξας:  Η δημοτικότητα του Death metal κορυφώθηκε το 1992-1993, με συγκροτήματα όπως οι Morbid Angel και οι Cannibal Corpse να απολαμβάνουν την εμπορική επιτυχία. Ωστόσο, το είδος στο σύνολό του δεν μπήκε ποτέ στο mainstream. Αλλά, εξαιτίας της συνεχούς εξέλιξης του είδους και ανάμειξης με άλλα, φαινομενικά αντίθετα είδη, έχει κοινό που μπορεί να μην σχετίζεται γενικά με την metal. Συνεχίζει να έχει πάντα έναν σταθερό πυρήνα ακροατών.

Κόκκινη κάρτα: Η αυξανόμενη δημοτικότητα του είδους ευθύνεται, εν μέρει, στον ισχυρό ανταγωνισμό μεταξύ νορβηγικών black metal και σουηδικών death metal σκηνών. Ο Fenriz of Darkthrone σημειώνει χαρακτηριστικά πως οι Νορβηγοί μουσικοί του black metal είχαν «μπουχτίσει με όλη τη death metal σκηνή» εκείνη την εποχή.

Με τι μπερδεύεται; με Thrash metal, Black Metal, Goregrind, deathrash, blackened death metal και γενικά με Extreme metal

Τι λες στον άσχετο; ότι φαντάζεται κάθε θρησκόληπτος και άσχετος για την metal.

Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia: Dark Cabaret

 

Πολλές φορές το σκοτάδι «φωτίζει» καλύτερα την πραγματικότητα, αλλά πάντοτε δίνει μεγαλύτερη «λάμψη» στις νότες.

Dark Cabaret

 

 

Πως ακούγεται: σκοτεινό και ερωτικό, σκοτεινά ερωτικό ή ερωτικά σκοτεινό. Σαν το Gothic στυλ και η Punk, να συνάντησε τα καμπαρέ του Βερολίνου του μεσοπολέμου. Βασικά σαν Gothic Rock και Darkwave να παίζουν σε κάποιο σκοτεινό, γεμάτο καπνό καμπαρέ.

Γιατί να το ακούσουμε: γιατί οτιδήποτε σκοτεινό γοητεύει πάντα. Αποπνέει μυστήριο και γενικά είναι μελωδικό. Είναι πολύ θεατρικό, με έναν  περίεργο σκοτεινό σαρκασμό.

Γιατί όχι: γιατί βρίσκεις όλα αυτά θεατρινίστικες μπούρδες και δεν είναι punk. Γιατί συνοδεύεται με κοκτέιλ και όχι με φτηνή μπύρα… εντάξει, είναι πολύ κυριλάτο για σένα και δεν έχει μπλούζες με νεκροκεφαλές.

Που; Δυτική Ευρώπη

Πότε; Τέλη της δεκαετίας του ‘70, αρχές του ‘80

Ποιοι; Το άλμπουμ της Nico του 1974 “The End” είναι ένα παράδειγμα πρώιμου Dark Cabaret , ειδικά σε τραγούδια όπως το "You Forgot To Answer" και το "Secret Side".Άλλοι συντελεστές στον πρώιμο σκοτεινό ήχο καμπαρέ της δεκαετίας του 1970 ήταν οι Klaus Nomi, Marc Almond, Kate Bush και The Virgin Prunes. Στη δεκαετία του 1980 το καμπαρέ είχε αναβιώσει και διαδοθεί από συγκροτήματα με έδρα το Λονδίνο όπως οι Fascinating Aïda και οι Kit and The Widow. Ωστόσο οι Tiger Lillies ενσωμάτωσαν θέματα βλασφημίας, πορνείας και κτηνωδίας στα τραγούδια τους, τραγουδισμένα από τον Martyn Jacques με απειλητικό ύφος και με φωνή φαλτσέτο(falsetto). Ο όρος Dark Cabaret φαίνεται να έχει γίνει δημοφιλής με την κυκλοφορία ενός άλμπουμ συλλογής το 2005 με τίτλο "Projekt Presents: A Dark Cabaret" από την Projekt Records, μια δισκογραφική που συνδέεται κυρίως με το είδος του dark wave.

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Jill Tracy, Revue Noir, The Dresden Dolls, Christian Jones, Jacques Cohen, Martin Bisi, Katzenjammer Kabarett, Ken Thomas.

Μέρες δόξας:  δεκαετία του ’80, όπου κάποια ονόματα του είδους είχαν αρκετή εμπορική επιτυχία. Ωστόσο έχει δικό του κοινό, το οποίο μπορεί να μην και οπαδοί του είδους.

Κόκκινη κάρτα: υπερβολικά εκλεκτικό, στα όρια της αλαζονείας. Σνομπ, με περίσσιο κυνισμό αγγίζει το αβανγκάρντ. Βασίζεται υπερβολικά στην σκηνική παρουσία.

Με τι μπερδεύεται; Με Gothic Rock,  Punk, Deathrock,  Gothic-Americana, Punk opera, Neo-burlesque, Gothic Ragtime, Vaudeville, Apocalyptic folk, Neo-folk, Psych folk και Darkwave

Τι λες στον άσχετο; Φαντάσου μια ταινία με βρικόλακες στην εποχή μεσοπολέμου… η μουσική αυτής της ταινίας.

Jacek Henryk Maniakowski

Rock - e - pedia: Crust punk

 

Το χάος είναι η μήτρα δημιουργίας

Crust punk (γνωστό και  crust ή stenchcore)

Πως ακούγεται: σαν να κάνουν οι Venom διασκευή των Sex Pistols. Γενικά punk με μεταλλικά riffs.

Γιατί να το ακούσουμε: Γιατί έχει την οργή της punk, που συνάντησε την νεογέννητη Thrash. Και οι στίχοι έχουν να πουν πολλά, που είναι επίκαιρα συνέχεια, δυστυχώς!

Γιατί όχι: Γιατί η ποιότητα ήχου έχει δευτερεύουσα σημασία μπροστά σε αυτήν των στίχων. Και πολλές φορές οι μουσικοί είναι «άμπαλοι», χωρίς καν στοιχειώδη μουσική εκπαίδευση.

Που; Αγγλία, που αλλού…

Πότε; Αρχές της δεκαετίας του ‘80

Ποιοι; Hellbastard στο ντέμο τους Ripper Crust του 1986, πρώτη φορά χρησιμοποιούν τον όρο Crust. Αν ήδη παιζόταν από τους Disorder, Chaos UK και  Amebix. Σημαντικοί  επίσης θεωρούνται οι Discharge, Antisect, Excrement of War, Electro Hippies και Extreme Noise Terror

Αλλά ακόμα να ακούσεις: Deviated Instinct, Nausea, Aus Rotten, Driller Killer, Totalitär, Skitsystem, Wolfbrigade, Disfear, Behind Enemy Lines και Tragedy

Μέρες δόξας:  όταν η punk, σε όποια της έκφραση, δοξάζεται παύει να είναι punk.

Κόκκινη κάρτα: Γενικά μια τελείως αντικοινωνική συμπεριφορά. Αναζήτηση κακού ήχου, έλλειψη συνέχειας από πολλές μπάντες. Έλλειψη μουσικής γνώσης, αλλά όχι ταλέντου.

Με τι μπερδεύεται; Με Grindcore, extreme metal, thrashcore, hardcore και γενικά με κάθε μεθυσμένο πάνκη, που φωνάζει για δικαιοσύνη (δίκαια!).

Τι λες στον άσχετο; Τους Sex Pistols τους ξέρεις; Ε λίγο πιο γρήγορη από αυτούς και ακόμα πιο τσαντισμένοι. 

 

Jacek Henryk Maniakowski

Οι Στίχοι της Metal ως “Google” των ’80s

 

Πώς η μουσική έγινε πηγή γνώσης, ταυτότητας και αντίστασης

 

Ένα ταπεινό φυτό πάντα θα αναζητήσει την τελευταία σταγόνα νερού ή ακόμα θα βρει τρόπους για να πιάσει έστω και μια αχτίδα του ήλιου. Όσο ο άνθρωπος να βρίσκεται μακριά από τον φυτικό κόσμο μέσα στην εξελικτική αλυσίδα, άλλο τόσο θα χρησιμοποιεί ακόμα τις ίδιες τεχνικές με κατώτερα είδη. Μέσα στην πολύχρωμη θολούρα της φανταστικής ευτυχίας της δεκαετίας του ‘80, την έλευση νέων ναρκωτικών, νόμιμων ή παράνομων, υπήρχε κάποιο σύνολο ανθρώπων που αναζητούσε την πραγματική γνώση. Κάτι που σίγουρα δεν έβρισκε στις φθηνές πνευματικά χολιγουντιανές παραγωγές, αλλά μέσα στο σκοτάδι μιας νέας μουσικής που αναδυόταν μέσα από την ρηχότητα της πολυχρωμίας τις δεκαετίες αυτής. Και ηλιαχτίδα της γνώσης ήταν οι σκοτεινοί στίχοι των metal τραγουδιών.

Πριν το διαδίκτυο, πριν το Wikipedia, πριν το YouTube, υπήρχε μια άλλη πηγή πληροφόρησης για τους νέους που αναζητούσαν αλήθειες έξω από το σχολείο και τα ΜΜΕ: οι στίχοι των metal τραγουδιών. Για μια ολόκληρη γενιά, η metal δεν ήταν απλώς μουσική· ήταν εγκυκλοπαίδεια, αφύπνιση, πολιτισμική πυξίδα. Οι στίχοι μιλούσαν για πόλεμο, κοινωνική αδικία, ψυχική υγεία, ιστορικά γεγονότα, φιλοσοφία, θρησκεία, οικολογία — θέματα που δεν συζητιούνταν ανοιχτά, αλλά υπήρχαν κρυμμένα μέσα σε riffs και growls.

Η φράση «η Google της δεκαετίας του ’80 ήταν οι στίχοι των metal τραγουδιών» δεν είναι υπερβολή, είναι μια πραγματικότητα της εποχής εκείνης, αλλά επίσης και μια πολιτισμική αλήθεια. Οι νέοι ο οπαδοί αυτές της μουσικής διάβαζαν και αποστήθιζαν, αναλύοντας επίσης και συζητώντας για τους στίχους με την ίδια σοβαρότητα που άλλοι διάβαζαν εφημερίδες είτε θρησκευτικά κείμενα.

 

Οι Στίχοι ως Πηγή Πληροφόρησης

Στη δεκαετία του ’80, η metal μουσική δεν ήταν απλώς ένα ηχητικό καταφύγιο για τους νέους που ένιωθαν αποξενωμένοι από την κυρίαρχη κουλτούρα. Ήταν και μια ανεπίσημη μορφή εκπαίδευσης. Στοιχεία για τη λειτουργία των πυλών προς τη γνώση για την ιστορία, την πολιτική, την φιλοσοφία, την κοινωνική πραγματικότητα, αλλά επίσης και μια ματιά στις υποτιθέμενες απαγορευμένες γνώσεις του αποκρυφισμού. Σε μια εποχή, όπου η πρόσβαση στη γνώση και στην πληροφορία κάθε άλλο παρά εύκολη ήταν, οι στίχοι ήταν το μέσο με με το οποίο οι ακροατές της μουσικής αυτής ερχόταν σε επαφή με ζητήματα που πολύ δύσκολα μπορούσαν να συζητήσουν ανοιχτά είτε στα σχολεία είτε στα μέσα ενημέρωσης είτε ακόμα και μεταξύ των συνομηλίκων.

 Οι στίχοι της metal μουσικής ήταν γεμάτη με αναφορές σε ιστορικά γεγονότα, σε πολιτικές συγκρούσεις, καθώς και σε κοινωνικές ανισότητες. Ήταν η αφορμή ο κάθε ακροατής να αναζητήσει μόνος του τις πληροφορίες μέσα από βιβλία για τα γεγονότα στα οποία αναφερόταν οι στίχοι. Στην ουσία δεν ήταν ποίηση, ήταν πραγματικά ντοκουμέντα κρυμμένα πίσω από νότες. Υπάρχουν χαρακτηριστικά παραδείγματα τα οποία θα μπορούσε κάποιος να αναζητήσει περνώντας αφορμή τους στίχους των αγαπημένων του τραγουδιών:

Iron Maiden – “The Trooper”

Αναφέρεται στον Πόλεμο της Κριμαίας και βασίζεται στο ποίημα του Alfred Lord Tennyson, “The Charge of the Light Brigade”. Μέσα από την αφήγηση της μάχης, ο ακροατής έρχεται σε επαφή με την ιστορική φρίκη του πολέμου και την τραγικότητα της στρατιωτικής θυσίας.

Wikipedia – Heavy Metal Lyrics (https://en.wikipedia.org/wiki/Heavy_metal_lyrics )

Metallica – “...And Justice for All”

Το τραγούδι καταγγέλλει την πολιτική διαφθορά και την αδικία του δικαστικού συστήματος. Οι στίχοι του λειτουργούν ως πολιτικό σχόλιο για την υποκρισία της έννοιας της δικαιοσύνης, αποκαλύπτοντας την απογοήτευση των πολιτών απέναντι σε θεσμούς που υποτίθεται πως προστατεύουν τα δικαιώματα τους.

 SDMetal – Politics of Metal (https://sdmetal.com/politics-of-metal-music-social-issues/ )

Megadeth – “Peace Sells”

Με σαρκαστική διάθεση, το τραγούδι ειρωνεύεται την πολιτική αδιαφορία και την εμπορευματοποίηση της ειρήνης. Οι στίχοι του Dave Mustaine θέτουν ερωτήματα για το ποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για την ειρήνη και πώς αυτή παρουσιάζεται ως προϊόν προς πώληση.

OurMusicWorld – Thrash Metal Legacy (https://www.ourmusicworld.com/archives/7767 )

Slayer – “War Ensemble”

Το τραγούδι προσφέρει μια ωμή απεικόνιση της φρίκης του πολέμου, χωρίς εξωραϊσμούς ή ηρωικές αφηγήσεις. Οι στίχοι του λειτουργούν σαν μια κραυγή ενάντια στη βία και την απανθρωπιά, φέρνοντας τον ακροατή αντιμέτωπο με την πραγματικότητα της σύγκρουσης.

MetalShout – Political Metal Songs (https://metalshout.com/metal-songs-that-were-secretly-about-politics/ )

Αλλά ακόμα και το σκοτεινό Mr. Crowley του Ozzy Osbourne είναι μια μουσική αναμέτρηση με τον μύθο του Aleister Crowley. Μέσα από τους στίχους, ο Ozzy αμφισβητεί την αυθεντικότητα και τη σοφία του αποκρυφιστή, αποκαλύπτοντας την ανθρώπινη πλευρά πίσω από τη μυστικιστική περσόνα. Το τραγούδι μας μαθαίνει πως η γοητεία του σκοτεινού δεν είναι πάντα αθώα — και ότι πίσω από κάθε “θρύλο” μπορεί να κρύβεται παραπλάνηση, μοναξιά και παρακμή.

Ozzy Osbourne’s “Mr. Crowley” Lyrics Meaning – Song Meanings and Facts (https://www.songmeaningsandfacts.com/ozzy-osbournes-mr-crowley-lyrics-meaning/ )

Οι στίχοι αυτοί μέσα από το λιτό τους λόγο δεν προσφέρουν απαντήσεις, αλλά αντίθετα δημιουργούν ερωτήματα. Ουσιαστικά ωθούσαν τον ακρατή να ψάξει από μόνος του και μέσα από τα ράφια των βιβλιοπωλείων, να αμφισβητήσει ο ίδιος και να σκεφτεί παράλληλα. Μέσα σε μια επιφανειακή ματιά οι στίχοι αυτοί δεν είμαι διδακτική και με την παραδοσιακή έννοια, αλλά ήτανε προκλητικοί, ειλικρινής και τις περισσότερες φορές ενοχλητικοί. Ακριβώς και γι αυτό λειτουργούσαν ως μία πηγή πληροφόρησης, επειδή απλά δεν φοβόντουσαν να θίξουν τα δύσκολα, τα άβολα και στην ουσία αληθινά.

Σε μια εποχή κατά την οποία η γνώση δεν είχε τόση άμεση προσβασιμότητα, κατάφεραν να προσφέρουν ερωτήματα, καθότι στίχοι της metal έγιναν εργαλεία σκέψης. Ήταν η “Google” των περιθωριακών, των σκεπτόμενων, των θυμωμένων, αλλά και παραμένουν μέχρι σήμερα ένα από τα πιο ισχυρά μέσα πολιτισμικής αφύπνισης.

 

Κοινωνική προσέγγιση

Πώς οι στίχοι της metal έγιναν εναλλακτική μορφή μάθησης και πολιτισμικής διαπαιδαγώγησης

Η metal μουσική δεν υπήρξε ποτέ απλώς ένα μουσικό είδος. Από την αρχή της, λειτούργησε ως πολιτισμική σκηνή, ως υποκουλτούρα, ως χώρος έκφρασης για όσους ένιωθαν αποξενωμένοι από την κυρίαρχη κοινωνική αφήγηση. Οι στίχοι της metal δεν ήταν διακοσμητικοί, ήταν δηλώσεις, κραυγές και πάνω από όλα ερωτήματα. Για πολλούς νέους στις δεκαετίες του 80 και του 90 ήταν η πρώτη επαφή με τις έννοιες όπως η κοινωνική αδικία, η ιστορική μνήμη, η ψυχική υγεία, αποκρυφισμός και η πολιτική διαφθορά.

Ο κοινωνιολόγος Keith Kahn-Harris, στο έργο του Extreme Metal: Music and Culture on the Edge, περιγράφει τη metal σκηνή ως ένα “αντι-εκπαιδευτικό σύστημα” — όχι με την έννοια της άρνησης της γνώσης, αλλά ως εναλλακτική μορφή μάθησης. Σε αυτό το σύστημα, η γνώση δεν μεταδιδόταν μέσω θεσμών, σχολικών εγχειριδίων ή πανεπιστημιακών διαλέξεων, αλλά μέσω της τέχνης. Οι στίχοι των τραγουδιών λειτουργούσαν ως εργαλεία πολιτισμικής διαπαιδαγώγησης, ειδικά για εκείνους που δεν ένιωθαν ότι ανήκουν στο mainstream.

Ο τρόπος με τον οποίον η metal μουσική δίδασκε δεν ήταν ο καθιερωμένος διδακτισμός, αυτό γινόταν με κραυγή, με εικόνα και με συναίσθημα. Οι στίχοι των τραγουδιών του είδους αυτό ήταν η φωνή των περιθωριακών, των σκεπτόμενων και των θυμωμένων. Ήταν η γλώσσα αυτών που δεν έβρισκαν τον εαυτό τους σε σχολικά βιβλία είτε στις τηλεοπτικές ειδήσεις. Μέσα από τη μουσική κατάφερνα να μάθουν τον κόσμο, για την ιστορία και για την ανθρώπινη φύση.

Η μορφή αυτής της μάθησης ήταν βιωματική. Δεν στηριζόταν σε κάποια αποστήθιση, αλλά στην ίδια την ταύτιση.  Όταν ένας νέος άκουγε το “Fade to Black” των Metallica ή το “Hallowed Be Thy Name” των Iron Maiden, δεν μάθαινε απλώς λέξεις, μάθαινε να σκέφτεται, να νιώθει, να αμφισβητεί και πάνω από όλα να συναισθάνεται. Η στέγη γινόταν προσωπικό του βίωμα και μια εσωτερική επεξεργασία, καθώς και μια διαφορετική πολιτισμική ταυτότητα.

Η metal σκηνή, λοιπόν, δεν ήταν απλώς μουσική κοινότητα, αλλά ένα είδος άτυπου σχολείου. Οι συναυλίες γινόταν σαν ένα είδος διαλέξεις, τα fanzines σαν εναλλακτικά εγχειρίδια και οι στίχοι σαν φιλοσοφικά κείμενα. Και όλα αυτά λειτουργούσαν με έναν τρόπο που δεν απαιτούσε πιστοποιήσεις ή εξετάσεις — μόνο πάθος, αυθεντικότητα και ανοιχτό μυαλό.

Σε αυτό το πλαίσιο, η φράση «η Google της δεκαετίας του ’80 ήταν οι στίχοι των metal τραγουδιών» αποκτά βαθύτερο νόημα. Δεν ήταν μόνο πηγή πληροφόρησης· ήταν πηγή νοήματος. Ήταν η βάση για την οικοδόμηση μιας εναλλακτικής κοσμοθεωρίας, μιας πολιτισμικής αντίστασης και μιας κοινότητας που μάθαινε, σκεφτόταν και ένιωθε — μέσα από τη μουσική.

 

Οι Στίχοι ως Ταυτότητα και Αντίσταση

Πώς οι ακροατές ενσωματώνουν τους στίχους στην προσωπική τους κοσμοθεωρία

 

Η metal μουσική από τη γέννησή της δεν αποτελούσε ένα απλό μουσικό είδος, αλλά έναν διαφορετικό τρόπο να βλέπει κανείς τον κόσμο. Οι στίχοι των metal τραγουδιών λειτουργούν ως καθρέφτης και ως πυξίδα για τους ακροατές, διαμορφώνοντας με τον τρόπο αυτό την προσωπική τους κοσμοθεωρία. Μέσα από την ποικίλη θεματολογία τους, όπως είναι ο πόλεμος, ο θάνατος, η κοινωνική αδικία, καθώς και υπαρξιακά ερωτήματα, οι στίχοι προσφέρουν ένα πλαίσιο το οποίο δημιουργεί μια νοημοδότηση, μια γλώσσα για να εκφράσει κανείς όσα δεν λέγονται εύκολα. Για πολλούς metalheads, οι στίχοι των τραγουδιών δεν είναι απλώς λέξεις που συνοδεύομαι σκληρά πλεγμένες νότες, αλλά δηλώσεις της ταυτότητάς τους. Το να φοράς μπλουζάκι των Slayer ή να έχεις tattoo από το “Fear of the Dark” δεν είναι μόδα, αλλά αποτελεί μια πολιτισμική δήλωση. Οι στίχοι των τραγουδιών γίνονται μέρος του εαυτού, στην καθημερινή σκέψη, καθορίζουν τις τάσεις της ζωής, τις πολιτικές θέσεις αλλά ακόμα και υπαρξιακές επιλογές.

Η metal σκηνή, κάνοντας μια ιστορική αναδρομή βλέπουμε πως έχει λειτουργήσει ως ένας χώρος αντίστασης. Αντίστασης στην εμπορευματοποίηση της τέχνης, στην πολιτική υποκρισία, στην κοινωνική ομοιομορφία και σε κάθε χειραγώγηση. Οι στίχοι των τραγουδιών αποτελώ το εργαλείο αυτής της αντίστασης. Δεν είναι ουδέτερη, είμαι φορτισμένη και αιχμηρή, πολλές φορές και προκλητικοί. Μιλούν για όσα δεν λέγονται, για όσα οι περισσότεροι φοβούνται να αναφερθούν και φωνάζουν όσα καταπνίγονται.

Αυτή η αντίσταση δεν είναι απαραίτητα πολιτική με την στενή έννοια. Είναι υπαρξιακή, πολιτισμική, αισθητική. Το να ακούς το “South of Heaven” ή το “Holy Wars” δεν σημαίνει απλώς να απολαμβάνεις μουσική· σημαίνει να παίρνεις θέση. Να απορρίπτεις την επιφανειακή κουλτούρα, να αναζητάς βάθος, να διεκδικείς αυθεντικότητα.

Οι στίχοι της metal, λοιπόν, δεν είναι απλώς πληροφορία· είναι ταυτότητα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι ακροατές κατανοούν τον κόσμο, τον εαυτό τους και τη θέση τους μέσα σε αυτόν. Είναι η φωνή τους — και συχνά, η μόνη φωνή που ένιωσαν ότι τους εκπροσωπεί.

Η “Google” της δεκαετίας του ’80 ήταν οι στίχοι των metal τραγουδιών και αυτό δεν αποτελεί απλά μια εξατμίστηκε η φράση ή έξυπνη ατάκα, αλλά είναι μια πολιτισμική αλήθεια. Σε μια εποχή όπου η πρόσβαση στη γνώση δεν ήταν τόσο εύκολη, οι στίχοι των τραγουδιών ήταν πηγή της πληροφόρησης, η αφορμή για σκέψη, καθώς και δηλώσεις ταυτότητας και αντίστασης. Ήταν το μέσον με το οποίο οι νέοι μπορούσαν να μάθουν για τον κόσμο, να αμφισβητήσουν την πραγματικότητα που τους πλάσαραν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ταυτόχρονα να δημιουργήσουν τη δικιά τους κοσμοθεωρία.

Στη σημερινή εποχή, με την πρόσβαση στο διαδίκτυο να υπάρχει παντού, η γνώση είναι πιο προσβάσιμη από ποτέ στην στην ανθρώπινη ιστορία. Αλλά πάντα υπάρχει ανάγκη για μια αυθεντική έκφραση, για νοήματα με βάθος και μια συνεχής πολιτισμική ταύτιση. Οι στίχοι της metal συνεχίζουν να λειτουργούν ως φλόγα για τους σκεπτόμενους, τους περιθωριακούς, τους ανήσυχους. Δεν είναι απλώς αναμνήσεις μιας άλλης εποχής· είναι ζωντανή γλώσσα αντίστασης.

Ουσιαστικά, η metal δεν ήταν ποτέ mainstream, παρόλο που μπορεί σήμερα να γεμίζει στάδια, και αυτό αποτελεί τη δύναμή της. Οι στίχοι της συνεχίζουν να μην προσφέρουν εύκολες απαντήσεις, αλλά συνεχώς να δημιουργούν ερωτήματα τα οποία αξίζει να το θέτουμε. Και αυτό, σε κάθε εποχή, είμαι η πιο ουσιαστική μορφή της γνώσης, δηλαδή το σωστό ερώτημα, καθώς οι απαντήσεις υπάρχουν παντού.

 

Πηγές

Extreme Metal: Music and Culture on the Edge

https://www.bloomsbury.com/us/extreme-metal-9781845203993/

Weinstein, D. (2000). Heavy Metal: The Music and Its Culture. Da Capo Press.

https://www.dacapopress.com/titles/deena-weinstein/heavy-metal/9780306809705/

Walser, R. (1993). Running with the Devil: Power, Gender, and Madness in Heavy Metal Music. Wesleyan University Press.

https://www.hfsbooks.com/books/running-with-the-devil-walser/

Arnett, J. J. (1996). Metalheads: Heavy Metal Music and Adolescent Alienation. Westview Press.

https://www.routledge.com/Metalheads-Heavy-Metal-Music-and-Adolescent-Alienation/Arnett/p/book/9780813337250

Purcell, N. J. (2003). Death Metal Music: The Passion and Politics of a Subculture. McFarland.

https://mcfarlandbooks.com/product/death-metal-music/

Phillipov, M. (2012). Death Metal and Music Criticism: Analysis at the Limits. Lexington Books.

https://rowman.com/ISBN/9780739165084/Death-Metal-and-Music-Criticism-Analysis-at-the-Limits

Rolling Stone Magazine – Metal Archives

https://www.rollingstone.com/music/music-news/

Metal Archives (Encyclopaedia Metallum)

https://www.metal-archives.com/

Loudwire – Heavy Metal News & Culture

https://loudwire.com/

Jacek Henryk Maniakowski

 

Anorimoi - Το Πέος της Παρηγοριάς

 

Τα βασικά προβλήματα ενός ανθρώπου συνάδουν με τις βασικές ανάγκες του ανθρώπου, όπως έχουν περιγραφεί  στην Ιεραρχική Πυραμίδα του Maslow. Όσο όμως ικανοποιούνται αυτές, βγαίνουν καινούργιες,  μαζί με τα προβλήματα που τις συνοδεύουν. Μια από τις μεγαλύτερες ανθρώπινες εφευρέσεις είναι και το διαδίκτυο, το οποίο παράλληλα με την εισβολή του στην καθημερινότητα όλο και περισσότερων κατοίκων του 3^ου πλανήτη του ηλιακού συστήματος, δημιουργεί και νέα ζωικά είδη στην Γη.

Ένα από αυτά είναι και ο ιντερνετικός ή διαδικτυακός γύπας. Δεν πετάει και δεν έχει ράμφος και είναι πολύ κοινός σε διαδικτυακούς τόπους, ειδικά σε αυτούς της κοινωνικής δικτύωσης.  Ουσιαστικά πρόκειται για απλό «γύπα» ή πέφτουλα ή … δεν ξέρω πόσες ακόμα ονομασίες έχει.

Οι Comedy Metal Band  «Anorimoi» αποφάσισαν να ασχοληθούν με το είδος αυτό, μιας που η National Geographic, δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον. Συγκεκριμένα στην 6^η ολοκληρωμένη τους δουλειά, στο άλμπουμ Κώλαση (κυκλοφόρησε Σεπτέμβριο του 2019) ,  έδωσαν και μια θέση αφιερωμένη στο εν λόγο είδος, δίνοντας όνομα τραγουδιού το όργανο που είναι υπεύθυνο για την διαδικασία σκέψης του: Το Πέος της Παρηγοριάς. Η μουσική ανήκει στον κιθαρίστα του συγκροτήματος Νεκροπεθαμένος και οι στίχοι είναι μια συμπόρευση και μοίρασμα εμπειριών των : Νεκροπεθαμένος (κιθάρα) , Τραμπάκουλας (φωνή) , Κόμης Βαρκστάηνερ (Δεν είμαστε σίγουροι).

Ο κιθαρίστας του συγκροτήματος μας αναφέρει την πηγή έμπνευσης για το τραγούδι: «O μέσος ιντερνετικός γύπας ο οποίος υπήρχε και παλιότερα, απλά δεν ήταν ιντερνετικός. Αυτός ο φίλος σου (απ' το χωριό, δεν τον ξέρουμε) που πλευρίζει πληγωμένες κορασίδες που αναζητούν έναν ώμο να κλάψουν, και που περίτεχνα αντικαθιστά τον ώμο με το πέος του.». Μια ματιά ενός φυσιοδίφη του internet μας αποκαλύπτει την πραγματική φύση του όντος, ρίχνοντας φως στο μυστήριο που περιβάλει αυτό το σχεδόν άγνωστο(?) είδος.

Αν και η σύνθεση του τραγουδιού ξεκίνησε γύρω στο 2016, μόλις στις 7/ 12 του 2019 παίχτηκε πρώτη φορά ζωντανά στην Πάτρα. Ο συνδημιουργός του τραγουδιού μας αποκαλύπτει ακόμα περισσότερες λεπτομέρειες για το πώς το «θείο φως» περιέλουσε τους μουσικούς για να ολοκληρώσουν το κομμάτι: «Όταν ο Νεκροπεθαμένος τελείωσε το μουσικό μέρος, οι ουρανοί άνοιξαν και οι θεοί απεφάνθησαν πως ήταν καλό και έτσι ξεκινήσαμε από το ρεφραίν το οποίο έγραψε ο Νεκροπεθαμένος και πάνω σε αυτό συνεισέφεραν τους στίχους για τα κουπλέδια ο Τραμπάκουλας και ο Κόμης.»

Η διαδικασία της δημιουργίας χαρακτηρίζεται από λεπτομερή αλληλουχία ανταλλαγής ιδεών: «Αφού έγινε demo, ήρθε στο προβάδικο για να δουλευτεί από όλη τη μπάντα (Σατριγιάννη, Μπόκολη, Ταφοπλάκιουμ,  και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις included) και στο τέλος μπήκε στο φούρνο της ηχογράφησης όπου έφαγε σατριγιάννειο γυάλισμα.»

Παρά την θυελλώδη ανταλλαγή ιδεών και οργασμούς δημιουργίας όλα λειτούργησαν ομαλά και δεν στιγματίστηκε το τραγούδι από κάποιο τραγικό γεγονός: «Δεν υπήρχαν σκύλοι στην ηχογράφηση, κανείς δεν κατούρησε κάποιο καλώδιο και όταν μας πετάνε βρακιά στις συναυλίες συνήθως δεν είναι γυναικεία. Ή καθαρά.»

Όλα αυτά έγινα προφανώς για να μεταφερθεί κάποιο μήνυμα μέσω των riff και αρμονικά τοποθετημένων λέξεων με την μορφή των στίχων. Και φυσικά το συγκρότημα απαντά με λακωνική πολυλογία στην ερώτηση «αν μεταφέρει κάποιο μήνυμα το τραγούδι;» με ένα ηχηρών «Ναι, φυσικά» των 113 ντεσιμπέλ.

Όσο για διαφορετικές εκτελέσεις του τραγουδιού, είναι πραγματικά αποκαλυπτικοί: «Υπάρχει η πρώτη demo εκτέλεση από το νεκροπεθαμένειο pc  και η εκτέλεση της προπαραγωγής του άλμπουμ από το σατριγιάννειο στούντιο.». Με τα λόγια αυτά, μοιάζουν σαν να μας παραπέμπουν στην Βιβλική Αποκάλυψη και ένα τέρας που κυκλοφορεί στις σελίδες της.

Ωστόσο ο «ιντερνετικός γύπας» δεν είναι κανένα τέρας της Αποκάλυψης, αλλά μια σχεδόν ακίνδυνη οντότητα, αν καταφέρνει μια πονεμένη κορασίδα να διακρίνει τον ώμο παρηγοριάς από το πέος. Επίσης οσμίζεται ανοιχτά μπούστα και μπούτια μέσα από φωτογραφίες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπου είναι και το πεδίο δράσης του. Στην πραγματικότητα μόνο σχολή οικοκυρικής κορασίδων μόνο μπορεί να κινδυνέψει.

Metal και Ύπνος: Όταν τα Διαμάντια Γεννιούνται από Πίεση

 

Τα διαμάντια δεν είναι τίποτε άλλο παρά η μετάλλαξη του ίδιου του άνθρακα. Προκύπτουν μέσα από τεράστιες πιέσεις και ακραία θερμότητα. Οι παραλληλισμοί με τον άνθρωπο είναι αναπόφευκτοι: υπάρχουν εκείνοι που, μετά από άδικη κατακραυγή, περιθωριοποίηση ή και διωγμούς, όχι μόνο ορθοπόδησαν, αλλά διακρίθηκαν στους τομείς που επέλεξαν. Ουσιαστικά, αυτό που δεν μπορεί να καεί, αργότερα θα φωτίζει — όπως το διαμάντι.

Η ιστορία της metal μουσικής μοιάζει ακριβώς έτσι. Από τη δαιμονοποίηση μέχρι τα γεμάτα στάδια, ο δρόμος ήταν μακρύς και γεμάτος πόνο. Ακόμα και οι οπαδοί της στοχοποιήθηκαν από κύκλους αδαών και προκατειλημμένων συντηρητικών. Κι όμως, κάθε τόσο εμφανίζεται μια νέα έρευνα που αποδεικνύει πως η metal μουσική έχει κάτι ξεχωριστό — όπως και οι άνθρωποι που την αγαπούν.

Θεωρητικά, η μουσική αυτή ταυτίζεται με επιθετικότητα και ένταση. Κι όμως, δεν είναι λίγοι εκείνοι που επιμένουν πως για αυτούς λειτουργεί σαν… μελατονίνη. Τους βοηθά να χαλαρώσουν, ακόμα και να κοιμηθούν. Σύμφωνα με άρθρο στο BraveWords.com, οι επιστήμονες θεωρούν πως η metal μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διάθεση σε μη εξοικειωμένους ακροατές. Μειώνει την ικανότητα προσανατολισμού, προκαλεί απώλεια βραχύβιας μνήμης και ενισχύει το αίσθημα ανησυχίας. Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι αυτές οι επιδράσεις εντείνονται όταν ο ακροατής σταματήσει να ακούει τη μουσική αυτή.

Από την άλλη πλευρά, η μελέτη του Current Psychology (2023) δείχνει ότι η ακρόαση metal με επιθετικά θέματα μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις στους fans: βελτίωση διάθεσης, ενίσχυση ταυτότητας και κοινωνική σύνδεση. Η μουσική αυτή λειτουργεί σαν συναισθηματικός καθρέφτης, βοηθώντας τους ακροατές να επεξεργαστούν την εσωτερική τους ένταση.

Επιπλέον, άρθρο στο NeuroLaunch εξηγεί ότι η ακρόαση metal ενεργοποιεί συμπλέγματα του εγκεφάλου, απελευθερώνει ντοπαμίνη και προσφέρει καθαρτική συναισθηματική εκτόνωση. Παρά την ένταση, η προβλεψιμότητα της δομής της μουσικής δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας και ελέγχου — κάτι που εξηγεί γιατί πολλοί μεταλλάδες δηλώνουν πως κοιμούνται καλύτερα με Slayer παρά με ambient.

Είναι λογικό: το συνεχές αίσθημα ανησυχίας και το αυξημένο στρες επηρεάζουν αρνητικά τον ύπνο. Γι’ αυτό, όσοι δεν αγαπούν τη metal, καλό είναι να μην την επιλέγουν ως μουσική χαλάρωσης. Δεν χρειάζεται να μυήσουμε τους γύρω μας αν δεν δείχνουν οι ίδιοι ενδιαφέρον.

Κάποιοι ίσως αναρωτηθούν αν τέτοιες απόψεις “χαϊδεύουν” τους μεταλλάδες. Άλλοι θα τις δουν ως πάτημα για να συνεχίσουν τη γκρίνια που μας ακολουθεί εδώ και δεκαετίες. Όμως, όπως πάντα, το νόμισμα έχει δύο όψεις. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα που αγαπούν τη metal και την ακούνε τακτικά δεν παρουσίασαν καμία αρνητική επίδραση. Αντίθετα, ένιωσαν βελτίωση της διάθεσης και της ψυχικής τους κατάστασης. Ίσως οι μεταλλάδες είναι όντως διαφορετικοί άνθρωποι, με διαφορετικές αντιδράσεις. Μήπως αυτό είναι μια γραμμή εξέλιξης; Ποιος ξέρει…

Σύμφωνα με σύνοψη ερευνών στο Loudwire, οι φίλοι της metal — σε αντίθεση με όσους την απορρίπτουν — βιώνουν μείωση του άγχους, της κατάθλιψης και των φοβιών. Επιπλέον, η μουσική αυτή ενισχύει την κοινωνική αλληλεπίδραση, ιδιαίτερα σε άτομα που νιώθουν απομονωμένα ή περιθωριοποιημένα.

Χάρη στη metal, οι οπαδοί της μπορούν να χαλαρώσουν, να συγκεντρωθούν και να αποφορτιστούν από συναισθηματικά βάρη. Δεν λένε ψέματα όταν λένε ότι τους πήρε ο ύπνος ακούγοντας Slayer ή κάποια άλλη αγαπημένη μπάντα.

Δεν ξέρουμε αν θα ακολουθήσουμε όλοι τον δρόμο του Ozzy — του οποίου το DNA έχει μεταλλαχθεί για άλλους λόγους. Ξέρουμε όμως ότι η metal μπορεί να μας ηρεμήσει, να μας συγκεντρώσει και ίσως να μας αλλάξει προς το καλύτερο. Ίσως τελικά οι μεταλλάδες να είναι φτιαγμένοι από άλλο υλικό.

Πηγές: 

1. BraveWords.com – Can Metal Music Help You Sleep?
   https://bravewords.com/news/can-metal-music-help-you-sleep
2. Current Psychology – Psychosocial risks and benefits of exposure to heavy metal music
   https://link.springer.com/article/10.1007/s12144-022-03108-9
3. NeuroLaunch – Heavy Metal’s Surprising Calming Effects: Science Explained
   https://neurolaunch.com/why-does-heavy-metal-calm-me-down/

Loudwire – 12 Things Science Has Learned About Metalheads From Music Studies
https://loudwire.com/heavy-metal-music-studies/

Jacek Henryk Maniakowski