Τρίτη, 20 Αυγούστου 2013

Men at Work - Down Under


Το υποσυνείδητο καταλαμβάνει πάνω από το 90% της μνήμης μας, αλλά και της σκέψης. Το μεγαλύτερο και πιο σημαντικό μέρος είναι οι παιδικές μας μνήμες και αυτές καθορίζουν και την πορεία μας σαν ενήλικες, Αυτό δυστυχώς το γνωρίζουν και οι μεγάλοι διαφημιστές και κάθε είδους πολυεθνικές και το εκμεταλλεύονται, για να πουλήσουν και τα προϊόντα τους. Όμως τι συμβαίνει όταν μια παιδική μελωδία μπαίνει κρυφά σε μια pop-rock σύνθεση κάνοντας την το πιο εμπορικό μουσικό κομμάτι Αυστραλού καλλιτέχνη. Αν αυτό γίνεται εσκεμμένα, τότε μιλάμε για πολύ σατανικό σχέδιο, αλλά το πιο πιθανόν είναι ότι ξέμεινε από τα παιδικά χρόνια του, στο υποσυνείδητο και απλά ενσαρκώθηκε στην ενηλικίωση του. 
Πολύ μεγάλος πρόλογος για απλά ένα τραγούδι των Αυστραλών  Men at Work, αλλά μάλλον το αξίζει γιατί μιλάμε για το πιο μεγάλη εμπορική επιτυχία Αυστραλιανής μπάντας όλων των εποχών. Το "Down Under" (ή και γνωστό σαν  "Land Down Under"), μαζί με το άλμπουμ τους, το Business as Usual βρίσκονταν ταυτόχρονα στο Νο 1 σε Βρετανία και Αμερική το 1982, μια χρονιά μετά την κυκλοφορία και δημιουργία του άλμπουμ. Παρ' όλα αυτό το τραγούδι είναι, κατά κάποιον τρόπο Εθνικιστικός ύμνος για την χώρα της Ωκεανίας, αλλά και μια αναφορά στα προβλήματά της, πάντα από μια εθνικιστική σκοπιά. 
Η δημιουργία των Colin Hay και  Ron Strykert σφύζει από Αυστραλιανές αργκό εκφράσεις. Το λυρικό μέρος είναι περιγράφει το ταξείδι ενός Αυστραλού, περήφανου για την καταγωγή του και τις αλληλοεπιδράσεις του με κατοίκους άλλων χωρών. Ουσιαστικά διαφημίζει την χώρα του. Κάποιες φράσεις είναι χαρακτηριστικές της κουλτούρας της. Το "Fried out Kombi" συμβολίζει το VW Kombivan, βανάκι δημοφιλές στους surfers και hippies, στα τέλη της δεκαετίας του '60 και αρχές '70. Το "Head full of Zombie" είναι μια αναφορά στην χρήση ενός είδους μαριχουάνας, που από τους Αυστραλούς ονομαζόταν "Zombie Grass." Αλλά και οι εθνική τους συμπάθεια προς το αλκοόλ εκφράζεται στο "Where beer does flow, and men chunder...", όπου ή λέξη  chunder σε αργκό τους, σημαίνει εμετός και η φράση περιγράφει μια συνηθισμένη για Αυστραλούς μέρα σε ένα μπαρ.
Αλλά η επιτομή του της Αυστραλιανής προπαγάνδας αποτελεί η αναφορά στο Vegemite Sandwich. Η Vegemite είναι μια αντίστοιχοι της αγγλικής Marmite, μιας κολλώδης αλοιφής επάλειψης ψωμιού, που φτιάχνεται από εκχύλισμα ζύμης που είναι υποπροϊόν της βιομηχανίας της ζυθοποιίας. Έχει πικάντικη και πολύ αλμυρή γεύση. Μια μεγάλη μερίδα των Αυστραλών δεν μπορούν να ξεκινήσουν την μέρα τους αν δεν αλείψουν την πρωινή φέτα τους με αυτή. Είναι εύκολο να τους δεις να την κουβαλάνε μαζί τους όταν πάνε εκτός της χώρας τους. Τελευταία κάποιοι επιστήμονες, πάντα Αυστραλοί, απέδειξαν και της φαρμακευτικές της ιδιότητες, κυρίως ωφέλιμες για καρδιοπαθείς. 
Το μουσικό μέρος έχει και αυτό αρκετό ενδιαφέρον. Ο δημιουργός του μουσικού μέρους ήταν ο Colin Hay, οποίος το εμπνεύστηκε από ένα μικρό riff του Ron Strykert, του κιθαρίστα της μπάντας, που το είχε ηχογραφήσει σε μια δική του κασέτα. Σαν συνοδεία του  riff υπήρχαν κάποια κρουστά μαζί με ήχους από χτυπήματα σε μπουκάλια με διαφορετική ποσότητα γεμίσματος. Αποτέλεσμα ήταν να δημιουργούνται διαφορετική ήχοι.  Σε ένα ταξείδι για την Μελβούρνη το μουσικό μέρος ολοκληρώθηκε, μαζί με το φλάουτο....   Αλλά η ιδέα για την μελωδία για το φλάουτο είχε άλλη έμπνευση και το 2010 το δικαστήριο αποφάσισε, ότι είναι κλεμμένο. 
Η ετοιμογορία έλεγε ότι, "είναι κλεμμένο από ένα αυστραλιανό παιδικό τραγούδι για ένα πουλί, το «Kookabura». Η EMI και οι συνθέτες θα πρέπει να καταβάλλουν το ποσοστό του 5% των κερδών του τραγουδιού από το 2002, καθώς και από τα μελλοντικά έσοδα." Το «Kookabura» είναι ένα τραγούδι για το ομώνυμο πτηνό, γραμμένο 70 χρόνια πριν. Έχει αγαπηθεί και τραγουδηθεί από πολλά παιδιά σε κατασκηνώσεις, από τη Νέα Ζηλανδία μέχρι και τον Καναδά." Η δημιουργία του παιδικού τραγουδιού ανήκει σε μια δασκάλα την  Marion Sinclair, που το συνέθεσε το 1932 και ποτέ δεν πρόβαλε κάποιες αξιώσεις για τα δικαιώματά του. Άλλωστε ακόμα ζούσε όταν το τραγούδι των Men at Work έγινε μεγάλο χιτ. Αλλά το πιο πιθανό είναι ότι, το υποσυνείδητο του δημιουργού της επιτυχίας, έκανε την δουλειά του και απλά και ο ίδιος μικρός να το τραγούδησε κάποια στιγμή σε μια κατασκήνωση. 
Ο Barry Humphries είχε δηλώσει πως το λυρικό μέρος είναι εμπνευσμένο από ένα δικό του χαρακτήρα, τον Barry McKenzie. Έναν κωμικό χαρακτήρα που ταξειδεύει στην Αγγλία μαζί με όλες τις Αυστραλιανές συνήθειες. 
 Jacek Maniakowski