Σάββατο, 3 Αυγούστου 2013

The Beatles - Yellow Submarine


Η σύνθεση τραγουδιών για τους The Beatles ήταν μια διαδικασία μαγική. Τα τραγούδια, μελωδίες και στίχοι, λες και τους έβρισκαν ανά πάσα στιγμή και σε οποιοδήποτε μέρος. Θα μπορούσε να πει κανείς, ότι η μπάντα από το  Liverpool δεν είχε κάποια Μούσα, αλλά κάποια Μούσα είχε τους Beatles. Η ευκολία τους να κάνουν χίτ, οτιδήποτε δεν έχει ξεπεραστεί ακόμα. Ακόμα και ένα σχεδόν παιδικό τραγούδι, που θα μπορούσε πιο εύκολα να το ακούσεις από κάποιον εξάχρονο να τραγουδάει στην μπανιέρα, ενώ πλημμυρίζει όλο το μπάνιο, την έκαναν ροκ νούμερο ένα και στις δύο πλευρές του ατλαντικού. 
Ίσως ο ορισμός της αρχετυπικής απλότητας, να μην είναι υπερβολικός για το "Yellow Submarine" . Η δημιουργία του  Paul McCartney, αν και ο  John Lennon αναγράφεται σαν συνδημιουργός, έχει και αρκετούς αρκετούς καλεσμένους. Το τραγούδι βρίσκεται στο έβδομο άλμπουμ τους το Revolver του 1966, το οποίο βρίσκεται στο νούμερο ένα της κατάταξης  All-Time Top 1000 Albums. Είναι από τα λίγα τραγούδια που ερμηνεύει ο  Ringo Starr. Επίσης έδωσε και το τίτλο στην ταινία κινουμένων σχεδίων, που αν και στην αρχή χαρακτηρίστηκε σαν παιδική ανοησία, αργότερα έλαβε πολλές κοινωνιο-πολιτικές ερμηνείες. 
Το τραγούδι, που ανήκει στην ψυχεδελική περίοδο της μπάντας, την λεγόμενη Beatledom, το εμπνεύστηκε ο McCartney στο σπίτι των γονιών της ηθοποιού Jane Asher. Σκεφτόταν να γράψει ένα απλό τραγούδι για τον Ringo Starr, μιας που οι φωνητικές του ικανότητες δεν δημιουργούσαν θαυμασμό, αλλά σε κάθε δίσκο έκανε τουλάχιστον σε ένα κομμάτι φωνητικά. Πάνω σε μια απλή μελωδία άρχισε να χτίζει μια ιστορία από τα παιδικά του χρόνια, για ένα αρχαίο καράβι που ζούσαν εκεί τα παιδιά. Προφανώς είχε στο νου του την Χώρα του Ποτέ. Με την βοήθεια του Lennon, το καράβι έγινε υποβρύχιο και κατέληξε σε κίτρινο, αφού πρώτα πέρασε σχεδόν απ' όλη την ίριδα. Φυσικά, οι στίχοι έγινα και πιο ασαφείς με πολλές υπόνοιες για ναρκωτικά. Το "Yellow Submarine" ονομαζόταν και ένα παραισθησιογόνο από κάποια μανιτάρια, αλλά και έναν μήνα μετά την κυκλοφορία του βγήκαν κάποια βαρβιτουρικά που είχαν σαν όνομα τον τίτλο του τραγουδιού. 
Ο Lennon, το 1980 ομολογεί πως και ο Donovan έβαλε το χεράκι του στους στίχους, αποκαλώντας τον "το μωρό του Paul" . Ουσιαστικά ο στίχος "Sky of blue and sea of green" του ανήκει. Ο McCartney προσπαθεί να εξηγήσει την ασάφεια των στίχων λέγοντας ότι, η βασική ιδέα ήταν να γραψει ένα τραγούδι για τα παιδιά για κάποιο μέρος, όπου όλα θα ήταν απλά. Και αυτός ήταν και ο λόγος που οι λέξεις στους στίχους είναι πολύ μικρές. Ο Ringo είχε αρχικά την ιδέα να βάλει έναν δημοφιλή στα παιδιά χαρακτήρα, τον Thomas το τρενάκι, να αφηγείται την ιστορία. Αλλά, ευτυχώς, απορρίφθηκε η ιδέα. 
Μια ερμηνεία για το λυρικό μέρος είναι επίσης, ότι περιγράφει ακριβώς την κατάσταση που ζούσε το συγκρότημα μέσα σε ξενοδοχεία και με το κίτρινο χρώμα να συμβολίζεται η φιλία τους. Τα ηχητικά εφέ που ακούγονται στο τραγούδι είναι από τα μέλη της μπάντας, αλλά και από πολλούς φίλους, που συμμετείχαν στις ηχογραφήσεις. Mal Evans, Neil Aspinall, George Martin, Alf Bicknell (ο σοφέρ της μπάντας), Geoff Emerick, Brian Jones, Marianne Faithful, Pattie Harrison και  Donovan είναι μερικοί που ακούγονται στο τραγούδι. είτε κάνοντας κάποιο εφέ, είτε τραγουδώντας στο ρεφρέν. Οι μπουρμπουλήθρες που ακούγονται είναι από τον  Lennon, που φυσάει ένα καλαμάκι μέσα στο νερό. Κανονική παιδική συνάθροιση. 
Το τραγούδι κυκλοφόρησε σαν  B-side του "Eleanor Rigby." Η Ισπανική ομάδα ποδοσφαίρου,  Βιγιαρεάλ, πήρε το προσωνύμιό της από αυτό το τραγούδι, "Los Submarinos Amarillos" στα ισπανικά. Αλλά και οι επικρίσεις για την σημασία των στίχων δεν ήταν λίγες. Η μία του Αμερικανού ποιητή Amiri Baraka, που τους παρουσιάζει σαν αλαζονικό καύχημα της απομόνωσης των λευκών από τους έγχρωμους. 
Jacek Maniakowski